सूर्यमंडलतो जातो मनुर्वैवस्वतः स्वयम्
सूर्याच्या मंडळातून वैवस्वत मनू स्वतः जन्मला.
दिव्यानां च युगानां च तज्ज्ञेयं चैकसप्ततिः
दिव्य युगांची संख्या एक्काहत्तर आहे, हे जाणावे.
विष्णुः पूर्वार्द्धतो जातः परार्द्धाद्वामनः स्वयम्
विष्णू पहिल्या अर्ध्यातून जन्मला आणि दुसऱ्या अर्ध्यातून वामन स्वतः प्रकट झाला.
चतुश्शतानि वर्षाणि परमायुर्नृणां तदा
त्या काळी माणसांचे कमाल आयुष्य चारशे वर्षे होते.
वर्षाणां त्रिशतानां च नृणामायुः प्रकीर्तितम्
माणसांचे आयुष्य तीनशे वर्षे होते, असे सांगितले आहे.
कलौ तु मरणं प्राप्तो विश्वरूपो हरिः स्वयम्
पण कलियुगात विश्वरूप हरि स्वतः मृत्यू पावला.
परार्द्धाद्वामनो देवो महेन्द्रावरजो हरिः 3.4.5.
परार्धानंतर वामन हा देव, महेंद्राचा लहान भाऊ, हरि आहे.
विश्वरूपहितार्थाय त्रियुगी संबभूव ह
विश्वरूपाच्या कल्याणासाठी तो त्रेता, द्वापर आणि कली या तीन युगांत प्रकट झाला.
श्वेतरूपो हरिः सत्ये हंसाख्यो भगवान्स्वयम् द्वापरे पीतरूपश्च स्वर्णगर्भो हरिः स्वयम्
सत्ययुगात हरिने पांढरा रूप घेतला, त्याला हंस असे नाव होते; द्वापरयुगात त्याने पिवळा रंग घेतला, त्याला स्वर्णगर्भ असे म्हणतात.
कलिकाले तु संप्राप्ते संध्यायां द्वापरे युगे एकीभूता च देवक्यां जातो विष्णुस्तदा स्वयम्
कलीयुग सुरू होत असताना, द्वापरयुगाच्या संधिकाळात, विष्णू देवकीच्या पोटी एकरूप होऊन स्वतः जन्माला आला.
वसुदेवगृहे रम्ये मथुरायां च देवताः
मथुरेत वसुदेव यांच्या सुंदर घरात देवता उपस्थित होत्या.
तदा प्रसन्नो भगवान्देवानाह शुभं वचः अहं कलौ च बहुधा भवामि सुरसत्तमाः
तेव्हा प्रसन्न होऊन भगवंताने देवांना शुभ शब्द सांगितले: 'कलीयुगात, हे श्रेष्ठ देवांनो, मी अनेक रूपे धारण करीन.'
दिव्यं वृंदावनं रम्यं सूक्ष्मं भूतलसंस्थितम्
वृंदावन हे दिव्य, रमणीय आणि सूक्ष्म असे पृथ्वीवर वसलेले आहे.
सर्वे वेदाः कलौ घोरे गोपीभूताः समंततः
कलीयुगाच्या कठीण काळात सर्व वेद सगळीकडे गोपी रूपात प्रकट झाले.
राधया प्रार्थितोऽहं वै यदा कलियुगांतके
कलीयुगाच्या शेवटी राधेने मला विनंती केली.
युगांतप्रलयं कृत्वा पुनर्भूत्वा द्विधातनुः
युगाच्या शेवटी संहार करून, मी पुन्हा दोन रूपे घेईन.
इति श्रुत्वा तु ते देवास्तत्रैवान्तर्लयं गताः 3.4.5.
हे ऐकून त्या देवता तिथेच विलीन झाल्या.
ये तु वै विष्णुभक्ताश्च ते हि जानंति विश्वगम् जानंति नापरे विप्र तथा दासा हरेः स्वयम्
जे विष्णूचे भक्त आहेत, तेच सर्वव्यापी परमेश्वराला ओळखतात; इतरांना, ब्राह्मण, तसेच हरिच्या सेवकांनाही हे ज्ञान होत नाही.
विष्णुवांछानुसारेण विष्णुमाया सनातनी
विष्णूच्या इच्छेनुसार, विष्णूची सनातन माया कार्य करते.
कृत्वा कालमयं सर्वं जगदेच्चराचरम्
तिने संपूर्ण जग, जड आणि जंगम, काळमय केले.
नमस्तस्यै महाकाल्यै विष्णुमाये नमोनमः
महाकाळीला नमस्कार; विष्णूमायेला पुन्हा पुन्हा नमस्कार.
तान्नो वद महाभाग सर्वज्ञोऽस्ति भवान्सदा
हे महाभाग, आम्हाला सांगा; आपण नेहमी सर्वज्ञ आहात.
वलीगढं महारम्यं यादवै रक्षितं पुरम्
वलिगड हे अतिशय सुंदर, यादवांनी राखलेले नगर आहे.
वीरसेनस्य वै पौत्रं भूपसेनं नृपोत्तमम्
वीरसेंचा नातू, भूपसेन हा श्रेष्ठ राजा होता.
एतस्मिन्नंतरे भूपा नानादेश्याः समागताः
त्या दरम्यान, वेगवेगळ्या देशांतील राजे एकत्र आले.
सहोद्दीनस्तु तच्छ्रुत्वा पुनरागत्य देहलीम्
सहोद्दीनने हे ऐकून पुन्हा दाराशी परत आला.
तत्पश्चाद्बहुधा म्लेच्छा इहागत्य समन्ततः
त्याच्या नंतर अनेक परकीय सर्व बाजूंनी इथे आले.
अद्यप्रभृति देशेऽस्मिञ्छतवर्षान्तरे हि ते
आजपासून पुढे, या देशात शंभर वर्षांच्या आत ते—
म्लेच्छभूपा मुनिश्रेष्ठास्तस्माद्यूयं मया सह
मुनिश्रेष्ठांनो, हे परकीय राजे—म्हणून तुम्ही सर्व माझ्यासोबत—
इति श्रुत्वा तु वचनं दुःखात्संत्यज्य नैमिषम्
हे शब्द ऐकून, दुःखाने त्यांनी नैमिष सोडले.