अन्यैस्सुरैश्च संपूज्यो बभूव हरिपूजनात्
हरिपूजेच्या कृपेने, त्याला इतर देवांनीही सन्मान दिला.
कदाचित्तस्य गेहे वै व्रती कश्चित्समागतः दृष्ट्वोवाच महाभागः स स्पर्शाढ्यो दयापरः
एकदा, एक व्रतस्थ त्याच्या घरी आला; त्याला पाहून, मोठ्या भाग्यवान आणि दयाळू त्या गृहस्थाने बोलले.
अनेन स्पर्शमणिना लोहधातुश्च कांचनम्
या स्पर्शमणिने लोखंडाचे सोने करता येते.
स्नात्वा तावत्सरय्वां चायास्यामि तेंतिकं मुदा कृत्वा लक्ष्मीं समाप्यासीद्विष्णुशर्मा तदागमत्
मी सरयू नदीत स्नान करून आनंदाने तुझ्याकडे येईन; लक्ष्मीची पूजा करून, विष्णुशर्मा तेव्हा आला.
बहुस्वर्णयुतां पत्नीं दृष्ट्वोवाच हरिप्रियः
पत्नीला खूप सोन्याने सजलेली पाहून, हरिप्रेमी म्हणाला.
अहं विष्णुपरो दीनश्चौरभीतः सदैव हि
मी विष्णूभक्त आहे, गरीब आहे आणि नेहमीच चोरांची भीती वाटते.
इति श्रुत्वा वचो घोरं पतिभीता पतिव्रता
ती भयंकर शब्द ऐकून, पतीची भीती वाटून, पतिव्रता बायको घाबरली.
द्विजोऽपि घर्घरामध्ये तद्द्रव्यं बलतोऽक्षिपत् उवाच ब्राह्मणीं दीनां स्वर्णं किं न कृतं त्वया
त्या गोंधळात द्विजानं ते द्रव्य जबरदस्तीनं फेकून दिलं आणि दुःखी ब्राह्मणीला विचारलं, 'तू सोनं का केलं नाहीस?'
साह भो मत्पतिश्शुद्धो गृहीत्वा स्पर्शकं रुषा निर्लोहो वर्तते विप्रस्ततः प्रभृति हे गुरो ।। 3.4.10.
ती म्हणाली, 'बाबा, माझे पती शुद्ध आहेत; त्यांनी रागानं तो स्पर्शक घेतला आणि स्पर्श केला, तेव्हापासून तो दगड सोनं देत नाही, गुरुजी.'
इति श्रुत्वा तु वचनं स यतिर्विस्मयान्वितः
हे तिचं बोलणं ऐकून, तो यती आश्चर्यानं भरून गेला.
दरिद्रो भिक्षुकश्चास्ति भवान्दैवेन मोहितः
तुम्ही गरीब आणि भिक्षुक आहात, महाराज, आणि नशिबामुळे भ्रमित झाला आहात.
इत्युक्तवंतं यतिनं विष्णु शर्मा तदाब्रवीत्
यतीनं असं म्हटल्यावर, विष्णुशर्म्यानं त्याला बोलावलं.
इत्युक्त्वा यतिना सार्द्धं गृहीत्वा कंटकान्बहून्
असं बोलून, यतीसोबत त्यानं बऱ्याच काटक्या घेतल्या.
तदा तु स यती विप्रं नत्वा प्रोवाच नम्रधीः ततः प्राप्तं शुभं रत्नं तत्तु तद्दर्शनेन वै
तेव्हा तो यती, ब्राह्मणाला वाकून, नम्रपणे बोलला; त्यानंतर तिथे एक सुंदर रत्न प्रकट झालं.
स्पर्शको बहुधा प्राप्तो मया लोभात्मना द्विज
द्विजा, माझ्या लोभामुळे मला हा स्पर्शक अनेक प्रकारे मिळाला आहे.
विष्णुशर्मा सहस्राब्दमुषित्वा जगतीतले
विष्णुशर्म्यानं हजार वर्षं पृथ्वीवर राहिलं.
स द्विजो वैष्णवं तेजो धृत्वा वै मासि फाल्गुने
तो ब्राह्मण, वैष्णव तेज घेऊन, फाल्गुन महिन्यात होता.
सूत उवाच फाल्गुने मासि तं सूर्यं समाराध्य सुखी भव
सूतेनं सांगितलं: फाल्गुन महिन्यात त्या सूर्याची पूजा कर आणि सुखी हो.
इत्युक्तो गुरुणा देवो ध्यात्वा सर्वमयं हरिम् 3.4.10.
गुरूंनी सांगितल्यावर, त्या देवतेनं सर्वत्र असणाऱ्या हरिचं ध्यान केलं.
तदा प्रसन्नो भगवान्समभूत्सूर्यमण्डलात् पश्यतां सर्वदेवानां शक्रदेहमुपागमत्
तेव्हा प्रसन्न झालेला भगवान सूर्यमंडळातून प्रकट झाला आणि सर्व देवतांसमोर शक्राच्या देहात प्रवेश केला.
तत्तेजसा तदा शक्रः स्वान्तर्लीय स्वकं वपुः ।। । अयोनिस्स द्विजो भूत्वा शची देवी तथैव सा
त्या तेजानं शक्रानं आपलं रूप आत विलीन केलं; द्विज जन्मरहित झाला आणि शचीदेवीही तशीच झाली.
तदा तौ मिथुनीभूतौ वैष्णवाग्निप्रपीडितौ
तेव्हा ते दोघं जोडपं झाले आणि वैष्णव अग्नीनं संतप्त झाले.
अधाद्गर्भं तदा देवी शची तु द्विजरूपिणी
त्या वेळी देवी शची, ब्राह्मण स्त्रीच्या रूपात, गर्भवती झाली.
प्रादुरासीत्स्वयं विष्णुर्धृत्वा सर्व कलां हरिः
मग स्वतः विष्णु, सर्व कला धारण करून, प्रकट झाला.
तदा रुद्राश्च वसवो विश्वेदेवा मरुद्गणाः
तेव्हा रुद्र, वसु, विश्वदेव आणि मरुतगण—
रमणं मुनिभिर्विधिशंभुयुतं प्रणमाम वयं भवभीतिहरम्
आम्ही विधीचे स्वामी, ऋषी आणि शंभूसह, या भवभीती दूर करणाऱ्याला वंदन करतो.
दरचक्रगदाम्बुजमानधरः सुरशत्रुकठोरशरीरहरः
तो चक्र, गदा आणि कमळ धारण करणारा आहे; तो देवांचे भयंकर शत्रू नष्ट करणारा आहे.
नमस्ते शचीनंदनानन्दकारिन्महापापसन्तापदुर्लापहारिन्
शचीपुत्राला आनंद देणाऱ्या, मोठ्या पापांची आणि दुःखाची वेदना दूर करणाऱ्या तुला नमस्कार.
त्वया हंसरूपेण सत्यं प्रपाल्यं त्वया यज्ञरूपेण वेदः प्ररक्ष्य 3.4.10.
तू हंस रूपात सत्याचे रक्षण करतोस; यज्ञ रूपात वेदाचे संरक्षण करतोस.
अनर्पितचरोचिरात्करुणयावतीर्णः कलौ समर्पयितुमुन्नतोज्वलरसां स्वभक्तिश्रियम्
कधीही न दिलेली अशी तेजस्वी करुणा घेऊन, तो कलियुगात अवतरला आणि श्रेष्ठ, उज्ज्वल भक्तिरस देतो.