त्वया जिताहं भगवन्बलेर्विप्रियकारिणः
हे भगवंत, तुम्ही माझा पराभव केला आहे, कारण तुम्ही बळीच्या इच्छेच्या विरुद्ध वागलात.
वीरभुक्ता सदा नारी स्त्रीरत्नं मुनिभिः स्मृतम् एका सा प्रकृतिर्माता गुणसाम्यात्सनातनी
शूरपणाचा अनुभव घेणारी स्त्री ही नेहमी ऋषींनी स्त्रीरत्न मानली आहे; तीच एक खरी आई, गुणांनी समान, आणि सनातन प्रकृती आहे.
सत्त्वभूता च भगि नी रजोभूता च गेहिनी
ती सत्त्वगुणाची आहे, भाग्यवान स्त्री, आणि रजोगुणाचीही आहे, गृहिणी.
बहवः पुरुषा ये वै निर्गुणाश्चैकरूपिणः
अनेक पुरुष असे आहेत की ज्यांच्यात गुण नाहीत आणि ते एकाच स्वरूपाचे आहेत.
अलोके पापजास्सर्वे देवब्रह्मसमुद्भवाः कोऽपि पुत्रः पिता भ्राता स च तस्याः पतिर्भवेत्
देव आणि ब्रह्मा यांच्यापासून जन्मलेले, अंधार व पापातून आलेले सर्वजण, पुत्र, पिता किंवा भाऊ असू शकतात, आणि प्रत्येकजण तिचा पती होऊ शकतो.
स्वकीयां च सुतां ब्रह्मा विष्णुदेवः स्वमातरम्
ब्रह्मा, विष्णु आणि देवांनी स्वतःच्या मुली आणि मातांना स्वीकारले.
इति श्रुत्वा वेदमयं वाक्यं चादितिसंभवः
अदितीच्या पुत्राकडून वेदांनी भरलेले हे वचन ऐकून,
सुताः कन्यास्तयोर्जाता मनुर्वैवस्वतस्तथा
त्या दोघांना कन्या झाल्या, आणि विवस्वताचा पुत्र मनुही जन्माला आला.
तदा संज्ञा सती साक्षात्तेजोभूतं पतिं स्वकम् 3.4.18.
तेव्हा संज्ञा प्रत्यक्ष उपस्थित होती आणि तिने तेजस्वी पतीला स्वीकारले.
सावर्णिश्च मनुस्तस्यां शनिश्च तपती तथा
तिला सावर्णि मनु, शनि आणि तपती असे संतती झाली.
पुत्रभेदेन तां नारीं मत्वा मायां रुषान्वितः
पुत्रांच्या वेगळेपणामुळे त्याने त्या स्त्रीला माया समजून रागाने भरला.
तदा शनिश्च सावर्णिर्विवस्वतं रुषान्वितम्
तेव्हा शनि आणि सावर्णि, रागाने विवस्वतासमोर उभे राहिले.
कियतो चैव कालेन भग्नभूतौ विवस्वता
काही काळानंतर विवस्वताचा मनोबल खचला.
त्रिवर्षान्ते च सा देवी महाकाली समागता
तीन वर्षांच्या शेवटी, ती देवी महाकाळी प्रकट झाली.
पुनस्तौ च समागम्य युयुधाते विवस्वता
पुन्हा एकत्र येऊन त्यांनी विवस्वताशी युद्ध केले.
तत्र स्थिता प्रिया संज्ञा वडवारूपधरिणी
तेथे प्रिय संज्ञा घोडीच्या रूपात उभी होती.
गत्वा ददर्श भगवान्सज्ञां संबोधकारिणीम्
गेल्यावर, भगवंतांनी संज्ञेला, जी समजूत निर्माण करणारी आहे, पाहिले.
पंचवर्षान्तरे संज्ञा गर्भं तस्माद्दधौ स्वयम्
पाच वर्षांनंतर, संज्ञेने स्वतः त्याच्याकडून गर्भ धारण केला.
पितुर्दुःखं समालोक्य जग्मतू रविमण्डलम् 3.4.18.
वडिलांच्या दुःखाकडे पाहून तो सूर्याच्या मंडळात गेला.
बद्ध्वा तौ स्वपितुः पार्श्वम संप्राप्तौ वडवासुतौ
त्यांना बांधून वडवाच्या मुलांनी आपल्या वडिलांच्या जवळ येऊन उभे राहिले.
संपीड्य ताडयामास लोहदंडैर्भयानकैः
त्याने त्यांना भीतीदायक लोखंडी काठ्यांनी मारले आणि छळले.
आश्विनेयौ समालोक्य वचनं प्राह तौ मुदा एकनाम्ना युवां प्रीतौ नासत्यौ च भविष्यथः
आश्विनांना पाहून तो आनंदाने म्हणाला, "तुम्ही दोघे एकाच नावाने आणि प्रेमाने एकत्र राहाल, आणि नासत्य म्हणून ओळखले जाल."
सोमशक्तिरिडादेवी ज्येष्ठपत्नी भविष्यति
सोमाची शक्ती, इडा देवी, ही मोठी पत्नी होईल.
इडापतिस्स वै नाम द्वितीयः पिंगलापतिः तस्य शान्तिकरो ज्येष्ठो भविष्यति महीतले
इडाचा स्वामी हे नाव धारण करेल, दुसरा पिंगळाचा स्वामी असेल; त्याचा मोठा मुलगा पृथ्वीवर शांतता आणणारा ठरेल.
द्वितीयश्च नृणां राशेः सावर्णिर्भ्रमकारकः
दुसरा, सावर्णी, माणसांमध्ये गोंधळ निर्माण करणारा ठरेल.
जन्मराशिस्थिता देवी तपती ता पकारिणी
जन्मराशीत असलेली देवी तपती ही पिकवणारी आहे.
इति श्रुत्वा वचस्तस्य सुरवैद्यौ बभूवतुः तेषां तु परिहारार्थौ दस्रौ चाश्विनिसंभवौ
त्याचे शब्द ऐकून ते दोघे देवांचे वैद्य झाले; त्यांच्या त्रासावर उपाय म्हणून आश्विनांपासून जन्मलेले दसर प्रकट झाले.
सूत उवाच स्वांशान्महीतले जातौ शूद्रयोन्यां रवेस्तुतौ
सूतेने सांगितले: त्यांच्या अंशांचे जन्म पृथ्वीवर शूद्र कुळात झाले, आणि सूर्याने त्यांची स्तुती केली.
चाण्डालस्य गृहे जातश्छागहंतुरिडापतिः 3.4.18.
इडाचा स्वामी चांडाळाच्या, म्हणजे शेळी मारणाऱ्याच्या घरात जन्मला.
शालिग्रामशिलातुल्यं छागमांसं विचिक्रिये
त्याने शाळिग्राम शिलेसारखे पवित्र मानलेले शेळीचे मांस तयार केले.