स्वयोगेनैव कृष्णांशः पीत्वा वायव्यमुत्तमम्
स्वतःच्या योगशक्तीने कृष्णांशाने तो श्रेष्ठ वायुबाण पिऊन टाकला.
तथाविधं रिपुं दृष्ट्वा शक्रपुत्रो महाबलः
असा शत्रू पाहून, इंद्रपुत्र बलवान आश्चर्यचकित झाला.
पुनर्योगबलेनैव तदस्त्रं संक्षयं गतम्
पुन्हा योगबळाने ते अस्त्र निष्प्रभ झाले.
स्वयोगेनैव कृष्णांशो जलं सर्वं मुखेऽकरोत्
स्वतःच्या योगशक्तीने कृष्णांशाने सर्व पाणी आपल्या तोंडात घेतले.
ययौ शीघ्रं प्रसन्नात्मा बाहुशाली यतेन्द्रियः चर्म खड्गं गृहीत्वाशु खड्गयुद्धमचीकरत्
स्वच्छ मनाचा, बलवान हातांचा आणि इंद्रियांवर ताबा असलेला तो झपाट्याने निघाला. त्याने ढाल आणि तलवार घेतली आणि लगेच तलवारीचे युद्ध सुरू केले.
एतस्मिन्नंतरे प्राप्ता देवाद्याः सर्वभूमिपाः
इतक्यात सर्व देव आणि पृथ्वीवरील राजे तेथे आले.
प्रातःकाले च संप्राप्ते बलखानिर्महाबलः
पहाटे बलवान बलखानि तेथे आला.
श्रमेण कर्शितो वीरः शक्रपुत्रः प्रतापवान्
परिश्रमाने थकलेला, पराक्रमी आणि तेजस्वी इंद्रपुत्र तेथे उभा राहिला.
स्वखड्गेनैव कृष्णांश शिरस्तव हराम्यहम् इत्युक्त्वा खड्गमादाय ययौ शीघ्रं रुषान्वितः
“मी माझ्या स्वतःच्या तलवारीने, हे कृष्णांशा, तुझे डोके उडवीन,” असे म्हणून तो तलवार घेऊन रागाने झपाट्याने पुढे गेला.
बलखानिस्तु तं ज्ञात्वा त्यक्त्वास्त्रं प्रेमकातरः 3.3.19.
पण बलखानिने त्याला ओळखून, प्रेमाने आपले शस्त्र खाली ठेवले.
हे इन्दुल महाभाग पितृमातृयशस्कर
“हे इंदुला, भाग्यवान, वडीलधाऱ्यांचा सन्मान वाढवणारा,” असे त्याने म्हटले.
पूर्वं हत्वा च मां वीर स्वपितृव्यं ततः पुनः सुखी भव महावीर गेहे वै सुखवर्मणः
“माझा आणि मग तुझ्या काकाचा वध केल्यावर, हे महावीर, सुखवर्म्याच्या घरी सुखी रहा.”
इति श्रुत्वा वचस्तस्य ज्ञात्वा च स्वकुलं शिशुः कृतवान्रोदनं गाढमपराधनिवृत्तये
ही वचने ऐकून आणि आपला कुळ आठवून त्या मुलाने अपराधाची जाणीव होऊन जोरात रडायला सुरुवात केली.
उवाच मधुरं वाक्यं शृणु तात मम प्रिय
त्याने गोड शब्दांत सांगितले, “ऐका बाबा, माझ्या प्रिय वडिलांनो.”
देवो वा मानुषो वापि पन्नगो वापि दानवः
“देव असो, माणूस असो, सर्प असो किंवा दानव असो—”
सोहमाजन्मशुद्धस्य पितुराह्लादकस्य च
“मी तोच आहे, जन्मतः शुद्ध, वडिलांना आनंद देणारा.”
पद्मिन्या जनितं मोहं गृहीत्वा ज्ञातवान्न हि
“पद्मिनीमुळे निर्माण झालेला मोह स्वीकारून, मी काहीच ओळखू शकलो नाही.”
इत्युक्त्वा स पुनर्बालो रुरोद स्नेहकातरः
असे म्हणून तो मुलगा पुन्हा प्रेमाने भरून रडू लागला.
इति श्रुत्वा वचस्तस्य कृष्णांशो वचनं शिशोः उत्सवं कारयामास तत्र देशे जनेजने
त्या मुलाची वचने ऐकून कृष्णांशाने त्या प्रदेशात सर्व लोकांसाठी उत्सव साजरा केला.
आर्य्यसिंहस्तु तच्छ्रुत्वा नानाद्रव्यसमन्वितः 3.3.19.
हे ऐकून, विविध वस्तूंनी सजलेला आर्यसिंह—
शतं हयांस्तथा नागान्मुक्तामणि विभूषितान्
—मोती आणि रत्नांनी सजवलेले शंभर घोडे आणि हत्ती दिले.
प्रस्थानमकरोत्तेषां स प्रेम्णा वाक्यगद्गदः
त्याने त्यांचा निरोप प्रेमाने, गहिवरलेल्या आवाजात दिला.
उषित्वा मासमेकं तु तस्मिन्मार्गे भयानके
त्या भयंकर वाटेवर एक महिना राहिल्यावर,
आह्लादस्तु प्रसन्नात्मा सुतं पत्नीसमन्वितम्
आह्लाद आनंदी मनाने, आपल्या पत्नी आणि मुलासह,
दशहाराख्यनगरं संप्राप्तः स्वकुलैस्सह
तो आपल्या कुटुंबासह दशहारा नावाच्या नगरात पोहोचला.
पृथ्वीराजस्तु तच्छ्रुत्वा विस्मयं परमं ययौ
पृथ्वीराज राजाने हे ऐकून मोठ्या आश्चर्याने भरून गेला.
अप्ससरस्त्वं स्वयं त्यक्त्वा भूमौ नारीत्वमागता
तू आपले अप्सरेचे रूप सोडून स्वतः पृथ्वीवर स्त्रीरूप धारण केलेस.
यक्ष्मणा मरणं प्राप्य स्वर्गलोकमुपाययौ
क्षयरोगाने मृत्यू आल्यावर तू स्वर्गलोकात गेलीस.
सूत उवाच मुने पांचालदेशे तु राजासीद्बलवर्द्धनः
सूते म्हणाले: मुनी, पांचाळ देशात बलवर्धन नावाचा राजा होता.
बिसेनवंशभूपालो वेदतत्त्वविशारदः
तो बिसेन वंशाचा राजा वेदांचे तत्त्व जाणणारा होता.