सौरधर्मवर्णनम् समासात्कथितं ब्रह्मन्विस्तरेण प्रकीर्तय
सौरधर्माचे वर्णन सांगितले आहे.
त्वत्समो नास्ति लोकेऽस्मिन्सौरः पार्थिवसत्तम
राजाधिराज, या जगात सौरधर्मात तुझ्यासारखा दुसरा कोणी नाही.
कीर्तयाम्यथ तं पुण्यं संवादं पापनाशनम्
आता मी ते पुण्य सांगतो, जे संवाद पापांचा नाश करणारा आहे.
सुखासीनं पुरा राजन्नरुणं सूर्यसारथिम्
राजा, एकदा सूर्याचा सारथी अरुण आरामात बसला होता.
धर्माणामुत्तमं धर्मं सर्वपापप्रणाशनम्
सर्व धर्मांमध्ये जो धर्म सर्व पापांचा नाश करणारा आहे, तोच श्रेष्ठ धर्म आहे.
श्रोतुकामोऽसि यत्पुत्र सौरधर्ममनुत्तमम्
मुला, तुला सर्वोच्च सौरधर्म ऐकायची इच्छा आहे.
शृणु त्वं कीर्तयाम्येष सुखोपायं महत्फलम्
माझं ऐक, मी तुला एक सोपा आणि मोठं फळ देणारा उपाय सांगतो.
अज्ञानार्णवमग्नानां सर्वेषां प्राणिनामयम्
हा सर्व जीवांसाठी आहे, जे अज्ञानाच्या समुद्रात बुडाले आहेत.
ये स्मरंति रविं भक्त्या कीर्तयंति च ये खग
जे भक्तीने रविचं स्मरण करतात आणि जे खगराजाचं गुणगान करतात—
आत्मद्रोहः कृतस्तेन जातेनेह खगाधिप 1.173.
खगाधिपती, इथे जन्म घेणाऱ्याने स्वतःचं नुकसान केलं आहे.
सुचिरं संभ्रमत्यस्मिन्दुःखदे च भवार्णवे
तो या दुःखमय संसारसागरात खूप काळ भटकत राहतो.
मानुष्यं दुर्लभं प्राप्य येऽर्चयंति दिवाकरम्
मानवजन्म मिळवून, जे दिवाकराची पूजा करतात—
सूर्यभक्तिपरा ये च ये च तद्गतमानसाः
जे सूर्यभक्तीमध्ये मग्न असतात आणि ज्यांचं मन त्याच्यात एकरूप झालं आहे—
विविधानि मनोज्ञानि विविधाभरणाः स्त्रियः
विविध अलंकारांनी सजलेल्या, मनाला आनंद देणाऱ्या स्त्रिया—
ये वांछन्ति महाभोगान्राज्यं वा त्रिदशा लये
जे मोठ्या भोगांची किंवा देवांमध्ये राज्याची इच्छा करतात—
सौन्दर्यं जगतः ख्यातिः कीर्तिर्धर्मादयः स्मृताः
सौंदर्य, जगातली कीर्ती, यश आणि धर्म हे सर्व मिळतात असं सांगितलं आहे.
तस्मात्संपूजयेत्सूर्यं सर्वदेवगणार्चितम्
म्हणून सर्व देवांनी पूजिलेल्या सूर्याची आपण पूजा केली पाहिजे.
दानं च दुर्लभं तस्मै तद्धोमश्च सुदुर्लभः
त्याला दान देणं फार दुर्मिळ आहे आणि त्याला होम करणे तर आणखीनच कठीण आहे.
सुदुर्लभतरं ज्ञेयं तदाराधनमुत्तमम्
त्याची श्रेष्ठ आराधना मिळवणं सर्वात कठीण मानली जाते.
येषामिहेश्वरे भानौ नित्यं सूर्ये गतं मनः 1.173.
ज्यांचं मन नेहमी इथे ईश्वररूप भानू म्हणजे सूर्यावर स्थिर असतं—
जिह्वाग्रे वर्तते यस्य सकलं तस्य जीवितम् ।। य एवं पूजयेद्भानुं श्रद्धया परयान्वितः। मुच्यते सर्वपापेभ्यः स नरो नात्र संशयः
ज्याच्या जिभेवर त्याचं नाव असतं, त्याचं संपूर्ण आयुष्य सफल होतं; जो श्रद्धेने भानूची पूजा करतो, तो सर्व पापांतून मुक्त होतो—यात काहीच शंका नाही.
डाकिन्यो विविधाकारा राक्षसाः सपिशाचकाः
अनेक रूपांची डाकिनी आणि राक्षस, तसेच पिशाच्च—
शत्रवो नाशमायांति संग्रामे जयमाप्नुयात्
शत्रूंचा नाश होतो; युद्धात विजय मिळतो.
धनमायुर्यशो विद्या प्रभावो ह्यतुलं तथा
धन, आयुष्य, कीर्ती, विद्या आणि अतुल्य सामर्थ्य मिळते.
सूर्यस्तुतिवर्णनम् अरुण उवाच पूजयित्वा रविं भक्त्या ब्रह्मा बह्मत्वमागतः
सूर्यस्तुतीचे वर्णन अरुण म्हणतो: भक्तीने रविची पूजा केल्यावर ब्रह्माला मोठेपण मिळाले.
शंकरोऽपि जगन्नाथः पूजयित्वा दिवाकरम्
शंकरसुद्धा, जगाचा स्वामी, दिवाकराची पूजा करतो.
सहस्राक्षोपि देवेश इन्द्रो भानुं तमोपहम्
सहस्राक्ष, देवांचा राजा इंद्र, अंधकार दूर करणाऱ्या भानूची पूजा करतो.
मातरो देवगंधर्वाः पिशाचोरगराक्षसाः
मातृका, देव, गंधर्व, पिशाच, सर्प आणि राक्षस हे सर्वही.
सर्वमेतज्जगन्नित्यं भानौ देवे प्रतिष्ठितम्
हे सर्व जग नेहमीच देवता असलेल्या भानूत स्थिर आहे.
यो न पूजयते सूर्यं भास्करं तमसूदनम्
जो सूर्य, भास्कर, अंधकाराचा नाश करणारा याची पूजा करत नाही,