सर्वेषामेव पात्राणां परं पात्रं विभावसुः
सर्व भांड्यांमध्ये, अग्नी हेच सर्वश्रेष्ठ पात्र आहे.
तस्य पात्रस्य माहात्म्यं ध्रुवमक्षयमादिशेत्
त्या पात्राचे महत्त्व कायमचे आणि नाश न होणारे आहे, हे सांगितले पाहिजे.
रवौ दत्तं हुतं जप्तं बलिं पूजां निवेदयेत्
सूर्याला जे काही दान, होम, जप, बलि किंवा पूजा अर्पण केली जाते—
भक्त्या वित्तानुसारेण यः कुर्यादालयं रवेः
जो आपल्या सामर्थ्यानुसार भक्तीने सूर्याचे मंदिर बांधतो—
महाविभवसारोपि यः कुर्याद्भक्तिवर्जितम्
जवळ प्रचंड संपत्ती असली तरी जो भक्तीविना काही करतो—
वित्तशाठ्येन यः कुर्याद्वित्तवानपि मानवः
ज्याच्याकडे धन आहे, पण तो धनाच्या बाबतीत कंजूषपणा दाखवतो—
तस्मात्त्रिभागं वित्तस्य जीवनाय प्रकल्पयेत्
म्हणून आपल्या संपत्तीचा तिसरा भाग उपजीविकेसाठी ठेवावा.
भक्त्या प्रचोदितं कुर्यादल्पवित्तोऽपि यो नरः
अल्पसंपत्ती असला तरी, जो भक्तीने प्रेरित होऊन काही करतो—
सर्वस्वमपि यो दद्यादर्के भक्तिविवर्जितः
जो भक्तीविना सगळे काही सूर्याला अर्पण करतो—
न तपोभिर्विभोरुग्रैर्न च सर्वैर्महामखैः 1.162.
तीव्र तपश्चर्या करून किंवा मोठ्या यज्ञांनीही—
रुचिरं शुभशैलोत्थं कुर्यायस्तु रवेर्गृहम्
जो शुभ अशा दगडापासून सुंदर सूर्याचे घर बांधतो—
यन्मया कोटिगुणितं कृतं स्यादिष्टकाम्यया
मी विटांनी जे काही बांधले, ते कोटीने वाढवले तरी—
मृच्छैलेन समं ज्ञेयं पुण्यमाढ्यदरिद्रयोः
मातीने किंवा दगडाने बांधले, श्रीमंत असो वा गरीब, दोघांनाही ते पुण्य समानच मानावे.
शैलोत्थमिष्टकाभिर्वा दृढं दारुमयं शुभम् गैरिकं यानमारुह्य यः कुर्याद्धृतभूषणः
दगड, विटा किंवा मजबूत लाकडाने बांधलेले, सुंदर, गेरू रंगाच्या वाहनात बसून, दागिने घालून जो करतो—
क्रीडमानोऽपि यः कुर्याद्बालभावेऽर्कमंदिरम्
लहानपणी खेळताना जो सूर्याचे मंदिर बांधतो—
पुष्पमालाकुलं दिव्यं धूपगंधादिवासितम्
फुलांच्या माळांनी सजलेले, दिव्य, धूप आणि सुगंधाने भरलेले—
तत्र रूढो महाराज वत्सरं वृन्दमुत्तमम्
तेथे, हे महराजा, उत्तम वर्षांचा समूह स्थिर झाला आहे.
क्रमादागत्य लोकेऽस्मिन्राजा भवति धार्मिकः
हळूहळू या जगात येऊन राजा धर्मशील होतो.
पश्यन्परिहरञ्जंतून्मार्जन्या मृदुसूक्ष्मया
तो प्राणी पाहतो आणि मऊ, सूक्ष्मपणे साफ करतांना त्यांना टाळतो.
पुत्रार्थं देहजीर्णाया वन्ध्यायाश्च विशेषतः 1.162.
विशेषतः पुत्रप्राप्तीसाठी, वृद्ध किंवा वंध्या स्त्रीसाठी.
गृहीत्वा गोमयं स्वच्छं स्थाने च पतितं शुभे
शुभ ठिकाणी पडलेले स्वच्छ गोमय घेतले पाहिजे.
वस्त्रपूतगोमयेन यः कुर्यादुपलेपनम्
जो वस्त्राने गाळून घेतलेल्या गोमयाने लिपण करतो.
यः कुर्यात्सर्वकार्याणि वस्त्रपूतेन वारिणा
जो वस्त्राने गाळलेल्या पाण्याने सर्व कामे करतो.
क्षरंति सर्वदानानि यज्ञहोमबलिक्रियाः
सर्व दान, यज्ञ, होम आणि बलिदान यशस्वी होतात.
नैरंतर्येण यः कुर्यात्पक्षं संमार्जनार्चनम्
जो प्रत्येक पंधरवड्यात सातत्याने झाडू घालणे आणि पूजा करतो.
तस्यांते च चतुर्वेद सुरूपः प्रियदर्शनः
त्याच्या शेवटी तो चारही वेदांनी संपन्न, सुंदर आणि आकर्षक होतो.
संपर्केणापि यः कुर्यान्नरः कर्म भगालये
फक्त स्पर्शानेसुद्धा जो भाग्याच्या घरात कर्म करतो.
तावद्भ्रमंति संसारे दुःखशोकपरिप्लुताः
ते जन्ममरणाच्या फेरात दुःख आणि शोकाने ग्रासलेले फिरतात.
समासक्तं तथा चित्तं जन्तोर्विषयगोचरे
तसेच, जंतूचे मन विषयांच्या आकर्षणात गुंतते.
यः कुर्यात्कुट्टिमां भूमिं दर्पणोदरसन्निभाम् 1.162.
जो जमिनीला आरशासारखी गुळगुळीत करतो.