तदवर्यसुते नैव विष्णुना सुरपालिना
तिच्या कनिष्ठ मुलांना विष्णू, देवांचा रक्षक, संरक्षण देत नाही.
देहि मे तनयं स्वामिन्द्वादशादित्यनाशनम्
स्वामी, मला असा पुत्र दे की जो बारा आदित्यांचा नाश करील.
ब्रह्मणा निर्मितौ लोके धर्माधर्मौ परापरौ
ब्रह्मदेवांनी निर्माण केलेल्या या जगात धर्म आणि अधर्म, श्रेष्ठ आणि कनिष्ठ, दोन्ही आहेत.
अधर्मपक्षास्तु नरा वैरिणस्तस्य धीमतः
जे लोक अधर्माच्या बाजूने असतात, ते त्या बुद्धिमान पुरुषाचे शत्रू होतात.
अतो धर्मप्रिये शुद्धं कुरु तस्मान्महाबलः
म्हणून, धर्मावर प्रेम करणाऱ्या, तू स्वतःला शुद्ध कर, कारण तो अत्यंत बलवान आहे.
इति श्रुत्वा दितिर्देवी कश्यपाद्गर्भमुत्तमम्
हे ऐकून दिती देवीने कश्यपांकडून उत्तम गर्भ प्राप्त केला.
तस्या गर्भगते पुत्रे महेन्द्रश्च भयान्वितः 3.4.17.
तिच्या गर्भात पुत्र आला तेव्हा महेंद्राला भीती वाटली.
सप्तमासि स्थिते गर्भे शक्रमायाविमोहिता
गर्भ सातव्या महिन्यात पोहोचला तेव्हा शक्राने मायेमुळे तिला भ्रमित केले.
अंगुष्ठमात्रो भगवान्महेन्द्रो वज्रसंयुतः
महेंद्र, वज्रधारी, अंगठ्याएवढा लहान झाला.
जीवभूतानतिबलान्दृष्ट्वा सप्त महारिपून्
सात जिवंत पण फारसे बलवान नसलेले मोठे शत्रू पाहून,
नम्रीभूतश्च तान्दृष्ट्वा महेन्द्रस्तैः समन्वितः
ते नम्र झालेले पाहून महेंद्र त्यांच्यात सामील झाला.
प्रसन्ना सा दितिर्देवान्महेन्द्राय च तान्ददौ
दिती देवी प्रसन्न होऊन त्या देवांना महेंद्राला दिले.
इलो नाम स वेदज्ञो यथेलो नृपतिस्तदा
त्या वेळी वेदज्ञ आणि यथेलो म्हणून प्रसिद्ध असलेला इला नावाचा एक राजा होता.
एकदा बलवान्राजा मनुपुत्र इलः स्वयम्
एकदा बलवान राजा, मनुपुत्र इला, स्वतःहून काही कृती केली.
मेरोरधः स्थितः खण्डः स्वर्णगर्भो हरिप्रियः
मेरूच्या दक्षिणेला असलेला जो विभाग आहे, त्याला 'स्वर्णगर्भ' म्हणतात आणि तो हरिला अत्यंत प्रिय आहे.
इलेनावृतमेवापि कृतं तत्र स्थले सुराः
त्या भूमीला इलाने वेढले होते आणि तिथे देवांनी आपली स्थापना केली.
भारते ये स्थिता लोका इलावृतमुपागताः 3.4.17.
भारतात जे लोक वसले आहेत, ते सर्व इलावृतात आले आहेत.
आरोहणं नरैस्तस्मित्कृतं स्वर्णमयं शुभम्
तेथे मनुष्यांनी एक सुंदर, सुवर्णमय चढण उभारली.
तान्दृष्ट्वा मनुजान्प्राप्तान्सदेहान्स्वर्गमण्डले
स्वर्गमंडळात देहधारी मनुष्य आलेले पाहून,
ज्ञात्वा स भगवान्रुद्रो भवान्या सह शंकरः
हे जाणून, भगवान रुद्र, शंकर, भवानीसह तेथे आले.
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो वैवस्वतसुतो महान्
इतक्यात, विवस्वताचा महान पुत्र तेथे पोहोचला.
नग्नभूतं समालोक्य नेत्रे संमील्य संस्थितः
तो नग्न झाला आहे हे पाहून, त्याने डोळे मिटले आणि स्थिर राहिला.
अस्मिन्खण्डे सदा नार्यो भविष्यंति च मां विना
या विभागात नेहमी स्त्रिया असतील, पण माझ्या सोबत नाहीत.
इला बभूव नृपते कन्या जनमनोहरा
राजा, इला ही एक अत्यंत सुंदर कन्या झाली.
इलासमाधिभूतायाः सप्तविंशच्चतुर्युगम् बुधं देवं पतिं कृत्वा चंद्रवंशमजीजनत्
इलाने समाधी घेतली आणि सत्तावीस व चार युगांपर्यंत, बुध या देवाला पती मानून, चंद्रवंशाची उत्पत्ती केली.
अयोध्याधिपतिः श्रीमान्यदेलावृतमागतः
अयोध्येचा तेजस्वी राजा देखील इलावृतात आला.
तदा प्राप्त इलो विप्रस्तस्या रूपेण मोहितः 3.4.17.
तेव्हा, विद्वान इला तिच्या रूपाने मोहित होऊन तेथे आली.
एतस्मिन्नंतरे तत्र वागुवा चाशरीरिणी
त्याच वेळी, तिथे एक देहहीन वाणी ऐकू आली.
अनिलो नाम तत्रैव विख्यातोऽभूद्द्विजस्य वै
तेथेच 'अनिल' नावाचा एकजण द्विजांमध्ये प्रसिद्ध झाला.
छित्त्वाछित्त्वा शिरो रम्यं तस्मै जातं पुनः पुनः
त्याचं सुंदर डोकं पुन्हा पुन्हा छाटलं गेलं, तरी ते त्याला वारंवार मिळत राहिलं.