बलश्च प्रबलश्चैव सुबलो बलवान्बली
बळ, प्रबळ, सुबल, बलवान आणि बली—
करभो नाम वै यक्षो लल्लराजस्य सेवकः पञ्चवर्षांतरे जाते तेन भुक्ता कुमारिका
करभ नावाचा यक्ष, लल्लर राजाचा सेवक, पाच वर्षांनी त्या कुमारिकेच्या संगतीत गेला.
मूलवर्मा महीराजं समाहूय ससैन्यकम्
मूलवर्म्याने सैन्यासह पृथ्वीच्या राजाला बोलावले.
प्रभावतीं शुभां कन्यां नृहराय ददाम्यहम् ददौ वेदविधानेन सुतां च नृहराय वै
मी शुभ अशी प्रभावती कन्या नृहराला देतो; त्याने वेदविधीने आपली मुलगी नृहराला दिली.
पक्षमात्रांतरे यक्षः करभस्तत्र चागतः
पंधरवड्याच्या आत करभ यक्ष तिथे आला.
महीराजस्तदा दुःखी वत्सजौ बलवत्तरौ
तेव्हा पृथ्वीचा राजा दुःखी झाला—त्याचे दोन पुत्र वत्सज फार बलवान होते.
इति श्रुत्वा स कृष्णांशः करभं यक्षकिंकरम्
हे ऐकून, कृष्णांश करभ यक्षसेवकाकडे गेला.
भ्रातरौ तौ समागम्य नागपाशं तु चासिना भूमिराजः प्रसन्नात्मा देहलीं मुदितोऽगमत्।। 3.3.31.
ते दोन्ही भाऊ एकत्र येऊन तलवारीने नागपाश तोडला; पृथ्वीचा राजा प्रसन्न मनाने आनंदात उंबरठ्यावर गेला.
सूत उवाच काश्मीरे च नृपश्चासीत्कैकयो नाम विश्रुतः
सूतम्हणाले, काश्मीरमध्ये कैकय नावाचा एक प्रसिद्ध राजा होता.
कामः प्रकामः सकामो निष्कामो निरपत्रपः
तो राजा फारच इच्छुक, कामुक, कधी इच्छाशून्य, कधी निर्लज्ज असा होता.
स भूपो भूमिराजं च समाहूय वचोऽब्रवीत्
त्या राजाने भूमिपतीला बोलावून त्याच्याशी असे बोलले.
गंधर्वस्सुकलो नाम मत्कन्यां च शुभाननाम्
सुकल नावाचा एक गंधर्व होता आणि माझ्या मुलीचे नाव शुभानना होते.
पूर्णिमायां च संप्राप्तः स वै चित्ररथप्रियः वधं कुरु नृपश्रेष्ठ देहलीं गंतुमर्हसि
पौर्णिमेला, चित्ररथाचा आवडता असलेला तो गंधर्व आला. राजाधिराज, त्याचा वध कर आणि दारापर्यंत जा.
इति श्रुत्वा महीराजो लक्षसैन्यसमन्वितः
हे ऐकून भूमिपती लक्ष सैनिकांसह निघाला.
वैशाख्यां सुखजातायां सुकलोनाम वीर्यवान्
वैशाख महिन्यात, सुखाने जन्मलेला, शूर सुकल नावाचा तो गंधर्व होता.
नगराच्च बहिर्जाता ये शूरा मदविह्वलाः
शहराबाहेर जन्मलेले, गर्वाने भरलेले शूरवीर तेथे होते.
भयभीतो महीराजो ध्यात्वा सर्वमयीं शिवाम्
भीतीने ग्रासलेला भूमिपती सर्वव्यापी शिवेचे ध्यान करू लागला.
कृष्णांशादीन्बोधयित्वा तैश्च सार्धं समागमत् 3.3.31.
त्याने कृष्णवंशीयांना जागे केले आणि त्यांच्यासोबत एकत्र आला.
बलखानिश्च बलवाञ्छतगंधर्वमुत्तमम्
तो बलवान राजा सैन्य घेऊन श्रेष्ठ गंधर्वावर चालून गेला.
बहुधा ते हि गंधर्वास्तैश्च सार्द्धं समारुधन्
ते गंधर्व अनेक होते आणि त्यांनी मिळून युद्ध केले.
भयभीतास्तदा सर्वे रामांशं शरणं ययुः
त्या वेळी सर्वजण घाबरून रामवंशाचा आश्रय घेऊ लागले.
दिवासूक्तेन तुष्टाव तदा प्रादुरभूच्छिवा
त्याने दिवसा स्तोत्राने तिची स्तुती केली आणि मग शिवा प्रकट झाली.
पराजिते च गंधर्वे कृष्णांशो जनमोहनः
गंधर्वाचा पराभव झाल्यावर, कृष्णवंशीयांनी लोकांना मोहात पाडले.
षोडशाब्दे च कृष्णांशे संप्राप्ते देविपूजके
कृष्णवंशाचा सोळावा वर्ष सुरू झाले, तेव्हा ते देवीच्या पूजेला समर्पित झाले.
पत्नी नागवती तस्य तक्षकस्य सुता शुभा
त्याची पत्नी नागवती ही तक्षकाची सुंदर कन्या होती.
दशैव तनयाश्चासन्कन्या तस्य शुभानना
त्याला दहा मुली होत्या आणि त्याच्या सुंदर चेहऱ्याच्या कन्येचे नाव शुभानना होते.
पुरोहितं समाहूय महीराजाय प्रैषयत् 3.3.31.
त्याने पुरोहिताला बोलावून, तो पृथ्वीच्या राजाकडे पाठवला.
महीराजस्तु तच्छ्रुत्वा त्रिलक्षबलसंयुतः
हे ऐकून, तीन लक्ष सैन्य असलेला पृथ्वीचा राजा,
सुवेला पितरं प्राह देहि मे नागभूषणम्
योग्य वेळी त्याने वडिलांना सांगितले, 'मला नागांचे दागिने द्या.'
इति श्रुत्वा नागवर्मा महीराजान्तमाययौ
हे ऐकून, नागवर्मा पृथ्वीच्या राजाकडे आला.