मन्वंतरमतो जातं तेषां योगं प्रकुर्वताम् 3.4.17.
त्यांनी योग करत असताना, त्या काळात नवीन मन्वंतर सुरू झाला.
उवाच वचनं रम्यं तेषां मंगलहेतवे
तीने त्यांच्या कल्याणासाठी आनंददायक शब्द सांगितले.
रुद्रांशश्चैव दुर्वासाः प्रत्यूषः सप्तमो वसुः तेषां वाक्यं समाकर्ण्य वसवस्ते त्रयोऽभवन्
रुद्राचा अंश असलेले दुर्वासा आणि सातवा वसु प्रत्युष, तिची वचने ऐकून, त्या तिघा वसूंना जन्म मिळाला.
स्वांशेन भूतलं जग्मुः कलिशुद्धाय दारुणे
त्यांनी आपल्या अंशाने या कठीण कलियुगाच्या शुद्धीसाठी पृथ्वीवर अवतार घेतला.
पीपा नाम सुतः सोमः सुदेवस्य तदा ह्यभूत्
त्या वेळी सुदेवाचा पुत्र सोमाचा नाव पीपा असे झाले.
रामानन्दस्य शिष्योऽभूद्द्वारकां स समागतः वैष्णवेभ्यो ददौ तत्र प्रेततत्त्वविनाशिनीम्
तो रामानंदाचा शिष्य झाला आणि द्वारकेत गेला, तिथे त्याने वैष्णवांना प्रेतज्ञान नष्ट करणारे तत्त्व दिले.
प्रत्यूषश्चैव पांचाले वैश्यजात्यां समुद्भवः
प्रत्युषाचा जन्म पांचाल देशातील वैश्य जातीत झाला.
रामानन्दं समागम्य शिष्यो भूत्वा स नानकः
रामानंदांना भेटून, तो त्यांचा शिष्य झाला आणि त्याचे नाव नानक झाले.
प्रभासो वै शांतिपुरे ब्रह्मजात्यां समुद्भवः इति ते वसुमाहात्म्यं मया शौनक वर्णितम्
प्रभासाचा जन्म शांतिपूर येथे ब्राह्मण जातीत झाला; अशा प्रकारे, शौनक, मी तुला पृथ्वीचे माहात्म्य सांगितले.
अश्विनौ च समालोक्य तयोर्गाथामवर्णयत्
अश्विनांना पाहून, त्याने त्यांच्या कथा गाथेत सांगितली.
वैवस्वतेऽन्तरे पूर्वं विश्वकर्मा विचित्रकृत् स्पर्द्धाभूतो महामायां तुष्टाव बहुपूजनैः
पूर्वीच्या वैवस्वत मन्वंतरात, कुशल विश्वकर्मा, स्पर्धा निर्माण होऊन, महा मायेला अनेक पूजा करून संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न केला.
प्रसन्ना सा तदा देवी चित्रायां तस्य योषिति
तेव्हा देवी प्रसन्न होऊन, चित्रा या त्याच्या पत्नीच्या रूपात प्रकट झाली.
षोडशाब्दे वयः प्राप्ते संज्ञायास्तत्पिता सुखी
संज्ञेला सोळा वर्षे पूर्ण होताच तिच्या वडिलांना तिच्याबद्दल समाधान वाटले.
यक्षाधीशाश्च षड्विंशत्कुबेराद्यास्समागताः
कुबेरासह छावीस यक्षाधिपती तिथे एकत्र आले.
पावका ऊनपंचाशद्वायवश्च तथा स्मृताः
एकोणपन्नास अग्नी आणि वाऱ्यांचाही तिथे उल्लेख आहे.
त्रयोदश च प्रत्यूषाः प्राप्ता विश्वप्ररक्षकाः
तेरा प्रत्युषा, जे विश्वाचे रक्षण करणारे आहेत, तेही आले.
भवाद्याश्च तदाः रुद्राः शशिमण्डलरक्षकाः
त्या वेळी भव इत्यादी रुद्र, जे चंद्रमंडळाचे रक्षक आहेत, तेही उपस्थित होते.
दानवा विप्रचित्त्याद्याश्चतुराशीतिराययुः
विप्रचित्ती आणि इतरांसह चौर्याऐंशी दानवही आले.
शेषाद्याश्च तदा नागास्तार्क्ष्याद्या गरुडाः स्मृताः 3.4.18.
त्या वेळी शेषासारखे नाग आणि तार्क्ष्यासारखे गरुड यांचाही उल्लेख आहे.
एतस्मिन्नंतरे देवी देवकन्यासमन्विता
दरम्यान, देवी देवकन्यांसह तिथे आली.
तां समालोक्य बलवान्बलिः कामविमोहितः
तिला पाहून बलवान बळी मोह आणि कामाने ग्रासला गेला.
तदा क्रोधातुरा देवा रुरुधुर्दैत्यसत्तमम्
त्या वेळी देव रागाने भरून, श्रेष्ठ दैत्य बळीला आवरू लागले.
दानवाश्च तदा दैत्या नानावाहनसंस्थिताः
त्या वेळी दानव आणि दैत्य वेगवेगळ्या वाहनांवर उभे होते.
दानवैश्च हता देवाः सुरैर्दैत्या विनाशिताः
दानवांनी देवांचा नाश केला आणि सुरांनी दैत्यांचा संहार केला.
पक्षमात्र मभूद्युद्धं दिव्यं दानवदेवयोः
दानव आणि देव यांच्यातील दिव्य युद्ध अर्धा महिना चालले.
अघासुरोऽर्यमा चैव बलः शक्रस्तथैव च
अघासुर, अर्यमान, बळ आणि शक्रही तिथे उपस्थित होते.
वत्सासुरो भगश्चैव विवस्वांश्च बलिः स्वयम्
वत्सासुर, भग, विवस्वान आणि स्वतः बळी तिथे होते.
विश्वकर्मा मयश्चैव कालनेमिर्हरिः स्वयम् पराजिताश्च ते दैत्या युद्धं त्यक्त्वा प्रदुद्रुवुः
विश्वकर्मा, मय, कालनेमि आणि स्वतः हरि; हे दैत्य पराभूत होऊन युद्ध सोडून पळाले.
विवस्वाँश्च तदा संज्ञां गृहीत्वा रथसंस्थिताम् 3.4.18.
त्या वेळी विवस्वान रथावर उभ्या असलेल्या संज्ञेला घेऊन गेला.
विवस्वंतं सुरश्रेष्ठं दृष्ट्वा संज्ञा वचोऽब्रवीत्
सुरश्रेष्ठ विवस्वानाला पाहून संज्ञेने त्याला असे म्हटले.