देवं समाश्रितैः पूजा कर्तव्येयं त्रिभिः सदा
देवतांचा आश्रय घेतलेल्या लोकांनी, नेहमी तीन वस्तूंनी देवाची पूजा करावी.
देवार्थपुष्पहिंसायां न भवेत्तस्य हिंसकः
देवासाठी फुलांची अर्पण करताना कुणालाही इजा होऊ देऊ नये.
मगश्चाग्निपरो नित्यं तद्भक्तोऽतिथिपूजकः 1.171.
मग नेहमी अग्निपूजेत मग्न असतो, त्याचा भक्त असतो आणि पाहुण्यांची सेवा करतो.
देवाग्निस्वतिथौ भक्तं पचते चात्मकारणात्
देव, अग्नी आणि पाहुण्यांसाठी, भक्त स्वार्थाशिवाय स्वयंपाक करतो.
देवार्थे पचनं येषां संतानार्थं तु मैथुनम्
देवतांसाठी स्वयंपाक आणि संततीसाठी संयोग — हे योग्य मानले आहे.
जीवतृतीयभागेपि न प्रकुर्वीत वार्चनम्
जीवनाच्या तिसऱ्या टप्प्यातसुद्धा, स्नानादी कर्मे करू नयेत.
न्यायोपार्जितवित्तः स्यादन्यायं परि वर्जयेत्
आपली संपत्ती न्यायाने मिळवावी आणि अन्यायाने मिळवलेले पूर्णपणे टाळावे.
वाचोर्थे ब्रह्मचारी यः सूर्यपूजाग्नितत्परः
जो वाणी आणि मनाने ब्रह्मचर्य पाळतो, सूर्यपूजा व अग्निपूजेत मन लावतो,
सर्वगंधविनिर्मुक्तः कंदमूलफलाशनः
जो सर्व प्रकारच्या सुवासांपासून दूर राहतो, कंद, मूळ आणि फळे खातो,
निवृत्तः संगमेभ्यस्तु सूर्यध्यान रतः सदा
जो सर्व संयोगांपासून निवृत्त राहतो आणि नेहमी सूर्यध्यानात मग्न असतो,
मुंडोपनयनो व्यंगी शुक्लवासः समन्वितः
ज्याचे डोके मुंडलेले आहे, यज्ञोपवीत आहे आणि पांढरे वस्त्र परिधान केले आहे,
अथाव्यंगो महाराज धारयेद्यस्तु भोजकः
पण जर तो अपंग नसेल, राजन, तर भोजकाने हे सर्व धारण करावे.
ध्वंसनं सर्वदुष्टानां सर्वपाप भयापहम् 1.171.
हे सर्व दुष्टांचा नाश करते आणि सर्व पापांचा भय दूर करते.
गंधलेपविहीनोऽपि भावशुद्धो न दुष्यति
जरी सुवासिक लेप लावला नसेल, तरी ज्याचा भाव शुद्ध आहे, तो कधीही दूषित होत नाही.
दृष्टिपूतं न्यसेत्पादं सत्यपूतं वचो वदेत्
पाय ठेवताना डोळ्यांनी शुद्ध करून ठेवावा, आणि बोलताना नेहमी सत्य बोलावे.
सर्व एवाश्रमा ज्ञेया भास्करांगसमुद्भवाः
सर्व आश्रम हे भास्कराच्या अंगांतून उत्पन्न झालेले आहेत, हे समजून घ्यावे.
सर्वव्रतानां परमं धर्मालयमनुत्तमम्
सर्व व्रतांमध्ये धर्माचे श्रेष्ठ आणि उत्तम स्थान ओळखावे.
संतोषः सत्यमस्तेयं ब्रह्मचर्यं तथाष्टमम्
संतोष, सत्य, चोरी न करणे आणि ब्रह्मचर्य ही आठवी गुणे आहेत.
सौरभक्तिः सदा कार्या भोजकेषु विशेषतः
सूर्यभक्ती नेहमी करावी, विशेषतः अन्न देणाऱ्यांमध्ये.
भयदारिद्र्यरोगेभ्यस्तेषां कुर्यात्प्रियाणि वै
त्यांना भीती, दारिद्र्य आणि आजार यांपासून वाचवण्यासाठी नेहमी चांगले वागावे.
यत्कृतं भोजकानां वै तत्कृतं स्याद्रवेर्नृप
राजा, जे काही अन्न देणाऱ्यांसाठी केले जाते, ते सर्व सूर्यनारायणासाठी केल्यासारखेच असते.
स च प्रयत्नाद्द्रष्टव्यस्तत्र संनिहितो रविः
तेथे सूर्यनारायण उपस्थित आहेत, म्हणून प्रयत्नपूर्वक त्यांचे दर्शन घ्यावे.
आज्ञां कृत्वा यथान्यायमश्वमेधफलं लभेत् 1.171.
योग्य आज्ञेप्रमाणे वागल्यास अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
स्वागतासनपाद्यार्घ्यमधुपर्काद्यनुक्रमात्
स्वागत, आसन, पाय धुण्यासाठी पाणी, अर्घ्य, मधुपर्क असे सर्व क्रमाने द्यावे.
प्रतिश्रयप्रदानेन राजा भवति भारत
भारता, आश्रय दिल्याने माणूस राजा होतो.
श्वेतबिंदुपरीतांगं ध्यानश्रमविकर्शितम्
शरीरावर पांढरे डाग असलेले, ध्यान आणि तपामुळे थकलेले.
क्षुत्पिपासातुरं श्रांतं मलिनं रोगिणं तथा
भुकेले, तहानलेले, थकलेले, मळकट, आणि आजारी.
पतिताशस्तसंकीर्णचंडालादीनां पक्षिणाम्
पतित, मिश्र, चांडाळ आणि पक्ष्यांचे.
अत्यल्पमपि कारुण्याद्दत्तं भवति चाक्षयम्
करुणेने दिलेले अगदी थोडेही कधीच संपत नाही.
अभावे तृणभूम्यन्नं पत्रं धनफलानि च
नसल्यास गवत, माती, अन्न, पाने, धन आणि फळे द्यावी.