महीराजस्तु बलवाँल्लक्षषोडशसैन्यपः
पृथ्वीचा राजा फार बलवान होता आणि त्याच्याकडे एक लाख साठ हजारांचं सैन्य होतं.
कृष्णांशे पंचदशके संप्राप्ते व्रततत्परे
कृष्णपक्षातील पंधरावा दिवस आला, तेव्हा व्रत करणारे सर्वजण एकत्र जमले.
मायावर्मा च तं दृष्ट्वा तारकं भूपसंयुतम्
मायावर्म्याने ताऱकाला राजांसह पाहिलं.
कितवो नाम मेधावी दैत्यवंशयशस्करः
कितव हा बुद्धिमान आणि दैत्यवंशाचा कीर्तीमान होता.
हता भूपकुमाराश्च मत्सुतार्थं समागताः
माझ्या मुलासाठी एकत्र आलेले राजकुमार मारले गेले.
तेषां च बहुधा द्रव्यं लुंठयित्वा मदातुरः
त्यांच्या संपत्तीची अनेक प्रकारे लूट करून, तो मदाने भरलेला निघून गेला.
इति श्रुत्वा महीराजस्सर्वसैन्यसमन्वितः
हे ऐकून, पृथ्वीचा राजा आपल्या संपूर्ण सैन्यासह निघाला.
कितवस्स तु मायावी जित्वा सर्वान्महाबलान्
पण कितव या मायावीने सर्व बलवानांना जिंकून टाकलं.
तारकश्च तदा दुःखी ध्यात्वा शंकरमुत्तमम् 3.3.31.
तेव्हा ताऱक दुःखी झाला आणि त्याने श्रेष्ठ शंकराचे ध्यान केले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता महावतीनिवासिनः
इतक्यात, महावतीचे रहिवासी तिथे आले.
महीराजस्तु तान्दृष्ट्वा बलखानिं महाबलम्
पृथ्वीचा राजा त्या सैन्यांना आणि त्यांची मोठी ताकद पाहून,
तारकः कितवेनैव संहृतो दितिजेन वै
तारक दैत्याने फसवणूक करून नष्ट केला.
इति श्रुत्वा तु ते धीराः कृष्णांशो देवसिंहकः
हे ऐकून, कृष्णांश आणि देवांचा सिंह असे धीराचे लोक,
अहोरात्रमभूद्युद्धं तेषां तेन समन्वितम् बलखानिं मोहयित्वा जगर्ज च पुनःपुनः
त्यांच्यात आणि त्याच्यासोबत दिवस-रात्र युद्ध झाले; सैन्याला गोंधळवून त्याने पुन्हा पुन्हा गर्जना केली.
सुखखानिस्तदा शूरः कितवं बलवत्तरम्
तेव्हा शूर सुखखानीने बलवान जुगारीवर मात केली.
त्रयस्ते सुखिनो भूत्वा सुखखानिं प्रशस्य च
तीन्ही जण आनंदी होऊन सुखखानीचे कौतुक करू लागले.
तदा भूपसुता देवी सुखखानिं समावृणोत्
तेव्हा राजकन्या राणीने सुखखानीची निवड केली.
संबोध्य विविधैर्वाक्यैर्भूमिराजांतमागमत्
तिने वेगवेगळ्या शब्दांनी त्याला बोलावून पृथ्वीच्या राजाला तिथे आणले.
कोटिस्वर्णं नृपात्प्राप्य बलखानिर्महाबलः 3.3.31.
राजाकडून दहा लाख सोनं मिळवून बलखानी, मोठ्या ताकदीचा,
प्रभावती तस्य सुता दशपुत्रानुजाभवत्
प्रभावती, त्याची मुलगी, दहा मुलांची धाकटी बहीण झाली.
बलश्च प्रबलश्चैव सुबलो बलवान्बली
बळ, प्रबळ, सुबल, बलवान आणि बली—
करभो नाम वै यक्षो लल्लराजस्य सेवकः पञ्चवर्षांतरे जाते तेन भुक्ता कुमारिका
करभ नावाचा यक्ष, लल्लर राजाचा सेवक, पाच वर्षांनी त्या कुमारिकेच्या संगतीत गेला.
मूलवर्मा महीराजं समाहूय ससैन्यकम्
मूलवर्म्याने सैन्यासह पृथ्वीच्या राजाला बोलावले.
प्रभावतीं शुभां कन्यां नृहराय ददाम्यहम् ददौ वेदविधानेन सुतां च नृहराय वै
मी शुभ अशी प्रभावती कन्या नृहराला देतो; त्याने वेदविधीने आपली मुलगी नृहराला दिली.
पक्षमात्रांतरे यक्षः करभस्तत्र चागतः
पंधरवड्याच्या आत करभ यक्ष तिथे आला.
महीराजस्तदा दुःखी वत्सजौ बलवत्तरौ
तेव्हा पृथ्वीचा राजा दुःखी झाला—त्याचे दोन पुत्र वत्सज फार बलवान होते.
इति श्रुत्वा स कृष्णांशः करभं यक्षकिंकरम्
हे ऐकून, कृष्णांश करभ यक्षसेवकाकडे गेला.
भ्रातरौ तौ समागम्य नागपाशं तु चासिना भूमिराजः प्रसन्नात्मा देहलीं मुदितोऽगमत्।। 3.3.31.
ते दोन्ही भाऊ एकत्र येऊन तलवारीने नागपाश तोडला; पृथ्वीचा राजा प्रसन्न मनाने आनंदात उंबरठ्यावर गेला.
सूत उवाच काश्मीरे च नृपश्चासीत्कैकयो नाम विश्रुतः
सूतम्हणाले, काश्मीरमध्ये कैकय नावाचा एक प्रसिद्ध राजा होता.
कामः प्रकामः सकामो निष्कामो निरपत्रपः
तो राजा फारच इच्छुक, कामुक, कधी इच्छाशून्य, कधी निर्लज्ज असा होता.