उपविश्यासने विप्रो राजानमिदमब्रवीत्
त्या ब्राह्मणाने आसनावर बसून राजाला असे सांगितले.
वर्णयामि महाख्यानमितिहाससमुच्चयम्
मी आता तुम्हाला मोठी कथा आणि प्राचीन इतिहास सांगतो.
शिवं मनसि संस्थाप्य राज्ञानमिदमब्रवीत् वाराणसी पुरी रम्या महेशो यत्र तिष्ठति
शिवाचे स्मरण मनात ठेवून त्याने राजाला सांगितले, 'वाराणसी ही सुंदर नगरी आहे, जिथे महेश राहतो.'
चातुर्वर्ण्यप्रजा यत्र प्रतापमुकुटो नृपः
तेथे चार वर्णांची प्रजा वसते आणि राजा तेजस्वी मुकुट घालतो.
तत्पुत्रो वज्रमुकुटो मंत्रिणः सुतवल्लभाः
त्याचा मुलगा वज्रमुकुट मंत्र्यांना आणि त्यांच्या मुलांना प्रिय आहे.
अमात्यतनयश्चैव बुद्धिदक्ष इति श्रुतः
मंत्र्यांचा मुलगा बुद्धिदक्ष म्हणून प्रसिद्ध आहे.
स दृष्ट्वा विपिनं रम्यं मृगपक्षिसमन्वितम्
त्याने एक रम्य जंगल पाहिले, जिथे अनेक जनावरं आणि पक्षी होते.
तत्र दिव्यं सरो रम्यं नानापक्षिनिनादितम्
त्या ठिकाणी एक दिव्य आणि सुंदर सरोवर होते, जिथे वेगवेगळ्या पक्ष्यांचे आवाज घुमत होते.
दृष्ट्वा तत्र गतौ वीरौ परमानंदमापतुः
ते दोन्ही वीर तिथे पोहोचून ते सरोवर पाहून अत्यंत आनंदित झाले.
दंतवक्त्रस्य तनया नाम्ना पद्मावती मता
दंतवक्त्राची कन्या पद्मावती म्हणून प्रसिद्ध होती.
चिक्रीड सखिभिः क्रीडां सरोमध्ये मनोहरा 3.2.1.
ती आपल्या सखींसोबत सरोवराच्या मधोमध मनमोहक खेळ करत होती.
दृष्ट्वा पद्मावतीं बालां तुल्यरूपगुणान्विताम्
पद्मावती ही सुंदर आणि सद्गुणी मुलगी पाहिली.
प्रबुद्धो वज्रमुकुटो मां पाहि शिवशंकर १२ शिरसः पद्मकुसुमं सा गृहीत्वा तु कर्णयोः
वज्रमुकुट जागा झाला आणि म्हणाला, 'शिव शंकरा, मला वाचव.' तिने त्याच्या डोक्यावरचे कमळाचे फूल उचलून कानात घातले.
पुनर्गृहीत्वा तत्पुष्पं हृदये संप्रवेशितम्
पुन्हा ते फूल घेऊन तिने ते आपल्या हृदयात ठेवले.
तीर्थार्थं च समं पित्रा संप्राप्ता गिरिजावने
तीर्थयात्रेसाठी वडिलांसोबत ते गिरिजावनामध्ये आले.
महतीं मानसीं पीडां प्राप्तवान्मोहमागतः
त्याला मोठा मानसिक त्रास झाला आणि तो संभ्रमात पडला.
ध्यात्वा पद्मावतीं बालां मौनव्रतमचीकरत्
पद्मावती या तरुणीचे ध्यान करत त्याने मौनव्रत घेतले.
कुमारः कां दशां प्राप्त इति हाहेति सर्वतः
राजकुमाराची अवस्था काय झाली याची सर्वत्र हाकाटी झाली.
अब्रवीद्वज्रमुकुटं सत्यं कथय भूपते
त्याने वज्रमुकुटाला सांगितले, "राजा, सत्य सांगा."
तच्छ्रुत्वा बुद्धिदक्षश्च विहस्याह महीपतिम् 3.2.1.
हे ऐकून बुद्धिदक्ष हसून राजाला म्हणाला.
करणाटकभूपस्य दंतवक्त्रस्य सा सुता
ती करणाटकाच्या दंतवक्त्र राजाची मुलगी आहे.
पुष्पभावेन ज्ञात्वाहं त्वां नयामि तदंतिके
फुलाच्या खुणेवरून तुला ओळखून मी तुला तिच्या जवळ नेईन.
आहाज्ञां देहि भूपाल यास्येहं कारणाटके
"राजा, आज्ञा द्या; मी करणाटकात जाईन."
आयामि नाऽत्र सन्देहो यदि जीवयसे सुतम्
"मी निघतो—यात शंका नाही—जर तुम्हाला तुमचा मुलगा जिवंत हवा असेल."
हयारूढौ गतौ शीघ्रं दंतवक्त्रस्य पत्तने
घोड्यावर बसून ते दोघे पटकन दंतवक्त्राच्या नगरात गेले.
बहुद्रव्यं ददौ तस्यै बुद्धिदक्षो विशारदः
बुद्धिदक्षाने तिला भरपूर धन दिले.
प्रातःकाले तु सा वृद्धा गच्छती राजमन्दिरम्
सकाळी ती वृद्धा राजमहालात गेली.
पद्मावतीं च संप्राप्यैकांते मद्वचनं वद
पद्मावतीला एकांतात भेटून तिने माझा संदेश सांगितला.
यो दृष्टः पुरुषो रम्यस्त्वदर्थे समुपागतः
"तुझ्यासाठी एक देखणा पुरुष येथे आला आहे."
रुष्टा पद्मावती प्राह चंदनार्द्रांगुलीयिका 3.2.1.
पद्मावती रागावली आणि तिच्या बोटांना चंदनाचा ओलावा होता.