देवसिंहमतेनैव योगिनस्ते तदाभवन्
देवसिंहाच्या मताने ते योगी तिथे तसे झाले.
मड्डुधारी तदा देवो वीणाधारी च तालनः
त्या वेळी मड्डुधारी हा देवासारखा होता आणि तालनाने वीणा घेतली होती.
मातुरग्रे स्थितास्ते वै ननृतुः प्रेमविह्वलाः
आईसमोर उभे राहून ते प्रेमाने भारावून जाऊन नाचले.
मोहितां मातरं दृष्ट्वा परं हर्षमुपाययुः
आई मोहित झालेली पाहून त्यांना मोठा आनंद झाला.
नत्वा तां प्रययुः सर्वे पुरीं माहिष्मतीं शुभाम्
तिच्या पाया पडून सर्वजण शुभ अशी माहिष्मती नगरीकडे गेले.
दूत्या सार्द्धं रिपोर्गेहं ययुस्ते कार्यतत्पराः
दूतासोबत ते सर्व शत्रूच्या घरी गेले आणि आपल्या कार्यात लक्ष केंद्रित केले.
विसंज्ञां महिषीं कृत्वा कृष्णांशः सर्वमोहनः
कृष्णांश, जो सर्वांना मोहात पाडतो, त्याने राणीला बेशुद्ध केलं.
दृष्ट्वा सा सुंदरं रूपं श्यामांगं पुरुषोत्तमम्
तिने सुंदर, काळ्या अंगाचा, श्रेष्ठ पुरुष पाहिला.
दृष्ट्वा तथा गतां नारीं कृष्णांशः श्लक्ष्णया गिरा
ती स्त्री तशी आली आहे हे पाहून कृष्णांशाने तिला गोड शब्दांत बोललं.
साह भो देवकीपुत्र यदि पाणिं ग्रहीष्यसि 3.3.12.
ती म्हणाली, 'देवकीपुत्रा, जर तू माझा हात धरशील...''
तथेत्युक्त्वा स बलवाँस्तस्याः पाणिं गृहीतवान्
तो म्हणाला, 'तसं होईल,' आणि बलवान असल्याने तिचा हात धरला.
एतस्मिन्नन्तरे राज्ञी बाधिता प्राह योगिनम् तुभ्यं दास्यामि संतुष्टा नृत्यगानविमोहिता
इतक्यात, राणी व्याकुळ होऊन योग्याला म्हणाली, 'नृत्य आणि गाण्याने मी मोहित झाले आहे, समाधानी आहे, आता मी स्वतःला तुला देईन.'
इति श्रुत्वा वत्ससुतस्तां प्रशस्य गृहीतवान्
हे ऐकून वत्साचा पुत्र तिला स्तुती करून स्वीकारलं.
ननर्त तत्र कृष्णांशो बलखानिरगायत
तेथे कृष्णांशाने नृत्य केलं आणि बलखानीने गाणं गायलं.
मोहितोऽभून्नृपस्तत्र कालियः स्वजनैः सह
तेथे कलिय नावाचा राजा आपल्या लोकांसह मोहात पडला.
इति श्रुत्वा वचः शत्रोर्बलखानिर्महाबलः स्वविद्यां दर्शयेन्मह्यं तदा तृप्तिं व्रजाम्यहम्
शत्रूचे शब्द ऐकून बलवान बलखान म्हणाला, "तुझी कला मला दाखव, मग मी समाधानी होईन."
इति श्रुत्वा तथा मत्वा लक्षावर्तिं नृपोत्तमः
हे ऐकून आणि तसे विचार करून श्रेष्ठ राजा शंभर हजार तयारी करू लागला.
सा वेश्या सुतमाह्लादं ज्ञात्वा योगित्वमागतम्
ती वेश्या आपल्या मुलाला आनंदात आणि योगसामर्थ्य मिळाल्याचे जाणून खुश झाली.
रुदितां तां समालोक्य रुदन्नाह्लाद एव सः
तिला रडताना पाहून तोही आनंदाने रडू लागला.
कृष्णांशस्तत्र तं हारं तस्याः कंठे प्रदत्तवान् 3.3.12.
कृष्णवंशातील त्या पुरुषाने तिच्या गळ्यात तो हार घातला.
अहं चोदयसिंहोऽयं पितुर्वैरार्थमागतः
मी सिंह आहे, जो वडिलांचा सूड घेण्यासाठी आलो आहे.
इति श्रुत्वा वचस्तस्य कालियो बलवत्तरः
हे शब्द ऐकून कलिय आणखी बलवान झाला.
तेषां च बंधनायैव कपाटं समरुद्ध सः
त्यांना बांधण्यासाठी त्याने दरवाजा बंद केला.
स्वंस्वं खड्गं समाकृष्य क्षत्रियास्ते समाघ्नत
सर्व क्षत्रियांनी आपापली तलवार काढून एकमेकांवर वार केले.
त्यक्त्वा तातं प्रदुद्राव ते तु गेहाद्बहिर्ययुः शिबिराणि कृतान्येव नर्मदाकूलमास्थितैः
वडिलांना सोडून ते पळाले; पण ते घराबाहेर गेले आणि नर्मदेच्या काठावर छावण्या केल्या.
कृत्वा तु नर्मदासेतुं नल्वमात्रं सुपुष्टिदम्
त्यांनी नर्मदेवर एक मजबूत आणि लांब पूल बांधला.
रुरोध नगरीं सर्वां बलखानिर्बलैर्युतः माहिष्मत्याश्च हर्म्याणि पातयामास भूतले
बलखान आपल्या सैन्यासह संपूर्ण नगरीला वेढा घातला आणि माहिष्मतीच्या महालांना जमिनीवर पाडले.
नराश्च स्वकुलैः सार्द्धं मुख्यद्रव्यसमन्विताः
पुरुष आपल्या कुटुंबांसह आणि मुख्य मालमत्तेसह बाहेर पडले.
कालियस्तु गजानीके पंचशब्दगजे स्थितः
कलिय गजानिक नावाच्या हत्तीवर, पंचशब्द नावाच्या हत्तीवर बसला होता.
तस्यानुजः सूर्यवर्मा त्रिलक्षैस्तुरगैर्युतः 3.3.12.
त्याचा धाकटा भाऊ सूर्यवर्मा तीन लाख घोड्यांसह होता.