यो वा शृणोति पुरुषोऽप्यथ वा स्मरेद्वा हैमाश्वदानमभिनंदति दीयमानम्
जो कोणी ऐकतो, आठवतो किंवा सोन्याचा घोडा दान करण्यास अनुमोदन देतो—
संहतौ तु दितिर्ज्ञात्वा कश्यपं समपूजयत्
प्रलयकाळात, दितीने कश्यपाला समजून, त्याची भक्तीपूर्वक पूजा केली.
द्वादशाब्दांतरे स्वामी कश्यपो भगवानृषिः सा तु श्रुत्वा नमस्कृत्य वचनं प्राह हर्षिता
बारा वर्षांनी भगवंत ऋषी कश्यपांनी बोलले; ते ऐकून तिने वंदन केले आणि आनंदाने उत्तर दिले.
अदितिर्मम या देवी सपत्नी पुत्रसंयुता
अदिती, जी माझी सावत्र पत्नी आहे, तिला पुत्रांचा लाभ झाला आहे.
तदवर्यसुते नैव विष्णुना सुरपालिना
पण तिच्या कनिष्ठ जन्माच्या मुलांना विष्णू, देवांचा रक्षक, याने संरक्षण दिले नाही.
देहि मे तनयं स्वामिन्द्वादशादित्यनाशनम्
स्वामी, मला असा पुत्र दे की जो बारा आदित्यांचा नाश करील.
ब्रह्मणा निर्मितौ लोके धर्माधर्मौ परापरौ
या जगात ब्रह्मदेवाने धर्म आणि अधर्म, श्रेष्ठ आणि कनिष्ठ असे दोन्ही निर्माण केले.
अधर्मपक्षास्तु नरा वैरिणस्तस्य धीमतः
अधर्माच्या बाजूने असणारे लोक त्या बुद्धिमानाचा शत्रू आहेत.
अतो धर्मप्रिये शुद्धं कुरु तस्मान्महाबलः
म्हणून, धर्मावर प्रेम करणाऱ्या, तू स्वतःला शुद्ध कर, म्हणजे एक बलाढ्य पुत्र जन्माला येईल.
इति श्रुत्वा दितिर्देवी कश्यपाद्गर्भमुत्तमम्
हे ऐकून देवी दितीने कश्यपांकडून उत्तम पुत्र गर्भात धारण केला.
तस्या गर्भगते पुत्रे महेन्द्रश्च भयान्वितः 3.4.17.
तिच्या गर्भात पुत्र असताना महेंद्राला भीती वाटू लागली.
सप्तमासि स्थिते गर्भे शक्रमायाविमोहिता
सातवा महिना पूर्ण झाल्यावर शक्राने आपल्या मायेमुळे तिला भ्रमित केले.
अंगुष्ठमात्रो भगवान्महेन्द्रो वज्रसंयुतः
भगवंत महेंद्र अंगठ्याएवढ्या आकाराचा आणि वज्रधारी तिथे प्रवेश केला.
जीवभूतानतिबलान्दृष्ट्वा सप्त महारिपून्
सजीव आणि अत्यंत बलवान असे सात मोठे शत्रू पाहून,
नम्रीभूतश्च तान्दृष्ट्वा महेन्द्रस्तैः समन्वितः
महेंद्राने त्यांना नम्र झाल्याचे पाहून त्यांच्यात सामील झाला.
प्रसन्ना सा दितिर्देवान्महेन्द्राय च तान्ददौ
प्रसन्न झालेल्या दिती देवीने ते पुत्र महेंद्र आणि देवांना दिले.
इलो नाम स वेदज्ञो यथेलो नृपतिस्तदा
त्या वेळी वेदज्ञ आणि यथेलो नावाने ओळखला जाणारा इला नावाचा राजा होता.
एकदा बलवान्राजा मनुपुत्र इलः स्वयम्
एकदा, बलाढ्य राजा इला, जो मनुपुत्र होता, स्वतःच—
मेरोरधः स्थितः खण्डः स्वर्णगर्भो हरिप्रियः
मेरू पर्वताचा एक भाग, स्वर्णगर्भ नावाचा आणि हरिप्रिय, खाली स्थित होता.
इलेनावृतमेवापि कृतं तत्र स्थले सुराः
इला यांनी व्यापलेली ती भूमीही देवांसाठी पवित्र केली गेली.
भारते ये स्थिता लोका इलावृतमुपागताः 3.4.17.
भारतात राहिलेले लोक इलावृतात गेले.
आरोहणं नरैस्तस्मित्कृतं स्वर्णमयं शुभम्
माणसांनी सुंदर सोन्याचे चढण तयार केले.
तान्दृष्ट्वा मनुजान्प्राप्तान्सदेहान्स्वर्गमण्डले
स्वर्गात देहासकट आलेल्या त्या माणसांना पाहून,
ज्ञात्वा स भगवान्रुद्रो भवान्या सह शंकरः
हे जाणून, भगवान रुद्र, शंकर, भवानीसह,
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो वैवस्वतसुतो महान्
इतक्यात, वैवस्वताचा मोठा मुलगा तेथे आला.
नग्नभूतं समालोक्य नेत्रे संमील्य संस्थितः
कोणी नग्न झालेला पाहून, त्याने डोळे मिटले आणि शांत बसला.
अस्मिन्खण्डे सदा नार्यो भविष्यंति च मां विना
या प्रदेशात नेहमी स्त्रिया असतील, पण माझ्याविना.
इला बभूव नृपते कन्या जनमनोहरा
राजा, इलाने मन मोहवणारी कन्या रूप धारण केले.
इलासमाधिभूतायाः सप्तविंशच्चतुर्युगम् बुधं देवं पतिं कृत्वा चंद्रवंशमजीजनत्
सत्तावीस चतुर्व्युगे इलाच प्रमुख होती; तिने देवता बुधाला पती मानले आणि चंद्रवंश निर्माण केला.
अयोध्याधिपतिः श्रीमान्यदेलावृतमागतः
अयोध्येचा तेजस्वी राजा देखील इलावृतात आला.