निक्षुभार्कव्रतवर्णनम् वर्षमेकं न भुंक्ते या महाभागजिगीषया
निक्षुभार्क व्रताचे वर्णन: जी स्त्री मोठ्या भाग्याने आणि जिंकण्याच्या इच्छेने एक वर्ष काहीही न खाता उपवास करते—
वर्षांति प्रतिमां कृत्वा निक्षुभांकेति विश्रुताम् ।! स्नानाद्यं च विधिं कृत्वा पूर्वोक्तं लभते गुणम्
वर्षाच्या शेवटी निक्षुभा नावाची प्रतिमा तयार करून, स्नानादी विधी करून, ती पूर्वी सांगितलेले पुण्य मिळवते.
जांबूनदमयैर्यानैश्चतुर्द्वारैरलंकृते
सोन्याच्या बनवलेल्या, चार दरवाजांनी सुशोभित अशा वाहनांमध्ये—
सौरादिसर्वलोकेषु भोगान्भुक्त्वा यथेप्सितान्
सौरलोकापासून सर्व लोकांमध्ये इच्छित सुखे उपभोगून—
या नार्युपवसेदेवं कृष्णामेकां तु सप्तमीम्
कोणतीही स्त्री जर कृष्णपक्षातील एक सप्तमी अशा प्रकारे उपवास करते—
वर्षांते प्रतिमां कृत्वा शालिपिष्टमयीं शुभाम् पूर्वोक्तमखिलं कृत्वा भास्कराय निवेदयेत्
वर्षाच्या शेवटी सुंदर तांदळाच्या पिठाची प्रतिमा तयार करून, सर्व पूर्वी सांगितलेले विधी करून, ती भास्कराला अर्पण करावी.
सप्तभीमैर्महायानैर्दंतिचामीकरप्रभैः
सात बलवान, सोन्यासारख्या तेजस्वी हत्तींसारख्या मोठ्या वाहनांमध्ये—
सौरलोकादिलोकेषु भुक्त्वा भोगान्नराधिप सर्वलक्षणसंपन्नं धनधान्यसमन्वितम्
सौरलोक व इतर लोकांमध्ये सुखे उपभोगून, तो राजा सर्व शुभ लक्षणांनी युक्त, धनधान्याने समृद्ध होतो.
कृष्णपक्षे तु सप्तम्यां या नारी तु दृढव्रता
कृष्णपक्षातील सप्तमीला जी स्त्री दृढ व्रती असते—
वर्षांते सर्वगंधाढ्यं निक्षुभार्कं निवेदयेत् 1.167.
वर्षाच्या शेवटी, सर्व सुगंधांनी युक्त निक्षुभार्क अर्पण करावा.
सुविचित्रैर्महायानैर्दिव्यगंधर्वशोभितैः
सुंदर, दिव्य गंधर्वांनी शोभित अशा मोठ्या वाहनांमध्ये—
यथेष्टं भानवे लोके भोगान्भुक्त्वा तु कृत्स्नशः
भानूच्या लोकात इच्छेप्रमाणे सर्व सुखे पूर्णपणे उपभोगून—
एवं या कुरुते राजन्व्रतं पापभयापहम्
राजा, जी स्त्री असे पापभीती दूर करणारे व्रत करते—
वर्षमेकं महाबाहो श्रद्धया परयान्वितः
हे महाबाहो, जी एक वर्ष अत्यंत श्रद्धेने हे व्रत करते—
भोजयित्वा तु दांपत्यं भोगकानां महाबलैः
म्हणून त्या दांपत्याला मोठ्या सामर्थ्यवान लोकांनी उत्तम पदार्थांनी भरपूर जेवू घातले.
कृत्वा ताम्रमये पात्रे वज्रपूर्णैरलंकृतम्
तांब्याच्या सुंदर सजवलेल्या भांड्यात वज्रांनी भरून ठेवले.
निक्षुभा भोजिका ज्ञेया भोजकोऽर्कः प्रकीर्तितः
ते भांडे 'निक्षुभा' म्हणून ओळखले जाते आणि जेवण देणाऱ्याला 'अर्क' असे म्हणतात.
कामप्रदस्त्रीव्रतवर्णनम् क्षमाहिंसादिनियमैः संयता ब्रह्मचारिणी
इच्छा पूर्ण करणाऱ्या स्त्रीचे व्रत असे आहे की, तिने क्षमा, अहिंसा यांसारख्या नियमांनी स्वतःला संयमित ठेवावे आणि ब्रह्मचर्य पाळावे.
गुडाज्यमिश्रं शाल्यन्नं भास्कराय निवेदयेत्
तिने भास्कराला गूळ आणि तुपात मिसळलेले शाली तांदळाचे अन्न अर्पण करावे.
पुष्पाणां करवीराणां गुग्गुलं साज्यमादिशेत्
तिने करवीर फुलांसह तुपात मिसळलेला गुग्गुळही अर्पण करावा.
इंद्रनीलप्रतीकाशैर्विमानैः सार्वकामिकैः
नीलमणीसारख्या तेजस्वी आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणाऱ्या दिव्य विमानांनी,
तथा च सर्वलोकेषु भोगमासाद्य यत्नतः
अशा प्रकारे सर्व लोकांत परिश्रम करून सुखाचा अनुभव घेता येतो.
इत्येवं सर्वयज्ञेषु विधिस्तुल्यः प्रकीर्तितः
या सर्व यज्ञांमध्येही हाच विधी समान आहे असे सांगितले आहे.
क्षमा सत्यं दया दानं शौचमिंद्रियनिग्रहः
क्षमा, सत्य, दया, दान, शुद्धता आणि इंद्रियांचा संयम —
सर्वव्रतेष्वयं धर्मः सामान्यो दशधा स्मृतः
सर्व व्रतांमध्ये हा दहा प्रकारचा सामान्य धर्म मानला गेला आहे.
मार्गशीर्षे शुभे मासि व्योमपृष्ठे विनिर्मितम्
शुभ मार्गशीर्ष महिन्यात, आकाशाच्या कड्यावर तयार केलेले,
ताम्रपात्रादिकैश्चैवाप्यप्सरोगणसेवितैः 1.168.
तांब्याची भांडी वगैरे आणि अप्सरांच्या समूहांनी सेविलेले,
सर्वदेवकदंबेषु संप्राप्य विमलां श्रियम् पुष्पैरमुमलंकृत्य भानवे विनिवेदयेत्
सर्व देवांच्या वनांत शुद्ध लक्ष्मी मिळवून, तिने ती फुले लावून सूर्याला अर्पण करावी.
गंधमाल्यैरलंकृत्य शुभाननमनौप मम्
सुगंध आणि हारांनी शुभमुख असलेल्या त्या मूर्तीला सजवावे,
महापुष्पकयानेन दिव्यगंधप्रवाहिना
दिव्य सुगंध वाहणाऱ्या मोठ्या फुलांच्या रथाने,