स तु पूर्वभवे चासीद्ब्राह्मणो माधवप्रियः 3.4.17.
तो पूर्वजन्मी माधवाचा भक्त असलेला ब्राह्मण होता.
तीर्थ पुण्यात्स वै विप्रो माधवो माधवप्रियः षट्त्रिंशच्च सहस्राब्दं राज्यं कृत्वा ध्रुवोऽभवत्
तीर्थातील पुण्यामुळे तो ब्राह्मण, माधवाचा प्रिय, छत्तीस हजार वर्षे राज्य करून ध्रुव झाला.
सूत उवाच इति श्रुत्वा गुरोर्वाक्यं स ध्रुवः पंचमो वसुः नरश्रीर्नाम विख्यातो गुणवैश्यस्य वै सुतः
सूतम्हणाले: गुरुचे शब्द ऐकून, ध्रुव हा पाचवा वसु, नरश्री नावाने प्रसिद्ध, गुणवैश्याचा पुत्र म्हणून जन्माला आला.
कुसीदगुणगुप्तश्च नरश्रीः पुत्रवत्सलः
नरश्री हा सावकाराच्या गुणांनी झाकलेला, आपल्या मुलांवर प्रेम करणारा होता.
प्रत्यहं स हरेः क्रीडां वृन्दावनमहोत्तमे
तो दररोज वृंदावनाच्या उत्तम स्थळी हरिच्या लीलांचा आनंद घेत असे.
यस्य पुत्रविवाहे च भगवान्भक्तवत्सलः
त्याच्या मुलाच्या लग्नात भक्तवत्सल भगवान स्वतः उपस्थित होते.
पुरीं काशीं समागम्य नरश्रीभर्क्तराट् स्वयम्
नरश्री, भक्तिराज, स्वतः काशी नगरीत गेला.
सार्द्धं तपो महत्कुर्वन्ब्रह्मध्यानपरोऽभवत्
त्याने मोठे तप करून, ब्रह्मध्यानात मग्न झाला.
तदा ब्रह्मा हरिश्शंभुः स्वस्ववाहनमास्थिताः
तेव्हा ब्रह्मा, हरि आणि शंभू, आपापल्या वाहनांवर बसलेले आले.
इति श्रुत्वा वच स्तेषां स्वयंभूतनयो मुनिः
त्यांचे शब्द ऐकून, स्वयंभूचा पुत्र असलेला ऋषी स्वतःच.
तस्य भावं समालोक्य त्रयो देवाः सनातनाः 3.4.17.
त्याची भावना पाहून, ते तिघे सनातन देव.
लिंगहस्तः स्वयं रुद्रो विष्णुस्तद्रसवर्द्धनः रतिं देहि मदाघूर्णे नो चेत्प्राणांस्त्यजाम्यहम्
रुद्राने लिंग हातात घेतले आणि विष्णूने रस वाढवला; त्यांनी म्हटले: 'मदाने भरलेल्या प्रिय, मला आनंद दे, नाहीतर मी प्राण सोडीन.'
पतिव्रताऽनसूया च श्रुत्वा तेषां वचोऽशुभम्
पतिव्रता अनसूया, त्यांच्या अशुभ शब्दांचे ऐकून.
मोहितास्तत्र ते देवा गृहीत्वा तां बलात्तदा
तेथे देव मोहात पडले आणि त्या वेळी तिला जबरदस्तीने पकडले.
तदा क्रुद्धा सती सा वै ताञ्छशाप मुनिप्रिया
त्या वेळी संतप्त झालेली सती, जी ऋषीची प्रिय होती, तिने त्यांना शाप दिला.
महादेवस्य वै लिंगं ब्रह्मणोऽस्य महाशिरः भविष्यंति सुरश्रेष्ठा उपहासोऽयमुत्तमः
महादेवाचे लिंग आणि ब्रह्माचे मोठे शिर, हे दोन्ही, हे देवश्रेष्ठांनो, लोकांच्या हसण्याचा विषय होतील.
इति श्रुत्वा वचो घोरं नमस्कृत्य मुनिप्रियाम्
ती भीषण वचने ऐकून, त्यांनी ऋषीप्रिया सतीला वंदन केले.
अनसूया तदा प्राह भवन्तो मम पुत्रकाः
त्या वेळी अनसूयाने सांगितले, "तुम्ही माझे पुत्र व्हाल."
इत्युक्ते वचने ब्रह्मा चंद्रमाश्च तदा ह्यभूत् तत्पापपरिहारार्थं योगवन्तो बभूविरे
हे शब्द ऐकल्यावर, ब्रह्मा आणि चंद्र या दोघांनी आपले पाप दूर करण्यासाठी योगसाधना केली.
एतस्मिन्नंतरे देवी प्रकृतिस्सर्व धर्मिणी
इतक्यात, सर्व धर्मांची मूर्ती असलेली देवी प्रकट झाली.
मन्वंतरमतो जातं तेषां योगं प्रकुर्वताम् 3.4.17.
त्यांनी योग करत असताना, त्या काळात नवीन मन्वंतर सुरू झाला.
उवाच वचनं रम्यं तेषां मंगलहेतवे
तीने त्यांच्या कल्याणासाठी आनंददायक शब्द सांगितले.
रुद्रांशश्चैव दुर्वासाः प्रत्यूषः सप्तमो वसुः तेषां वाक्यं समाकर्ण्य वसवस्ते त्रयोऽभवन्
रुद्राचा अंश असलेले दुर्वासा आणि सातवा वसु प्रत्युष, तिची वचने ऐकून, त्या तिघा वसूंना जन्म मिळाला.
स्वांशेन भूतलं जग्मुः कलिशुद्धाय दारुणे
त्यांनी आपल्या अंशाने या कठीण कलियुगाच्या शुद्धीसाठी पृथ्वीवर अवतार घेतला.
पीपा नाम सुतः सोमः सुदेवस्य तदा ह्यभूत्
त्या वेळी सुदेवाचा पुत्र सोमाचा नाव पीपा असे झाले.
रामानन्दस्य शिष्योऽभूद्द्वारकां स समागतः वैष्णवेभ्यो ददौ तत्र प्रेततत्त्वविनाशिनीम्
तो रामानंदाचा शिष्य झाला आणि द्वारकेत गेला, तिथे त्याने वैष्णवांना प्रेतज्ञान नष्ट करणारे तत्त्व दिले.
प्रत्यूषश्चैव पांचाले वैश्यजात्यां समुद्भवः
प्रत्युषाचा जन्म पांचाल देशातील वैश्य जातीत झाला.
रामानन्दं समागम्य शिष्यो भूत्वा स नानकः
रामानंदांना भेटून, तो त्यांचा शिष्य झाला आणि त्याचे नाव नानक झाले.
प्रभासो वै शांतिपुरे ब्रह्मजात्यां समुद्भवः इति ते वसुमाहात्म्यं मया शौनक वर्णितम्
प्रभासाचा जन्म शांतिपूर येथे ब्राह्मण जातीत झाला; अशा प्रकारे, शौनक, मी तुला पृथ्वीचे माहात्म्य सांगितले.
अश्विनौ च समालोक्य तयोर्गाथामवर्णयत्
अश्विनांना पाहून, त्याने त्यांच्या कथा गाथेत सांगितली.