दरिद्रो भिक्षुकश्चास्ति भवान्दैवेन मोहितः
तुम्ही गरीब आणि भिक्षुक आहात, महाराज, आणि नशिबामुळे भ्रमित झाला आहात.
इत्युक्तवंतं यतिनं विष्णु शर्मा तदाब्रवीत्
यतीनं असं म्हटल्यावर, विष्णुशर्म्यानं त्याला बोलावलं.
इत्युक्त्वा यतिना सार्द्धं गृहीत्वा कंटकान्बहून्
असं बोलून, यतीसोबत त्यानं बऱ्याच काटक्या घेतल्या.
तदा तु स यती विप्रं नत्वा प्रोवाच नम्रधीः ततः प्राप्तं शुभं रत्नं तत्तु तद्दर्शनेन वै
तेव्हा तो यती, ब्राह्मणाला वाकून, नम्रपणे बोलला; त्यानंतर तिथे एक सुंदर रत्न प्रकट झालं.
स्पर्शको बहुधा प्राप्तो मया लोभात्मना द्विज
द्विजा, माझ्या लोभामुळे मला हा स्पर्शक अनेक प्रकारे मिळाला आहे.
विष्णुशर्मा सहस्राब्दमुषित्वा जगतीतले
विष्णुशर्म्यानं हजार वर्षं पृथ्वीवर राहिलं.
स द्विजो वैष्णवं तेजो धृत्वा वै मासि फाल्गुने
तो ब्राह्मण, वैष्णव तेज घेऊन, फाल्गुन महिन्यात होता.
सूत उवाच फाल्गुने मासि तं सूर्यं समाराध्य सुखी भव
सूतेनं सांगितलं: फाल्गुन महिन्यात त्या सूर्याची पूजा कर आणि सुखी हो.
इत्युक्तो गुरुणा देवो ध्यात्वा सर्वमयं हरिम् 3.4.10.
गुरूंनी सांगितल्यावर, त्या देवतेनं सर्वत्र असणाऱ्या हरिचं ध्यान केलं.
तदा प्रसन्नो भगवान्समभूत्सूर्यमण्डलात् पश्यतां सर्वदेवानां शक्रदेहमुपागमत्
तेव्हा प्रसन्न झालेला भगवान सूर्यमंडळातून प्रकट झाला आणि सर्व देवतांसमोर शक्राच्या देहात प्रवेश केला.
तत्तेजसा तदा शक्रः स्वान्तर्लीय स्वकं वपुः ।। । अयोनिस्स द्विजो भूत्वा शची देवी तथैव सा
त्या तेजानं शक्रानं आपलं रूप आत विलीन केलं; द्विज जन्मरहित झाला आणि शचीदेवीही तशीच झाली.
तदा तौ मिथुनीभूतौ वैष्णवाग्निप्रपीडितौ
तेव्हा ते दोघं जोडपं झाले आणि वैष्णव अग्नीनं संतप्त झाले.
अधाद्गर्भं तदा देवी शची तु द्विजरूपिणी
त्या वेळी देवी शची, ब्राह्मण स्त्रीच्या रूपात, गर्भवती झाली.
प्रादुरासीत्स्वयं विष्णुर्धृत्वा सर्व कलां हरिः
मग स्वतः विष्णु, सर्व कला धारण करून, प्रकट झाला.
तदा रुद्राश्च वसवो विश्वेदेवा मरुद्गणाः
तेव्हा रुद्र, वसु, विश्वदेव आणि मरुतगण—
रमणं मुनिभिर्विधिशंभुयुतं प्रणमाम वयं भवभीतिहरम्
आम्ही विधीचे स्वामी, ऋषी आणि शंभूसह, या भवभीती दूर करणाऱ्याला वंदन करतो.
दरचक्रगदाम्बुजमानधरः सुरशत्रुकठोरशरीरहरः
तो चक्र, गदा आणि कमळ धारण करणारा आहे; तो देवांचे भयंकर शत्रू नष्ट करणारा आहे.
नमस्ते शचीनंदनानन्दकारिन्महापापसन्तापदुर्लापहारिन्
शचीपुत्राला आनंद देणाऱ्या, मोठ्या पापांची आणि दुःखाची वेदना दूर करणाऱ्या तुला नमस्कार.
त्वया हंसरूपेण सत्यं प्रपाल्यं त्वया यज्ञरूपेण वेदः प्ररक्ष्य 3.4.10.
तू हंस रूपात सत्याचे रक्षण करतोस; यज्ञ रूपात वेदाचे संरक्षण करतोस.
अनर्पितचरोचिरात्करुणयावतीर्णः कलौ समर्पयितुमुन्नतोज्वलरसां स्वभक्तिश्रियम्
कधीही न दिलेली अशी तेजस्वी करुणा घेऊन, तो कलियुगात अवतरला आणि श्रेष्ठ, उज्ज्वल भक्तिरस देतो.
विसर्जति नरान्भवान्करुणया प्रपाल्य क्षितौ निवेदयितुमुद्भवः परात्परं स्वकीयं पदम्
तू करुणेने लोकांना पृथ्वीचे रक्षण करण्यासाठी पाठवतोस आणि स्वतः प्रकट होऊन तुझे सर्वोच्च स्थान दाखवतोस.
माधुर्य्यैर्मधुभिस्सुगंधवदनः स्वर्णांबुजानां वनं कारुण्या मृतनिर्झरैरुपचितः सत्प्रेमहेमाचलः
त्याचा चेहरा मधुरतेने आणि मधुर सुवासाने सुवर्ण कमळांच्या वनासारखा आहे; करुणेच्या धारा त्याला खरी प्रीती आणि सोन्याचा पर्वत बनवतात.
देवारातिजनैरधर्मजनितैस्सपीडितेयं मही संकुच्याशु कलौ कलेवरमिदं बीजाय हा वर्तते
देवांचे शत्रू आणि अधर्माने जन्मलेल्यांनी त्रस्त झालेली ही पृथ्वी कलियुगात लवकरच आकुंचन पावते, आणि हे शरीर फक्त बीजासारखे राहते.
बृहस्पतिमुपागम्य देवा वचनमब्रुवन्
देवांनी बृहस्पतीकडे जाऊन त्याला हे शब्द सांगितले.
वयं रुद्रा महाभाग इमे च वसवोऽश्विनौ तत्सर्वं कृपया देव वक्तु मर्हति नो भवान्
आम्ही रुद्र आहोत, हे महाभाग्यवान, आणि हे वसु आणि अश्विन आहेत; दयाळूपणे, हे देव, तू आम्हाला सर्व काही सांगावे.
पुरा पूर्वभवे चासीन्मृगव्याधो द्विजाधमः
पूर्वजन्मी एक शिकारी होता, जो द्विजांमध्ये सगळ्यात नीच होता.
हत्वा द्विजान्महामूढस्तेषां यज्ञोपवीतकम्
त्याने द्विजांची हत्या करून, त्या अतीमूढाने त्यांच्या यज्ञोपवीत घेतली.
ब्राह्मणस्य च यद्द्रव्यं सुधोपममनुत्तमम्
आणि ब्राह्मणाचे जे काही शुद्ध आणि उत्तम धन होते—
शूद्रस्य वस्तु रुधिरमिति ज्ञात्वा द्विजा धमः 3.4.10.
शूद्राचे धन म्हणजे रक्त आहे, हे जाणून घे, द्विजांमध्ये नीच असलेल्या—
द्विजनाशात्सुरास्सर्वे भयभीतास्समंततः
द्विजांचा नाश झाल्यामुळे सर्व देवांना सर्वत्र भीती वाटू लागली.