नायं नलस्तव पतिर्ब्राह्मणोयं सुमोहितः
हा तुझा नवरा नल नाही, हा एक ब्राह्मण आहे, आणि तो फारच गोंधळलेला आहे.
महासरस्वतीं देवीं तुष्टाव स तु मोहितः
तो गोंधळलेल्या अवस्थेत महान सरस्वती देवीची स्तुती करू लागला.
स्वमुखात्स्वांशमुत्पाद्य संजातस्तु ततो वसुः
मग त्याने आपल्या तोंडातून स्वतःचा अंश निर्माण केला आणि त्यातून वसु जन्माला आला.
रंकणो नाम विख्यातो लक्ष्मीदत्तस्य वै सुतः
तो लक्ष्मीदत्ताचा मुलगा म्हणून प्रसिद्ध झाला आणि त्याचे नाव रंकण होते.
यंकणा नाम तत्पत्नी बभूव च पतिव्रता 3.4.16.
त्याची पत्नी यंकणा नावाची होती आणि ती आपल्या नवऱ्यावर अत्यंत प्रेम करणारी व निष्ठावान होती.
काष्ठमानीय विक्रीय बुभुजाते परस्परम्
ते दोघे लाकूड आणून विकायचे आणि एकमेकांच्या साथीने आपला उदरनिर्वाह करायचे.
इति श्रीभविष्ये महापुराणे प्रतिसर्गपर्वणि चतुर्युगखंडापरपर्याये कलियुगीयेतिहाससमुच्चये वसुमाहात्म्ये रंकण वैश्योत्पत्तिवर्णनो नाम षोडशोऽध्यायः
या प्रकारे श्रीभविष्य महापुराणाच्या प्रतिसर्ग पर्वातील चतुर्व्युग खंडाच्या कलियुगातील इतिहास संहितेतील वसुमा माहात्म्य या विभागातील 'रंकण वैश्य उत्पत्तीचे वर्णन' नावाचा सोळावा अध्याय संपला.
संहतौ तु दितिर्ज्ञात्वा कश्यपं समपूजयत्
संहारकाळात दितीने कश्यप ऋषींना समजून आदराने पूजले.
द्वादशाब्दांतरे स्वामी कश्यपो भगवानृषिः सा तु श्रुत्वा नमस्कृत्य वचनं प्राह हर्षिता
बारा वर्षांनंतर कश्यप ऋषी स्वामी झाले; तिने ते ऐकून वंदन केले आणि आनंदाने बोलली.
अदितिर्मम या देवी सपत्नी पुत्रसंयुता
अदिती, जी माझी सौत आहे, तिच्या आजूबाजूला मुले आहेत.
तदवर्यसुते नैव विष्णुना सुरपालिना
तिच्या कनिष्ठ मुलांना विष्णू, देवांचा रक्षक, संरक्षण देत नाही.
देहि मे तनयं स्वामिन्द्वादशादित्यनाशनम्
स्वामी, मला असा पुत्र दे की जो बारा आदित्यांचा नाश करील.
ब्रह्मणा निर्मितौ लोके धर्माधर्मौ परापरौ
ब्रह्मदेवांनी निर्माण केलेल्या या जगात धर्म आणि अधर्म, श्रेष्ठ आणि कनिष्ठ, दोन्ही आहेत.
अधर्मपक्षास्तु नरा वैरिणस्तस्य धीमतः
जे लोक अधर्माच्या बाजूने असतात, ते त्या बुद्धिमान पुरुषाचे शत्रू होतात.
अतो धर्मप्रिये शुद्धं कुरु तस्मान्महाबलः
म्हणून, धर्मावर प्रेम करणाऱ्या, तू स्वतःला शुद्ध कर, कारण तो अत्यंत बलवान आहे.
इति श्रुत्वा दितिर्देवी कश्यपाद्गर्भमुत्तमम्
हे ऐकून दिती देवीने कश्यपांकडून उत्तम गर्भ प्राप्त केला.
तस्या गर्भगते पुत्रे महेन्द्रश्च भयान्वितः 3.4.17.
तिच्या गर्भात पुत्र आला तेव्हा महेंद्राला भीती वाटली.
सप्तमासि स्थिते गर्भे शक्रमायाविमोहिता
गर्भ सातव्या महिन्यात पोहोचला तेव्हा शक्राने मायेमुळे तिला भ्रमित केले.
अंगुष्ठमात्रो भगवान्महेन्द्रो वज्रसंयुतः
महेंद्र, वज्रधारी, अंगठ्याएवढा लहान झाला.
जीवभूतानतिबलान्दृष्ट्वा सप्त महारिपून्
सात जिवंत पण फारसे बलवान नसलेले मोठे शत्रू पाहून,
नम्रीभूतश्च तान्दृष्ट्वा महेन्द्रस्तैः समन्वितः
ते नम्र झालेले पाहून महेंद्र त्यांच्यात सामील झाला.
प्रसन्ना सा दितिर्देवान्महेन्द्राय च तान्ददौ
दिती देवी प्रसन्न होऊन त्या देवांना महेंद्राला दिले.
इलो नाम स वेदज्ञो यथेलो नृपतिस्तदा
त्या वेळी वेदज्ञ आणि यथेलो म्हणून प्रसिद्ध असलेला इला नावाचा एक राजा होता.
एकदा बलवान्राजा मनुपुत्र इलः स्वयम्
एकदा बलवान राजा, मनुपुत्र इला, स्वतःहून काही कृती केली.
मेरोरधः स्थितः खण्डः स्वर्णगर्भो हरिप्रियः
मेरूच्या दक्षिणेला असलेला जो विभाग आहे, त्याला 'स्वर्णगर्भ' म्हणतात आणि तो हरिला अत्यंत प्रिय आहे.
इलेनावृतमेवापि कृतं तत्र स्थले सुराः
त्या भूमीला इलाने वेढले होते आणि तिथे देवांनी आपली स्थापना केली.
भारते ये स्थिता लोका इलावृतमुपागताः 3.4.17.
भारतात जे लोक वसले आहेत, ते सर्व इलावृतात आले आहेत.
आरोहणं नरैस्तस्मित्कृतं स्वर्णमयं शुभम्
तेथे मनुष्यांनी एक सुंदर, सुवर्णमय चढण उभारली.
तान्दृष्ट्वा मनुजान्प्राप्तान्सदेहान्स्वर्गमण्डले
स्वर्गमंडळात देहधारी मनुष्य आलेले पाहून,
ज्ञात्वा स भगवान्रुद्रो भवान्या सह शंकरः
हे जाणून, भगवान रुद्र, शंकर, भवानीसह तेथे आले.