भारते ये स्थिता लोका इलावृतमुपागताः 3.4.17.
भारतात राहिलेले लोक इलावृतात गेले.
आरोहणं नरैस्तस्मित्कृतं स्वर्णमयं शुभम्
माणसांनी सुंदर सोन्याचे चढण तयार केले.
तान्दृष्ट्वा मनुजान्प्राप्तान्सदेहान्स्वर्गमण्डले
स्वर्गात देहासकट आलेल्या त्या माणसांना पाहून,
ज्ञात्वा स भगवान्रुद्रो भवान्या सह शंकरः
हे जाणून, भगवान रुद्र, शंकर, भवानीसह,
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो वैवस्वतसुतो महान्
इतक्यात, वैवस्वताचा मोठा मुलगा तेथे आला.
नग्नभूतं समालोक्य नेत्रे संमील्य संस्थितः
कोणी नग्न झालेला पाहून, त्याने डोळे मिटले आणि शांत बसला.
अस्मिन्खण्डे सदा नार्यो भविष्यंति च मां विना
या प्रदेशात नेहमी स्त्रिया असतील, पण माझ्याविना.
इला बभूव नृपते कन्या जनमनोहरा
राजा, इलाने मन मोहवणारी कन्या रूप धारण केले.
इलासमाधिभूतायाः सप्तविंशच्चतुर्युगम् बुधं देवं पतिं कृत्वा चंद्रवंशमजीजनत्
सत्तावीस चतुर्व्युगे इलाच प्रमुख होती; तिने देवता बुधाला पती मानले आणि चंद्रवंश निर्माण केला.
अयोध्याधिपतिः श्रीमान्यदेलावृतमागतः
अयोध्येचा तेजस्वी राजा देखील इलावृतात आला.
तदा प्राप्त इलो विप्रस्तस्या रूपेण मोहितः 3.4.17.
त्या वेळी इला प्रकट झाली आणि त्या ऋषीला तिच्या रूपाने मोह झाला.
एतस्मिन्नंतरे तत्र वागुवा चाशरीरिणी
इतक्यात, तिथे एक देहहीन वाणी ऐकू आली.
अनिलो नाम तत्रैव विख्यातोऽभूद्द्विजस्य वै
तेथे अनिल नावाचा द्विज प्रसिद्ध झाला.
छित्त्वाछित्त्वा शिरो रम्यं तस्मै जातं पुनः पुनः
त्याचे सुंदर डोके वारंवार कापले गेले आणि पुन्हा पुन्हा जन्माला येत राहिले.
प्राह त्वमूनपंचा शद्विभेदाञ्जनयिष्यसि
त्याने सांगितले, 'तू पाच आणि सहा विभाग निर्माण करशील.'
यथा कुबेरो भगवान्षड्विंशद्वरुणप्रियः
जसा भगवान कुबेर, वरुणाचा प्रिय, सहावीश आहे,
इत्युक्ते वचने तस्मिन्दितिकुक्षौ द्विजोत्तमः
हे शब्द ऐकून, श्रेष्ठ द्विज दितीच्या पोटात गेला.
धान्यपालस्य वै गेहे मृलगंडान्तजः सुतः
धान्यपालाच्या घरी, मृत्तिकेच्या गालातून एक मुलगा जन्माला आला.
अलिको नाम वै म्लेच्छस्तत्र स्थाने समागतः
तेथे अलिक नावाचा एक परका माणूस आला.
अनपत्यो वस्त्रकारी सुतं प्राप्य गृहं ययौ
तो मुलगा नसलेला आणि वस्त्र बनवणारा होता; त्याला मुलगा मिळाल्यावर तो घरी गेला.
स सप्ताब्दवपुर्भूत्वा गोदुग्धपानतत्परः 3.4.17.
तो सात वर्षांचा दिसणारा झाला आणि गायीचे दूध पिण्यातच मग्न राहिला.
स्वहस्तेनैव संस्कृत्य भोजनं हरयेऽपर्यत्
त्याने स्वतःच्या हाताने जेवण तयार करून ते हरिला अर्पण केले.
पितृमातृपरित्यक्तः स बालः पंचहायनः
तो मुलगा वडील आणि आई यांनी टाकून दिलेला होता आणि त्यावेळी तो पाच वर्षांचा होता.
गोवर्द्धनगिरौ प्राप्य नारदस्योपदेशतः
तो गोवर्धन पर्वतावर पोहोचला, नारदाच्या सांगण्यावरून.
तदा प्रसन्नो भगवान्विष्णुर्नारायणः प्रभुः
त्या वेळी भगवान विष्णू, नारायण, हे प्रभू प्रसन्न झाले.
दृष्ट्वा तद्वदनं रम्यं मायाशक्त्या दिशो दश
त्याचे सुंदर चेहरा पाहून, त्याच्या मायाशक्तीने दहा दिशा व्यापल्या गेल्या.
धुवोऽपि भगवान्साक्षात्सर्वपूज्यो बभूव ह
ध्रुव सुद्धा तिथे प्रत्यक्ष प्रकट झाला आणि सर्वांचा पूज्य ठरला.
नभःपतिः कालकरः शिशुमारपतिस्स वै
आकाशाचा स्वामी, काळ घडवणारा आणि शिशुमार नक्षत्राचा स्वामी,
तस्माद्धरायां संभूतो भौमो नाम महाग्रहः
त्याच्यापासून पृथ्वीवर भौम नावाचा मोठा ग्रह जन्माला आला.
वह्निदेव्या ततो जातश्चाहं तत्र महाग्रहः
मग अग्निदेवीपासून मी त्या ठिकाणी मोठा ग्रह म्हणून जन्म घेतला.