तदा ते ब्राह्मणा यत्नं कारयामासुरुत्तमम्
त्यावेळी त्या ब्राह्मणांनी सर्वतोपरी प्रयत्न केले.
हरिशर्मा तु तत्सर्वं कृत्वा वेदविधानतः
हरिशर्म्याने सर्व विधी वेदाच्या नियमानुसार केले.
त्रिविक्रमस्तु बहुधा दुःखं कृत्वा स्मरानुगः
त्रिविक्रमाने कामदेवाच्या प्रभावामुळे अनेक प्रकारे दुःख भोगले.
केशवस्तु महादुःखी प्रियास्थीनि गृहीतवान्
केशव मोठ्या दुःखात होता आणि त्याने आपल्या प्रियेचे हाडे उचलली.
भस्मग्राही वामनस्तु विरहाग्निप्रपीडितः
वामन राख गोळा करत होता आणि विरहाच्या आगीत होरपळत होता.
एकदा सरयूतीरे लक्ष्मणाख्यपुरे शुभे 3.2.2.
एकदा सरयूच्या काठी लक्ष्मण नावाच्या पवित्र नगरीत असे घडले.
तस्मिन्दिने रामशर्मा शिवध्यानपरायणः
त्या दिवशी रामशर्मा शंकराच्या ध्यानात मग्न होता.
तस्य पत्नी विशालाक्षी रचित्वा बहुभोजनम्
त्याची पत्नी विशालाक्षी हिने भरपूर जेवण तयार केले.
तस्मिन्काले च तद्बालो मृतः पापवशंगतः
त्या वेळी त्यांच्या मुलाचा मृत्यू पापाच्या प्रभावामुळे झाला.
न रोदनं त्यक्तवती पुत्रशोकाग्नितापिता
मुलाच्या दुःखाने जळत असूनही तिने रडणे सोडले नाही.
जपित्वा मार्जनं कृत्वा जीवयामास बालकम्
मंत्र म्हणून आणि शुद्धी करून तिने मुलाला पुन्हा जिवंत केले.
भोजनं कारयित्वा तु मंत्रं संजीवनं ददौ
जेवण वाढून तिने संजीवन मंत्र दिला.
प्राप्तवान्यत्र सा नारी दाहिता हरिशर्मणा
ती स्त्री दुसरीकडे गेल्यावर हरिशर्म्याने तिला जाळले.
दाहितस्तनयः पित्रा शोककर्त्रा तदामुना
शोकाने पछाडलेल्या वडिलांनी मुलाला जाळले.
गुणाधिपस्य तनयो राज्ञो धर्मस्थलीपतेः
तो गुणांचा अधिपती, धर्मस्थळीचा राजा याचा मुलगा होता.
जीवनं दत्तवान्मह्यं वरयाद्य वरं मम 3.2.2.
त्याने मला जीवन दिले; आता माझ्याकडून एखादी इच्छा माग.
गृहीत्वास्थि गतस्तीर्थे तमन्वेषय मा चिरम्
हाडे घेऊन तो तीर्थस्थळी गेला; त्याला शोधायला उशीर करू नकोस.
प्राप्तस्तं कथयामास यथा प्राप्तं हि जीवनम् ।। इति श्रुत्वा वचस्तस्य केशवोऽस्थिसमन्वितः
त्याच्याकडे पोहोचल्यावर त्याने जीवन कसे मिळाले ते सांगितले; ही वचने ऐकून, केशव हाडे घेऊन,
प्रगत्यास्थीनि सर्वाणि ददौ तस्मै द्विजातये
त्याने सर्व हाडे त्या ब्राह्मणाला दिली.
योग्या धर्मेण यस्याहं तस्मै प्रायामि धर्मिणे
मी ज्या धर्माने योग्य आहे त्या धर्मात्म्याजवळ जाते.
अतस्त्वं विक्रमादित्य धर्मज्ञ कथयस्व मे
म्हणून विक्रमादित्य, धर्म जाणणारा, मला सांग.
योग्या मधुमती नारी वामनाय द्विजन्मने
मधुमती ही योग्य स्त्री वामन या ब्राह्मणासाठी आहे.
प्राणदाता तु यो विप्रः पितेव गुणतत्परः
जो ब्राह्मण प्राण देतो आणि गुणी असतो, तो वडिलांसारखा असतो.
वैतालो भूपतिश्रेष्ठं पुनर्विक्रममब्रवीत्
वेताळाने पुन्हा राजांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या विक्रमाशी बोलले.
वर्द्धवन्नगरे रम्ये नानाजननिषेविते
वर्धवन या सुंदर नगरात, जिथे अनेक जातींचे लोक राहतात,
विद्वन्माला प्रिया तस्य पतिसेवापरायणा
तेथे एक विद्वान हारकार होता, ज्याची प्रिय पत्नी पतीची सेवा करण्यात नेहमी तत्पर होती.
पुत्रकन्यासपत्नीको वृत्त्यर्थं समुपागतः
तो आपल्या मुलगा, मुलगी आणि पत्नीला घेऊन उपजीविकेसाठी आला.
किंचिच्छ्रुत्वा ददौ स्वर्णं सहस्रं प्रत्यहं नृप
त्याची थोडी गोष्ट ऐकून, राजाने त्याला रोज हजार सोन्याच्या नाणी दिली.
व्ययं कृत्वा तु तच्छेषं स कुल्ये भुक्तवान्स्वयम्
त्यातून काही खर्च करून, उरलेले तो आपल्या कुटुंबासोबत उपभोगू लागला.
परीक्षार्थं स्मशाने च रोदनं बहु कुर्वती
परीक्षेसाठी, ती स्मशानभूमीत जाऊन मोठ्याने रडू लागली.