नमोऽस्तु ज्ञेयरूपाय प्रकाशे लक्षरूपिणे
ओळखता येणाऱ्या रूपाला, लक्षावधी प्रकाशरूप असलेल्या तुला नमस्कार.
संसारहेतवे चैव संध्याज्योत्स्नाकृते नमः
संसाराचा कारणीभूत, संध्याकाळ आणि चंद्रप्रकाश निर्माण करणाऱ्या तुला नमस्कार.
भ्रमत्वाविद्धमखिलं ब्रह्माण्डं सचराचरम्
ब्रह्मा, विष्णु आणि ईश म्हणाले: हे देवांमध्ये श्रेष्ठ, प्रखर तेजस्वी, तुला नमस्कार, नमस्कार! देवांनी ज्याची स्तुती केली आहे, अशा तुझ्या चरणी आम्ही वंदन करतो. जे मंद, आंधळे, मुके, बहिरे, कुष्ठरोगी, पांढऱ्या डागांनी ग्रस्त किंवा जखमांनी भरलेले आहेत, त्यांना तू पुन्हा नव्याने घडवतोस; म्हणून, हे अत्यंत दयाळू प्रभो, तुला आम्ही वंदन करतो.
क्रियते त्वत्करस्पर्शाज्जलादीनां पवित्रता 1.123.
तुझ्या हाताच्या स्पर्शाने पाणी आणि इतर सर्व वस्तू पवित्र होतात. पोटातील मोठे किंवा लहान तेज, डोळ्यांचे दृष्टी, यज्ञात जे काही काढले किंवा अर्पण केले जाते, ते सर्व तुझ्याच रूपात आहे, अनेक प्रकारे स्थिर झालेले आहे.
तावद्यावन्न संयोगी जगत्यत्र भवाञ्छुचिः
जोपर्यंत या जगात तुझा संयोग होत नाही, तोपर्यंत हे जग शुद्ध होत नाही. समुद्रातील पाण्यात राहणारे, कठोर फास, तलवार, कुऱ्हाड आणि शस्त्रांनी सज्ज असलेले, दुष्ट मनाचे जे देवांचे शत्रू पृथ्वीवर उठतात, ते तुझ्या दर्शनाने नष्ट होतात, हे देव.
ऋचोऽथ सकला ह्येता यजूंषि त्वं जगत्पते
तू सर्व तीर्थयात्रेचे फळ देणारा आहेस, यज्ञात नेहमी उपस्थित असतोस, म्हणून, हे प्रभो, तुला आम्ही वंदन करतो; यात काहीच शंका नाही. तू नेहमी सर्वांना सारखा आहेस, माणसांना शांती देणारा आहेस.
ऋङ्मयस्त्वं जगन्नाथ त्वमेव च यजुर्मयः
हे जगन्नाथा, तू ऋग्वेदमय आहेस, तूच यजुर्वेदमय आहेस. जगात जे काही तप ज्ञानी लोक सांगतात, ते सर्व तुझंच मानलं जातं.
त्वमेव ब्रह्मणो रूपं परं चापरमेव च
तूच ब्रह्माचा खरा आणि सर्वोच्च स्वरूप आहेस. प्रजापतीसह सर्व देवांनी तुझी स्तुती केली आणि मग प्रभूंनी दोन्ही कानांनी लक्षपूर्वक ऐकलं.
निमेषकाष्ठादिमयः कालरूपः क्षयात्मकः
तूच क्षण, निमिष, आणि काळाचा मूळ स्वरूप आहेस, सर्वांचा नाश करणारा आहेस. मग शंकर आणि विष्णू यांच्या पुढाकाराने सर्व देवांनी मला समोर उभं केलं आणि सर्व बाजूंनी भक्तीभावाने वंदन केलं.
इत्थं संस्तूयमानस्तु देवैर्देवर्षिभिस्तथा
तीनही लोकांना समृद्धी देणाऱ्या, यज्ञांचे खरे फळ देणाऱ्या, रोजच्या कृतींचा साक्षीदार असलेल्या, हजार किरण असलेल्या तुला नमस्कार, पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
यत्तस्य ऋङ्मयं तेजो भविता तेन मेदिनी
सात वेगवान घोड्यांना जुंपलेल्या, एकच किरण असलेल्या रथीला नमस्कार असो. वाळखिल्य, अप्सरा, किन्नर, सर्प, सिद्ध, गंधर्व, पिशाच, माणसं, यक्ष, राक्षस आणि उत्तम गुह्यक यांनी नेहमीच ज्याचं गुणगान केलं जातं, त्या देवतेस मी नमस्कार करतो.
शातितास्तेजसो भागा ये च स्युर्दश पंच च
तुझ्या किरणांनी, हिम, पाणी आणि उष्णतेच्या प्रवाहाने, तू सर्व सजीवांच्या द्रवांना वर खेचतोस; तू नेहमीच जगाला वाळवतोस—खरंच, तूच या विश्वाला वाळवणारा आहेस.
चक्रं विष्णोर्वसूनां च शंकरस्य च दारुणम्
विष्णूचं चक्र, वसूंना धनसंपत्ती आणि शंकराचं भयंकर अस्त्र.
अन्येषां चासुरारीणां शस्त्राण्युग्राणि यानि वै 1.123.
आणि इतर असुरांच्या शत्रूंचीही ती भयानक शस्त्रं.
ततश्च षोडशं भागं बिभर्ति भगवान्रविः
यानंतर भगवंत सूर्याने सोळावा भाग धारण केला.
ततः सुरूपदृग्भानुरुत्तरानगमत्कुरून्
यानंतर तेजस्वी नेत्र असलेला भानू उत्तर दिशेला कुरूंकडे गेला.
इत्येतन्निखिलं भानोः कथितं मुनिसत्तमाः
म्हणून, हे श्रेष्ठ मुनींनो, भानूबद्दलचं सर्व काही सांगितलं आहे.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे ब्राह्मे पर्वणि सप्तमीकल्पे ब्रह्मर्षिसंवादे परिलेखवर्णनं नाम त्रयोविंशत्युत्तरशततमोऽध्यायः
या प्रकारे श्री भविष्यमहापुराणाच्या ब्राह्म पर्वातील सप्तमी कल्पात ब्रह्मर्षी संवादात 'परिलेखवर्णन' नावाचा शंभराव्या नंतर तेवीसवा अध्याय संपला.
ब्रह्मोवाच व्योम्नः परं तिष्ठति यस्तु मग्नः स मुच्यते रुद्र इहापि दिंडी
ब्रह्मा म्हणाले: जो आकाशापलीकडे स्थिर राहतो, तो मुक्त होतो. रुद्रालाच येथे 'दिंडी' म्हणतात.
स्थित्वा पुरा ब्रह्मशिरः किलासौ प्रगृह्य तत्तस्य शिरःकपालम्
पूर्वी त्याने ब्रह्माचं शिर पकडून त्याचं कवटी हातात घेतली होती.
नग्नो यदा दारुवने मुनीनां दृष्ट्वा च तं भैक्ष्यचरं सुरेशम् विहाय दिंडिः स तु तान्सुरर्षींस्ततो रवेर्लोकमथाजगाम
जेव्हा दारूवनात नग्न अवस्थेत देवांचा स्वामी भिक्षा मागत होता, तेव्हा मुनींनी त्याला पाहिलं; दिंडीने त्यांना सोडून दिलं आणि मग तो सूर्यलोकात गेला.
आगच्छमानं प्रमथास्तमूचुर्देवेश नित्यं भ्रमसे किमर्थम्
तो येत असताना प्रमथांनी त्याला विचारलं: 'देवतांचा स्वामी, तू नेहमी का भटकतोस?'
ते भूय ऊचुः प्रमथास्तमेवमत्रैव तिष्ठस्व रवेः पुरस्तात्
पुन्हा प्रमथांनी त्याला सांगितलं: 'इथेच, सूर्याच्या समोर थांब.'
इत्येवमुक्तः प्रमथैस्तु रुद्रस्तत्रैव तस्थौ रवितोषणाय
प्रमथांनी असं सांगितल्यावर रुद्र तिथेच सूर्याला प्रसन्न करण्यासाठी थांबला.
उक्तः स तुष्टेन ततः सवित्रा प्रीतोस्मि देवागमनात्तवाहम्
मग प्रसन्न झालेल्या सावित्र्याने सांगितलं: 'तू देवांना घेऊन आलास, त्यामुळे मी आनंदी आहे.'
अष्टादशैते प्रमथास्तु भानोश्चतुर्दशान्ये तु रवे रथस्थाः
हे अठरा प्रमथ भानूचे आहेत; आणि चौदा इतर सूर्याच्या रथात आहेत.
यक्षौ च सिद्धौ च निशाचरौ चादित्यात्मजावप्सरसां प्रधानौ 1.124.
यक्ष आणि सिद्ध, तसेच निशाचर, आदित्याचे दोन पुत्र आणि अप्सरांमध्ये प्रमुख असे आहेत.
इत्यादिदेवप्रवरास्तु सर्वे धात्वर्थशब्दैश्च भवंति सिद्धाः
अशा प्रकारे, हे सर्व देवांमध्ये श्रेष्ठ असणारे, तत्वांच्या अर्थदर्शक शब्दांमुळे सिद्ध होतात.
यतश्च कौतुकं ब्रह्मन्नस्माकमिह जायते
म्हणून, हे ब्रह्मन्, आमच्यात येथे कुतूहल निर्माण होतं.
ब्रह्मोवाच भूयस्तव प्रवक्ष्यामि दंडनायकपिंगलौ
ब्रह्मा म्हणाले: मी तुला आणखी दंडनायक आणि पिंगळाबद्दल सांगतो.