श्रीदत्तस्तु गतो देशं वाणिज्यार्थं कुरुस्थलम्
श्रीदत्त व्यापारासाठी कुरुस्थळ या देशात गेला.
जयलक्ष्मीस्तु कामेन पीडिता पितृमंदिरे
जयरलक्ष्मी कामाने व्याकुळ होऊन वडिलांच्या घरी राहिली.
दूती मार्गेण तं प्राप्य व्ययं कृत्वा धनं बहु
एक स्त्री-दूत त्याला वाटेत भेटली आणि तिने खूप धन खर्च केलं.
त्रिमासान्ते च तत्स्वामी श्रीदत्तः श्वशुरालये
तीन महिन्यांनी तिचा नवरा श्रीदत्त सासऱ्याच्या घरी होता.
अर्धरात्रे तु तन्मात्रा प्रेषिता स्वपतिं प्रति
मध्यरात्री तिच्या आईने तिला नवऱ्याजवळ पाठवलं.
बहुमानेन स्वपतिस्नेहं कृत्वालयं ययौ
तिने मोठ्या आदराने नवऱ्याचं प्रेम जपलं आणि घरी परत गेली.
शून्यालये होमदत्तो दंशितो भुजगेन वै 3.2.4.
रिकाम्या घरात होमदत्ताला सापाने दंश केला.
वेगेन रमयामास तं जारं विषमोहितम्
ती स्त्री त्या विषाने भारावलेल्या परपुरुषाला पटकन आनंदी करून टाकली.
शवदेहं च संप्राप्य रमणीं तामरीरमत्
ती स्त्री मृतदेहाजवळ गेल्यावर त्याच्यासोबत रमली.
कफल्लो नाम चौरस्तु दृष्ट्वा तत्कारणं तदा
त्या वेळी कफल्लो नावाचा चोर हे सर्व घडलेले कारण पाहू लागला.
तदा तु जयलक्ष्मीश्च स्वपतिं प्राप्य दुर्भगा
त्या वेळी दुर्दैवी जयलक्ष्मीला स्वतःचा पती मिळाला.
नासाहीनां सुतां दृष्ट्वा सोमदत्तो महाधनः
समृद्ध सोमदत्ताने नाक नसलेल्या मुलीला पाहिले.
नृपाज्ञया राजदूतास्तमुद्बंधनमादधुः
राजाच्या आज्ञेने राजदूतांनी त्याला पकडून नेले.
मत्वा तस्य वचः सत्यं जयलक्ष्मीं महाधमाम्
त्याचे बोलणे खरे मानून, त्यांनी जयलक्ष्मीला फार दुष्ट समजले.
नगरात्प्रेषयामास वनं शार्दूलसेवितम्
शहरातून तिला वाघांच्या वावर असलेल्या जंगलात पाठवले.
इत्युक्त्वा स तु वैतालो विक्रमं प्राह नम्रधीः
असे सांगून, विनम्र मनाने वेताळाने विक्रमाला विचारले.
तमो न पुंसकं ज्ञेयं त्रिलिंगैकं तदव्ययम् ।। 3.2.4.
अंधार हा पुरुषवाचक नाही, तो तीनही लिंगांचा असून बदलत नाही.
अव्ययं ब्रह्मणो धाम माया लिंगस्वरूपिणी
बदल न होणारे ब्रह्माचे निवासस्थान म्हणजे माया, जिला लिंगाचे स्वरूप आहे.
क्लीबा स्त्री सर्वदा श्रेष्ठा स्त्रियास्तु पुरुषस्तथा
नपुंसक आणि स्त्री नेहमी श्रेष्ठ असतात; स्त्रियांमध्ये पुरुषही तसाच असतो.
क्लीबमज्ञानमधिकं कथितं पूर्वकोविदैः
नपुंसकात अज्ञान अधिक असते, असे प्राचीन जाणकारांनी सांगितले आहे.
अतः पापाधिका नारी पुरुषो हीनकिल्बिषः
म्हणून स्त्रीमध्ये पाप अधिक असते; पुरुषात पाप कमी असते.
प्रसन्नात्मा वचः प्राह भूपतिं ज्ञानसंपदम्
स्वच्छ मनाने त्याने राजाला ज्ञानाने भरलेली वचने सांगितली.
उज्जयिन्यां महाराज महाबल इति श्रुतः
उज्जयिनीमध्ये, राजन, महाबळ नावाचा एक प्रसिद्ध पुरुष होता.
तस्य दूतो हरेर्दासः स्वामिकार्यकरः सदा
त्याचा दूत हा हरिचा सेवक होता, जो नेहमी आपल्या स्वामीची कामे करत असे.
तस्यां जाता रूपवती कन्या कमललोचना
तिच्या पोटी कमळासारख्या डोळ्यांची, रूपवान मुलगी जन्माला आली.
हरिदासं च सा प्राह शृणु तात वचो मम
ती हरिदासाला म्हणाली, 'बाबा, माझं बोलणं ऐका.'
तथेत्युक्त्वा पिता राजन्राज्ञाहूतो गतः सभाम्
'ठीक आहे' असं म्हणून, राजा, वडील राणीने बोलावल्यावर सभेत गेले.
तैलंगाधिपतिं गच्छ हरिश्चंद्रं महीपतिम्
तुम्ही तेलंगणच्या राजाला, हरिश्चंद्र राजाला जा.
इति श्रुत्वा द्विजः प्रागाद्धरिश्चंद्रं महामतिम्
हे ऐकून, ब्राह्मण त्या महात्मा हरिश्चंद्राकडे गेला.
श्रुत्वा प्रसन्नहृदयो हरिश्चंद्रो महीपतिः
हे ऐकून, हरिश्चंद्र राजा मनापासून आनंदी झाला.