भारते ये स्थिता लोका इलावृतमुपागताः 3.4.17.
भारतातील जे लोक होते, ते सर्व इलावृतात आले.
आरोहणं नरैस्तस्मित्कृतं स्वर्णमयं शुभम्
माणसांनी तेथे सुंदर आणि सोन्याचे असे एक बांधकाम उभारले.
तान्दृष्ट्वा मनुजान्प्राप्तान्सदेहान्स्वर्गमण्डले
ते मनुष्य देहासह स्वर्गात पोहोचलेले पाहून,
ज्ञात्वा स भगवान्रुद्रो भवान्या सह शंकरः
हे समजून, भगवंत रुद्र शंकर भवानीसह तेथे आले.
एतस्मिन्नन्तरे प्राप्तो वैवस्वतसुतो महान्
इतक्यात, वैवस्वताचा महान पुत्र तेथे आला.
नग्नभूतं समालोक्य नेत्रे संमील्य संस्थितः
स्वतः नग्न झाल्याचे पाहून, त्याने डोळे मिटले आणि शांतपणे बसला.
अस्मिन्खण्डे सदा नार्यो भविष्यंति च मां विना
या प्रदेशात, माझ्याशिवाय नेहमी स्त्रिया असतील.
इला बभूव नृपते कन्या जनमनोहरा
राजा, इल सुंदर आणि मनमोहक कन्या झाली.
इलासमाधिभूतायाः सप्तविंशच्चतुर्युगम् बुधं देवं पतिं कृत्वा चंद्रवंशमजीजनत्
इल ध्यानस्थ झाली आणि सत्तावीस व चार युगे, तिने देव बुधाला पती मानून, चंद्रवंश निर्माण केला.
अयोध्याधिपतिः श्रीमान्यदेलावृतमागतः
अयोध्येचा तेजस्वी राजा देखील इलावृतात आला.
तदा प्राप्त इलो विप्रस्तस्या रूपेण मोहितः 3.4.17.
त्या वेळी ऋषी इलो तिथे आले आणि तिच्या रूपाने मोहित झाले.
एतस्मिन्नंतरे तत्र वागुवा चाशरीरिणी
तेव्हा तिथे एक देह नसलेला आवाज ऐकू आला.
अनिलो नाम तत्रैव विख्यातोऽभूद्द्विजस्य वै
तिथे अनिल नावाचा एकजण द्विजांमध्ये प्रसिद्ध झाला.
छित्त्वाछित्त्वा शिरो रम्यं तस्मै जातं पुनः पुनः
त्याच्यासाठी सुंदर डोके वारंवार कापून पुन्हा जोडले जात होते.
प्राह त्वमूनपंचा शद्विभेदाञ्जनयिष्यसि
त्या आवाजाने सांगितले, "तू यांचे पाच आणि सहा प्रकार निर्माण करशील."
यथा कुबेरो भगवान्षड्विंशद्वरुणप्रियः
जसा भगवान कुबेर, छवीस वरुणांचा प्रिय आहे.
इत्युक्ते वचने तस्मिन्दितिकुक्षौ द्विजोत्तमः
हे शब्द बोलल्यावर, तो श्रेष्ठ द्विज दितीच्या पोटी होता.
धान्यपालस्य वै गेहे मृलगंडान्तजः सुतः
धान्यपालाच्या घरी मृलगा यांच्या गालातून एक मुलगा जन्माला आला.
अलिको नाम वै म्लेच्छस्तत्र स्थाने समागतः
त्या ठिकाणी अलिक नावाचा एक परका माणूस आला.
अनपत्यो वस्त्रकारी सुतं प्राप्य गृहं ययौ
अपत्य नसलेला आणि वस्त्र तयार करणारा तो, मुलगा मिळाल्यावर घरी गेला.
स सप्ताब्दवपुर्भूत्वा गोदुग्धपानतत्परः 3.4.17.
सात वर्षांचा देह मिळवून, तो गायीचे दूध पिण्यात मग्न झाला.
स्वहस्तेनैव संस्कृत्य भोजनं हरयेऽपर्यत्
स्वतःच्या हाताने जेवण तयार करून, त्याने ते हरिला अर्पण केले.
पितृमातृपरित्यक्तः स बालः पंचहायनः
पिता आणि माता यांनी टाकलेला तो मुलगा पाच वर्षांचा होता.
गोवर्द्धनगिरौ प्राप्य नारदस्योपदेशतः
नारदांच्या सांगण्यावरून तो गोवर्धन पर्वतावर गेला.
तदा प्रसन्नो भगवान्विष्णुर्नारायणः प्रभुः
तेव्हा भगवान विष्णू नारायण प्रसन्न झाले.
दृष्ट्वा तद्वदनं रम्यं मायाशक्त्या दिशो दश
त्या सुंदर चेहऱ्याकडे पाहून, त्याच्या मायाशक्तीने दहा दिशा प्रकट झाल्या.
धुवोऽपि भगवान्साक्षात्सर्वपूज्यो बभूव ह
ध्रुवही प्रत्यक्ष भगवान होऊन सर्वांची पूजा मिळवू लागला.
नभःपतिः कालकरः शिशुमारपतिस्स वै
आकाशाचा स्वामी, काळ घडवणारा आणि शिशुमार नक्षत्राचा अधिपतीही तिथे होता.
तस्माद्धरायां संभूतो भौमो नाम महाग्रहः
म्हणून पृथ्वीवरून भौम नावाचा एक महान ग्रह उत्पन्न झाला.
वह्निदेव्या ततो जातश्चाहं तत्र महाग्रहः
मग अग्निदेवीपासून मी तिथे एक महान ग्रह म्हणून जन्मलो.