ब्राह्मणेन तु दष्टस्य दाहो गात्रेषु जायते
ब्राह्मणाला साप चावल्यानंतर अंगात जळजळ होते.
श्यामवर्णं मुखं च स्यान्मज्जास्तंभश्च जायते
चेहरा काळपट होतो आणि मज्जेत कडकपणा येतो.
अश्वगंधाप्यपामार्गः सिंदुवारं सुरामयम् एतेनैवोपचारेण सुखी भवति मानवः
अश्वगंधा, अपामार्ग, सिंदुवार आणि सुरा या उपचारांनी माणूस बरा होतो.
क्षत्रियेण तु दष्टस्य कंपो गात्रेषु जायते
क्षत्रियाला साप चावल्यानंतर अंगात कंप येतो.
जायते वेदना तस्य ऊर्ध्वं चैव निरीक्षते
त्याला वेदना होतात आणि तो वर पाहतो.
अर्कमूलमपामार्गं प्रियंगुमिन्द्रवारुणीम् एतेनैवोपचारेण सुखी भवति मानवः ।। 1.36.
अर्कमूळ, अपामार्ग, प्रियंगू आणि इंद्रवारुणी या उपचारांनी माणूस बरा होतो.
वैश्येनापि हि दष्टस्य शृणु रूपाणि यानि तु
वैश्याला साप चावल्यानंतरची लक्षणं ऐक.
मूर्छा च प्रबला यस्य आत्मानं नाभिनंदति
त्याला जोरात बेशुद्धी येते आणि तो स्वतःला ओळखत नाही.
अश्वगंधा सगोमूत्रा गृह धूमं सगुग्गुलम्
अश्वगंधा गोमूत्रासह, घरातील धूर आणि गुग्गुळ यांचा वापर करावा.
गोमूत्रेण समायुक्तं पानं नस्यं च दापयेत्
हे गोमूत्रात मिसळून प्यायला आणि नस्य म्हणून द्यावं.
शूद्रेणापि हि दष्टस्य शृणु तत्त्वेन गौतम
गौतम, आता शूद्राला साप चावल्यानंतरची खरी स्थिती ऐक.
अंगानि चुलुचुलायंते शूद्रदष्टस्य लक्षणम्
शूद्राला साप चावल्यानंतर त्याचे हातपाय थरथरतात, हेच त्याचं लक्षण.
पद्मं च लोध्रकं चैव क्षौद्रं पद्मस्य केसरम्
कमळ, लोध्र, मध आणि कमळाचं केसर—
एतानि समभागानि पेषयेच्छीतवारिणा
हे सर्व सारख्याच प्रमाणात घेऊन थंड पाण्यात वाटावं.
पूर्वाह्णे चरते विप्रो मध्याह्ने क्षत्रियश्चरेत्
सकाळी ब्राह्मण चालतो, तर दुपारी क्षत्रिय चालतो.
आहारो वायुपुष्पाणि ब्राह्मणानां विदुर्बुधाः वैश्या मंडूकभक्षाश्च शूद्राः सर्वाशिनस्तथा ।।1.36.
ज्ञानी लोक म्हणतात की ब्राह्मणांचे अन्न म्हणजे वारा आणि फुले; वैश्य बेडूक खातात, आणि शूद्र सर्व काही खातात.
अग्रतो दशते विप्रः क्षत्रियो दक्षिणेन तु
ब्राह्मण समोर चावतो, तर क्षत्रिय उजव्या बाजूला चावतो.
मदकाले तु संप्राप्ते पीड्यमाना महाविषाः
मद्यपानाचा काळ आला की, मोठे विषारी सर्प त्रस्त होतात.
पुष्पगंधाः स्मृता विप्राः क्षत्रियाश्चंदनावहाः
ब्राह्मणांना फुलांचा सुगंध असतो, तर क्षत्रियांना चंदनाचा दरवळ.
वासं तेषां प्रवक्ष्यामि यथावदनुपूर्वशः वसंति ब्राह्मणाः सर्पा ग्रामद्वारे चतुष्पथे
त्यांचे वास्तव्य मी योग्य क्रमाने सांगतो: ब्राह्मण सर्प गावाच्या वेशीवर आणि चौकात राहतात.
आरामेषु पवित्रेषु शुचिष्वायतनेषु च
ते बागेत, पवित्र जागी आणि स्वच्छ देवळात राहतात.
श्मशाने भस्मशालासु पलालेषु तटेषु च
श्मशानात, राखेच्या जागी, गवताच्या ढिगावर आणि नदीच्या काठी राहतात.
अविविक्तेषु स्थानेषु निर्जनेषु वनेषु च
एकांत स्थळी, ओसाड जागी आणि जंगलातही राहतात.
श्वेताश्च कपिलाश्चैव ये सर्पास्त्वनलप्रभाः
जे सर्प पांढरे किंवा तांबूस आहेत, किंवा ज्यांना अग्नीप्रमाणे तेज आहे.
रक्तवर्णाः सुवर्णाभाः प्रवालमणिसंनिभाः
जे सर्प लाल रंगाचे, सोन्यासारखे चमकणारे, प्रवाळ किंवा रत्नासारखे दिसतात.
नानाविचित्रराजीभिरतसीवर्णसन्निभाः 1.36.
ज्यांच्या अंगावर वेगवेगळ्या आणि सुंदर पट्ट्या आहेत, आणि जे अतसी फुलासारख्या रंगाचे आहेत.
काकोदरनिभाः केचिद्ये च अंजनसन्निभाः
काही सर्प कावळ्याच्या पोटासारखे दिसतात, तर काही काळ्या काजळासारखे असतात.
यस्य सर्पेण दष्टस्य दंशमंगुष्ठमंतरम्
ज्याला सर्पाने चावले आणि चावण्याचे अंतर एक बोट आहे,
यस्य सर्पेण दष्टस्य दंशं द्व्यंगुलमंतरम्
ज्याला सर्पाने चावले आणि चावण्याचे अंतर दोन बोटे आहे,
यस्य सर्पेण दष्टस्य सार्धं द्व्यंगुलमzतरम्
ज्याला सर्पाने चावले आणि चावण्याचे अंतर दोन बोटे आणि अर्धे आहे,