तदा प्राप्त इलो विप्रस्तस्या रूपेण मोहितः 3.4.17.
त्या वेळी इला प्रकट झाली आणि त्या ऋषीला तिच्या रूपाने मोह झाला.
एतस्मिन्नंतरे तत्र वागुवा चाशरीरिणी
इतक्यात, तिथे एक देहहीन वाणी ऐकू आली.
अनिलो नाम तत्रैव विख्यातोऽभूद्द्विजस्य वै
तेथे अनिल नावाचा द्विज प्रसिद्ध झाला.
छित्त्वाछित्त्वा शिरो रम्यं तस्मै जातं पुनः पुनः
त्याचे सुंदर डोके वारंवार कापले गेले आणि पुन्हा पुन्हा जन्माला येत राहिले.
प्राह त्वमूनपंचा शद्विभेदाञ्जनयिष्यसि
त्याने सांगितले, 'तू पाच आणि सहा विभाग निर्माण करशील.'
यथा कुबेरो भगवान्षड्विंशद्वरुणप्रियः
जसा भगवान कुबेर, वरुणाचा प्रिय, सहावीश आहे,
इत्युक्ते वचने तस्मिन्दितिकुक्षौ द्विजोत्तमः
हे शब्द ऐकून, श्रेष्ठ द्विज दितीच्या पोटात गेला.
धान्यपालस्य वै गेहे मृलगंडान्तजः सुतः
धान्यपालाच्या घरी, मृत्तिकेच्या गालातून एक मुलगा जन्माला आला.
अलिको नाम वै म्लेच्छस्तत्र स्थाने समागतः
तेथे अलिक नावाचा एक परका माणूस आला.
अनपत्यो वस्त्रकारी सुतं प्राप्य गृहं ययौ
तो मुलगा नसलेला आणि वस्त्र बनवणारा होता; त्याला मुलगा मिळाल्यावर तो घरी गेला.
स सप्ताब्दवपुर्भूत्वा गोदुग्धपानतत्परः 3.4.17.
तो सात वर्षांचा दिसणारा झाला आणि गायीचे दूध पिण्यातच मग्न राहिला.
स्वहस्तेनैव संस्कृत्य भोजनं हरयेऽपर्यत्
त्याने स्वतःच्या हाताने जेवण तयार करून ते हरिला अर्पण केले.
पितृमातृपरित्यक्तः स बालः पंचहायनः
तो मुलगा वडील आणि आई यांनी टाकून दिलेला होता आणि त्यावेळी तो पाच वर्षांचा होता.
गोवर्द्धनगिरौ प्राप्य नारदस्योपदेशतः
तो गोवर्धन पर्वतावर पोहोचला, नारदाच्या सांगण्यावरून.
तदा प्रसन्नो भगवान्विष्णुर्नारायणः प्रभुः
त्या वेळी भगवान विष्णू, नारायण, हे प्रभू प्रसन्न झाले.
दृष्ट्वा तद्वदनं रम्यं मायाशक्त्या दिशो दश
त्याचे सुंदर चेहरा पाहून, त्याच्या मायाशक्तीने दहा दिशा व्यापल्या गेल्या.
धुवोऽपि भगवान्साक्षात्सर्वपूज्यो बभूव ह
ध्रुव सुद्धा तिथे प्रत्यक्ष प्रकट झाला आणि सर्वांचा पूज्य ठरला.
नभःपतिः कालकरः शिशुमारपतिस्स वै
आकाशाचा स्वामी, काळ घडवणारा आणि शिशुमार नक्षत्राचा स्वामी,
तस्माद्धरायां संभूतो भौमो नाम महाग्रहः
त्याच्यापासून पृथ्वीवर भौम नावाचा मोठा ग्रह जन्माला आला.
वह्निदेव्या ततो जातश्चाहं तत्र महाग्रहः
मग अग्निदेवीपासून मी त्या ठिकाणी मोठा ग्रह म्हणून जन्म घेतला.
ग्रहभूतः स्थितस्तत्र नभोदेव्यां तदुद्भवः 3.4.17.
ग्रह होऊन, मी तिथे आकाशदेवीपासून जन्म घेतला आणि तिथेच राहिलो.
thumb|400px|दिग्गज1 पूर्वस्यां दिशि वै तस्माज्जातश्चैरावतो गजः
पूर्व दिशेला त्याच्यापासून ऐरावत नावाचा हत्ती जन्माला आला.
वामनः कुमुदश्चैव पुष्पदंतः क्रमाद्गजाः ।। सार्वभौमः सुप्रतीको नभोदिक्षु तु तत्सुताः
वामन, कुमुद आणि पुष्पदंत हे हत्ती एकामागून एक; सार्वभौम आणि सुप्रतीक, आणि त्यांच्या मुलं आकाशाच्या दिशांना.
अभ्रमुः कपिला चैव पिंगलाख्या इमाः क्रमात्
अब्रमु, कपिला आणि पिंगळा नावाच्या या हत्ती एकामागून एक.
भूमिदिक्षु करिण्यश्च जातास्तस्मात्तु तत्प्रियाः
पृथ्वीच्या दिशांना त्यांच्यापासून त्यांच्या प्रिय मादी हत्ती जन्माला आल्या.
पशुयोन्युद्भवानां च नृणां ता योषितस्सदा
पशूंच्या गर्भातून जन्मलेल्या माणसांमध्ये, स्त्रिया नेहमी त्यांच्याच वंशातील असतात.
मनुवंशोद्भवानां च नृणां चान्योद्भवाः स्त्रियः
मनुवंशातून जन्मलेल्या स्त्रिया आणि इतर कुठल्याही पुरुषांपासून जन्मलेल्या स्त्रियाही असतात.
द्विधा धुवस्स विज्ञेयो भूमेरूर्द्ध्वमधस्तथा
ध्रुव हा दोन प्रकारचा आहे, एक पृथ्वीच्या वर आणि एक पृथ्वीच्या खाली, असे समजले जाते.
अधोध्रुवे सदा रात्रिर्नारकास्तत्र वै स्थिताः
खालच्या ध्रुवावर नेहमी रात्र असते; तिथे राहणारे नरकवासीय असतात.
महो जनस्तपस्सत्यं तेषु नित्यं दिनं स्मृतम् तेषु नित्यं स्मृता रात्रिः कल्पमानं च कोविदैः
महर्लोक, जनलोक, तपोलोक आणि सत्यलोक येथे नेहमी दिवस मानला जातो; तिथे रात्र ही ज्ञानी लोकांच्या मते एक कल्प मानली जाते.