तस्या गर्भगते पुत्रे महेन्द्रश्च भयान्वितः 3.4.17.
तिच्या गर्भात पुत्र असताना महेंद्राला भीती वाटू लागली.
सप्तमासि स्थिते गर्भे शक्रमायाविमोहिता
सातवा महिना पूर्ण झाल्यावर शक्राने आपल्या मायेमुळे तिला भ्रमित केले.
अंगुष्ठमात्रो भगवान्महेन्द्रो वज्रसंयुतः
भगवंत महेंद्र अंगठ्याएवढ्या आकाराचा आणि वज्रधारी तिथे प्रवेश केला.
जीवभूतानतिबलान्दृष्ट्वा सप्त महारिपून्
सजीव आणि अत्यंत बलवान असे सात मोठे शत्रू पाहून,
नम्रीभूतश्च तान्दृष्ट्वा महेन्द्रस्तैः समन्वितः
महेंद्राने त्यांना नम्र झाल्याचे पाहून त्यांच्यात सामील झाला.
प्रसन्ना सा दितिर्देवान्महेन्द्राय च तान्ददौ
प्रसन्न झालेल्या दिती देवीने ते पुत्र महेंद्र आणि देवांना दिले.
इलो नाम स वेदज्ञो यथेलो नृपतिस्तदा
त्या वेळी वेदज्ञ आणि यथेलो नावाने ओळखला जाणारा इला नावाचा राजा होता.
एकदा बलवान्राजा मनुपुत्र इलः स्वयम्
एकदा, बलाढ्य राजा इला, जो मनुपुत्र होता, स्वतःच—
मेरोरधः स्थितः खण्डः स्वर्णगर्भो हरिप्रियः
मेरू पर्वताचा एक भाग, स्वर्णगर्भ नावाचा आणि हरिप्रिय, खाली स्थित होता.
इलेनावृतमेवापि कृतं तत्र स्थले सुराः
इला यांनी व्यापलेली ती भूमीही देवांसाठी पवित्र केली गेली.
भारते ये स्थिता लोका इलावृतमुपागताः 3.4.17.
भारतात राहिलेले लोक इलावृतात गेले.
आरोहणं नरैस्तस्मित्कृतं स्वर्णमयं शुभम्
माणसांनी सुंदर सोन्याचे चढण तयार केले.
तान्दृष्ट्वा मनुजान्प्राप्तान्सदेहान्स्वर्गमण्डले
स्वर्गात देहासकट आलेल्या त्या माणसांना पाहून,
ज्ञात्वा स भगवान्रुद्रो भवान्या सह शंकरः
हे जाणून, भगवान रुद्र, शंकर, भवानीसह,
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो वैवस्वतसुतो महान्
इतक्यात, वैवस्वताचा मोठा मुलगा तेथे आला.
नग्नभूतं समालोक्य नेत्रे संमील्य संस्थितः
कोणी नग्न झालेला पाहून, त्याने डोळे मिटले आणि शांत बसला.
अस्मिन्खण्डे सदा नार्यो भविष्यंति च मां विना
या प्रदेशात नेहमी स्त्रिया असतील, पण माझ्याविना.
इला बभूव नृपते कन्या जनमनोहरा
राजा, इलाने मन मोहवणारी कन्या रूप धारण केले.
इलासमाधिभूतायाः सप्तविंशच्चतुर्युगम् बुधं देवं पतिं कृत्वा चंद्रवंशमजीजनत्
सत्तावीस चतुर्व्युगे इलाच प्रमुख होती; तिने देवता बुधाला पती मानले आणि चंद्रवंश निर्माण केला.
अयोध्याधिपतिः श्रीमान्यदेलावृतमागतः
अयोध्येचा तेजस्वी राजा देखील इलावृतात आला.
तदा प्राप्त इलो विप्रस्तस्या रूपेण मोहितः 3.4.17.
त्या वेळी इला प्रकट झाली आणि त्या ऋषीला तिच्या रूपाने मोह झाला.
एतस्मिन्नंतरे तत्र वागुवा चाशरीरिणी
इतक्यात, तिथे एक देहहीन वाणी ऐकू आली.
अनिलो नाम तत्रैव विख्यातोऽभूद्द्विजस्य वै
तेथे अनिल नावाचा द्विज प्रसिद्ध झाला.
छित्त्वाछित्त्वा शिरो रम्यं तस्मै जातं पुनः पुनः
त्याचे सुंदर डोके वारंवार कापले गेले आणि पुन्हा पुन्हा जन्माला येत राहिले.
प्राह त्वमूनपंचा शद्विभेदाञ्जनयिष्यसि
त्याने सांगितले, 'तू पाच आणि सहा विभाग निर्माण करशील.'
यथा कुबेरो भगवान्षड्विंशद्वरुणप्रियः
जसा भगवान कुबेर, वरुणाचा प्रिय, सहावीश आहे,
इत्युक्ते वचने तस्मिन्दितिकुक्षौ द्विजोत्तमः
हे शब्द ऐकून, श्रेष्ठ द्विज दितीच्या पोटात गेला.
धान्यपालस्य वै गेहे मृलगंडान्तजः सुतः
धान्यपालाच्या घरी, मृत्तिकेच्या गालातून एक मुलगा जन्माला आला.
अलिको नाम वै म्लेच्छस्तत्र स्थाने समागतः
तेथे अलिक नावाचा एक परका माणूस आला.
अनपत्यो वस्त्रकारी सुतं प्राप्य गृहं ययौ
तो मुलगा नसलेला आणि वस्त्र बनवणारा होता; त्याला मुलगा मिळाल्यावर तो घरी गेला.