तां समालोक्य बलवान्बलिः कामविमोहितः
तिला पाहून बलवान बळी मोह आणि कामाने ग्रासला गेला.
तदा क्रोधातुरा देवा रुरुधुर्दैत्यसत्तमम्
त्या वेळी देव रागाने भरून, श्रेष्ठ दैत्य बळीला आवरू लागले.
दानवाश्च तदा दैत्या नानावाहनसंस्थिताः
त्या वेळी दानव आणि दैत्य वेगवेगळ्या वाहनांवर उभे होते.
दानवैश्च हता देवाः सुरैर्दैत्या विनाशिताः
दानवांनी देवांचा नाश केला आणि सुरांनी दैत्यांचा संहार केला.
पक्षमात्र मभूद्युद्धं दिव्यं दानवदेवयोः
दानव आणि देव यांच्यातील दिव्य युद्ध अर्धा महिना चालले.
अघासुरोऽर्यमा चैव बलः शक्रस्तथैव च
अघासुर, अर्यमान, बळ आणि शक्रही तिथे उपस्थित होते.
वत्सासुरो भगश्चैव विवस्वांश्च बलिः स्वयम्
वत्सासुर, भग, विवस्वान आणि स्वतः बळी तिथे होते.
विश्वकर्मा मयश्चैव कालनेमिर्हरिः स्वयम् पराजिताश्च ते दैत्या युद्धं त्यक्त्वा प्रदुद्रुवुः
विश्वकर्मा, मय, कालनेमि आणि स्वतः हरि; हे दैत्य पराभूत होऊन युद्ध सोडून पळाले.
विवस्वाँश्च तदा संज्ञां गृहीत्वा रथसंस्थिताम् 3.4.18.
त्या वेळी विवस्वान रथावर उभ्या असलेल्या संज्ञेला घेऊन गेला.
विवस्वंतं सुरश्रेष्ठं दृष्ट्वा संज्ञा वचोऽब्रवीत्
सुरश्रेष्ठ विवस्वानाला पाहून संज्ञेने त्याला असे म्हटले.
त्वया जिताहं भगवन्बलेर्विप्रियकारिणः
हे भगवंत, तुम्ही माझा पराभव केला आहे, कारण तुम्ही बळीच्या इच्छेच्या विरुद्ध वागलात.
वीरभुक्ता सदा नारी स्त्रीरत्नं मुनिभिः स्मृतम् एका सा प्रकृतिर्माता गुणसाम्यात्सनातनी
शूरपणाचा अनुभव घेणारी स्त्री ही नेहमी ऋषींनी स्त्रीरत्न मानली आहे; तीच एक खरी आई, गुणांनी समान, आणि सनातन प्रकृती आहे.
सत्त्वभूता च भगि नी रजोभूता च गेहिनी
ती सत्त्वगुणाची आहे, भाग्यवान स्त्री, आणि रजोगुणाचीही आहे, गृहिणी.
बहवः पुरुषा ये वै निर्गुणाश्चैकरूपिणः
अनेक पुरुष असे आहेत की ज्यांच्यात गुण नाहीत आणि ते एकाच स्वरूपाचे आहेत.
अलोके पापजास्सर्वे देवब्रह्मसमुद्भवाः कोऽपि पुत्रः पिता भ्राता स च तस्याः पतिर्भवेत्
देव आणि ब्रह्मा यांच्यापासून जन्मलेले, अंधार व पापातून आलेले सर्वजण, पुत्र, पिता किंवा भाऊ असू शकतात, आणि प्रत्येकजण तिचा पती होऊ शकतो.
स्वकीयां च सुतां ब्रह्मा विष्णुदेवः स्वमातरम्
ब्रह्मा, विष्णु आणि देवांनी स्वतःच्या मुली आणि मातांना स्वीकारले.
इति श्रुत्वा वेदमयं वाक्यं चादितिसंभवः
अदितीच्या पुत्राकडून वेदांनी भरलेले हे वचन ऐकून,
सुताः कन्यास्तयोर्जाता मनुर्वैवस्वतस्तथा
त्या दोघांना कन्या झाल्या, आणि विवस्वताचा पुत्र मनुही जन्माला आला.
तदा संज्ञा सती साक्षात्तेजोभूतं पतिं स्वकम् 3.4.18.
तेव्हा संज्ञा प्रत्यक्ष उपस्थित होती आणि तिने तेजस्वी पतीला स्वीकारले.
सावर्णिश्च मनुस्तस्यां शनिश्च तपती तथा
तिला सावर्णि मनु, शनि आणि तपती असे संतती झाली.
पुत्रभेदेन तां नारीं मत्वा मायां रुषान्वितः
पुत्रांच्या वेगळेपणामुळे त्याने त्या स्त्रीला माया समजून रागाने भरला.
तदा शनिश्च सावर्णिर्विवस्वतं रुषान्वितम्
तेव्हा शनि आणि सावर्णि, रागाने विवस्वतासमोर उभे राहिले.
कियतो चैव कालेन भग्नभूतौ विवस्वता
काही काळानंतर विवस्वताचा मनोबल खचला.
त्रिवर्षान्ते च सा देवी महाकाली समागता
तीन वर्षांच्या शेवटी, ती देवी महाकाळी प्रकट झाली.
पुनस्तौ च समागम्य युयुधाते विवस्वता
पुन्हा एकत्र येऊन त्यांनी विवस्वताशी युद्ध केले.
तत्र स्थिता प्रिया संज्ञा वडवारूपधरिणी
तेथे प्रिय संज्ञा घोडीच्या रूपात उभी होती.
गत्वा ददर्श भगवान्सज्ञां संबोधकारिणीम्
गेल्यावर, भगवंतांनी संज्ञेला, जी समजूत निर्माण करणारी आहे, पाहिले.
पंचवर्षान्तरे संज्ञा गर्भं तस्माद्दधौ स्वयम्
पाच वर्षांनंतर, संज्ञेने स्वतः त्याच्याकडून गर्भ धारण केला.
पितुर्दुःखं समालोक्य जग्मतू रविमण्डलम् 3.4.18.
वडिलांच्या दुःखाकडे पाहून तो सूर्याच्या मंडळात गेला.
बद्ध्वा तौ स्वपितुः पार्श्वम संप्राप्तौ वडवासुतौ
त्यांना बांधून वडवाच्या मुलांनी आपल्या वडिलांच्या जवळ येऊन उभे राहिले.