राकां चंद्रे तु संप्राप्तं राहुग्रस्ते तमोमये
पूर्णिमा आली, राहूच्या ग्रासामुळे चंद्र काळोखात झाकला गेला.
हिमालयगिरौ रम्ये नानाधातुविचित्रिते
हिमालय पर्वतावर, जो विविध धातूंनी शोभलेला आणि रम्य आहे,
रत्नभानो हते शूरे नेत्रसिंहो भयातुरः
रत्नभानू मारला गेल्यावर, शूर नेत्रसिंह घाबरून गेला.
द्वादशाब्दान्तरे देवो ददौ ढक्कामृतं मुदा
बारा वर्षांनंतर देवाने आनंदाने ढक्का अमृत दिले.
ददौ ढक्कामृतं राज्ञे पुनः प्राह शुभं वचः
त्याने राजाला ढक्का अमृत दिले आणि पुन्हा शुभ शब्द बोलला.
क्षयं शीघ्रं गमिष्यंति शत्रवस्ते महाभटाः
हे महाबलाढ्य योद्ध्या, तुझे शत्रू लवकरच नष्ट होतील.
नगरं कारयामास तत्र सर्वजनैर्युतम् 3.3.13.
त्याने तिथे सर्व लोकांनी भरलेले एक नगर बांधले.
नेत्रसिंहगढं नाम्ना विख्यातं भारते भुवि
नेत्रसिंहगड या नावाने ते भारतभूमीवर प्रसिद्ध झाले.
पालितं नेत्रसिंहेन तत्पुरः पुत्रवन्मुने
नेत्रसिंहाने त्या नगराचे पुत्रासारखे रक्षण केले, हे मुनी.
सोऽपि राजा समायातो नेत्रसिंहो महाबलः कामाक्ष्या वरदानेन सर्वमायाविशारदा
तो राजा, नेत्रसिंह, मोठ्या बळाचा आणि कामाक्षीच्या वरदानाने सर्व मायेत पारंगत, तिथे आला.
दृष्ट्वा तां सुंदरीं कन्यां बालेन्दुसदृशाननाम्
त्या सुंदर कन्येचे, ज्याचे मुख कोवळ्या चंद्रासारखे होते, त्याने दर्शन घेतले.
दृष्ट्वा तां च तथाह्रादः सर्वरत्नविभूषिताम् मूर्च्छितश्चापतद्भूमौ सा तं दृष्ट्वा मुमोह वै
ती सर्व रत्नांनी सजलेली आहे हे पाहून तो आनंदित झाला, बेशुद्ध पडला आणि जमिनीवर कोसळला; त्याला पाहून तीही शुद्ध हरपली.
दोलामारुह्य तत्सख्यौ नृपान्तिकमुपाययुः
तिच्या सख्या तिला झुल्यावर बसवून राजाजवळ घेऊन आल्या.
दृष्ट्वा तथाविधं बंधुं कृष्णांशः प्राह दुःखितः
आपला नातेवाईक अशा अवस्थेत दिसल्यावर, कृष्णांश दुःखी होऊन बोलला.
रजो रागात्मकं विद्धि प्रमादं मोहजं तथा
रजोगुण हा आसक्तीचा आहे, आणि मोह हा अज्ञानातून उत्पन्न होतो, असे समज.
इति श्रुत्वा वचो भ्रातुस्त्यक्त्वा मोहं ययौ गृहम्
भावाचे हे शब्द ऐकून, त्याने मोह सोडला आणि घरी गेला.
दुर्गामाराधयामास जप्त्वा मध्यचरित्रकम् 3.3.13.
त्याने दुर्गेची उपासना केली आणि मध्यमचरित्रकाचे पठण केले.
मोहयामास तां कन्यां विवाहार्थमनिन्दिता
ती निष्कलंक देवी त्या कन्येला विवाहासाठी मोहात पाडली.
प्रातर्बुद्ध्वा तु संचिंत्य महामोहमुपाययौ
पण सकाळी उठून विचार करताच, तो मोठ्या मोहात पडला.
पौषमासे तु संप्राप्ते शुककंठे सुपत्रिकाम्
पौष महिना येताच, शुभ शकुन आणि गोड आवाजाच्या पोपटासह,
स गत्वा पुष्पविपिनं महावतिपुरीस्थितम्
तो अवती या मोठ्या नगरीत असलेल्या फुलांच्या बागेत गेला.
वीर तेऽवरजो बंधुर्नाम्नाह्लादो महाबलः
वीर, तुझा लहान भाऊ आणि आप्त, ज्याचे नाव आहे आह्लाद, तो फार बलवान आहे.
तां ज्ञात्वा च पुनस्तस्या उत्तरं देहि मत्प्रियम्
हे जाणून, पुन्हा तिला माझ्या मनास प्रिय असे उत्तर दे.
इति श्रुत्वोदयो वीरो गृहीत्वा पत्रमुत्तमम्
हे ऐकून, वीर उदयाने उत्तम पत्र हातात घेतले.
जम्बुकश्च नृपो वीरो रुद्रदत्तवरो बली
आणि जंबुक नावाचा राजा, जो वीर आणि रुद्रदत्ताचा प्रिय व बलवान होता,
तथाविधं मत्पितरमिंद्रदत्तवरं रिपुम्
तसेच माझे वडील, इंद्रदत्ताने वर दिलेला आणि शत्रू असलेला, असेच होते—
इति ज्ञात्वा स आह्लादस्तामाश्वास्य हृदि स्थिताम् 3.3.13.
हे समजून, आह्लादाने तिच्या मनात धीर दिला, जी हृदयाने स्थिर होती.
स शुकः पन्नगः पूर्वं पुंडरीकेन शापितः
तो शुक पूर्वी नाग होता, त्याला पुंडरीकाने शाप दिला होता.
मृते तस्मिञ्छुके रम्ये देवी स्वर्णवती तदा
त्या रम्य शुकाचा मृत्यू झाल्यावर, त्या वेळी देवी स्वर्णवती—
माघमासि च संप्राप्ते पंचम्यां कृष्णपक्षके
माघ महिना आला, कृष्ण पक्षातील पंचमी तिथी होती,