ततः स्विष्टकृते दद्याद्बलिं दद्यादनुक्रमात्
नंतर स्विष्टकृतसाठी अर्पण करून, बळीही ठरलेल्या क्रमाने द्यावा.
यवक्षीरं दिगीशेभ्यो ह्यन्येभ्यः पायसेन तु
दिशांच्या रक्षणकर्त्यांना जव आणि दूध अर्पण करावे, तर इतरांना पायसाने अर्पण करावे.
अनंतस्योत्तरे तीरे पद्मपत्रं परिस्तरेत्
अनंताच्या उत्तरेकडील काठावर कमळाचे पान पसरावे.
कुर्यात्पूर्वद्वयेनापि बाणरत्तिसुवर्णकैः
पूर्वीप्रमाणेच विधी करावा, बाण, लाल कापड आणि सोन्याच्या नाण्यांनी.
वरुणं विन्यसेत्तत्र तथा पुष्करिणीमपि
तेथे वरुणाची स्थापना करावी आणि कमळाच्या तलावाचीही.
पूर्वावस्थायिनीं यष्टिं समारोप्य विधानतः पुष्करिण्यासमं तेन नागयष्ट्यंतरे क्षिपेत्
पूर्वी ठेवलेली काठी विधीप्रमाणे उभी करून, ती कमळाच्या तलाव आणि नागयष्ट यांच्या मध्ये टाकावी.
तत्रैवानंतनागं च मंत्रमेतदुदीरयेद् फणासहस्रसंयुक्त सुप्रतिष्ठ नमोऽस्तु ते
तेथे अनंतनागासाठी हा मंत्र म्हणावा: 'हजार फणांनी युक्त, उत्तम प्रकारे स्थापित, तुला नमस्कार.'
दक्षिणां च ततो दद्यात्ततः पूर्णां विधाय च
त्यानंतर, विधी पूर्ण करून, योग्य अशी दक्षिणा द्यावी.
पद्मोत्पलं च शैवालं मंत्रमेव प्रयत्नतः
काळजीपूर्वक कमळ, नीलकमळ आणि शैवाल घ्यावे, आणि मंत्र म्हणावा.
आदित्याध्यायकं जप्त्वा क्षिपेल्लाजकपर्दकान्
आदित्याध्यायाचा जप करून, सालीसकट तांदूळ टाकावेत.
सूत्रेण वेष्टयेत्प्राज्ञो रक्तेन च चतुष्क्रमात्
शहाणा माणूस लाल दोऱ्याने चार वेळा गुंडाळावे.
सरोवरादिप्रतिष्ठाविधानवर्णनम् विधिं वक्ष्ये सहाङ्गेन विधानं शृणुत द्विजाः
तळे किंवा अशा प्रकारच्या स्थापनेसाठीची पद्धत मी सांगतो, हे द्विजांनो, नीट ऐका.
स्वर्णपादेन मानेन पूर्वेद्युरधिवास येत्
मागच्या दिवशी, सोन्याच्या पात्राने माप घेऊन, प्रारंभिक विधी करावा.
स्वमण्डले शुभे स्थाने विशेत्पूर्वमुखेन तु
स्वतःच्या मंडळात, शुभ स्थळी, पूर्वेकडे तोंड करून प्रवेश करावा.
वागीशं च तथा विष्णुं सूर्ये कुंभे समर्चयेत्
तेथे वागीश, विष्णु आणि सूर्य यांची कुंभात पूजा करावी.
एकैकामाहुतिं दद्यादन्येषां च स्रुवेण च
प्रत्येकासाठी एक-एक आहुती द्यावी, आणि इतरांसाठी स्रुवाने द्यावी.
यूपं निवेशयेत्पश्चाद्दद्याद्धेनुं च दक्षिणाम्
यानंतर यूप उभा करावा आणि दक्षिणा म्हणून गाय द्यावी.
आरामस्य विधिं वक्ष्ये प्रतिष्ठाविधिविस्तरम्
आता मी बागेच्या स्थापनेची सविस्तर पद्धत सांगतो.
अरण्यमध्ये पाश्चात्ये उत्तरे वा विशेषतः
विशेषतः, ती बाग जंगलाच्या मध्यभागी, पश्चिमेकडे किंवा उत्तरेकडे असावी.
तद्दक्षिणे भवेत्कुंडं चतुरस्रं समं शुभम्
त्याच्या दक्षिणेला चौकोनी, सम आणि शुभ असे कुंड असावे.
मंदरादिकमावाह्य ततः संपूजयेत्क्रमात् 2.3.5.
मंदर वगैरे देवतांना आवाहन करून, त्यांची योग्य क्रमाने पूजा करावी.
भृगुं कर्णसमारूढं सर्वभूषणभूषितम्
भृगु सर्व अलंकारांनी सुशोभित, कानाजवळ बसलेला म्हणून ध्यान करावा.
द्वारपालं च संपूर्णं गौर्यादीन्कलशेषु च
पूर्ण द्वारपाल, गौरी आणि इतरांना कलशात स्थापित करावे.
नैर्ऋत्यवरुणयोर्मध्ये अनंतं प्रतिपूजयेत्
नैरृत्य आणि वरुण यांच्या मध्ये अनंताची विशेष पूजा करावी.
वेदिपार्श्वे ततो गत्वा वेदिमावाह्य पूजयेत्
मग वेदीच्या बाजूला जाऊन, वेदीचे आवाहन करून पूजा करावी.
ऐशाने कलशे विद्युद्ब्रह्माणं च तथा ग्रहान्
ईशान्य दिशेला ठेवलेल्या कलशात वीज, ब्रह्मा आणि ग्रह यांना ठेवावे.
मडलेशं वासुदेवं सासनं च बृहस्पतिम्
मडल्यामध्ये वासुदेव, आज्ञा आणि बृहस्पती यांना ठेवावे.
द्विभुजं वासुदेवं च शंख चक्रधरं विभुम्
वासुदेव हा दोन हातांचा असून, शंख आणि चक्र धारण करणारा प्रभू आहे.
नीलोत्पलदलाभासं हरिचंदनचर्चितम्
तो निळ्या कमळाच्या पाकळ्यांसारखा तेजस्वी असून, हरित चंदनाने सुशोभित आहे.
ॐ अद्येत्यादि विष्णुरूपाय करुणाय श्रुतिरत्याद्युक्तवेदव्याससप्रणीताग्निष्टोमफलप्राप्तये पुष्करिणीप्रतिष्ठाकर्मणि इमां पुष्करिणीं सुवर्णराजतां स्वगृह्योदितां सालंकारां सुपूजिताममुकगोत्रः अमुकदेवशर्मा तुभ्यमहं संप्रददे ॐ अद्येत्यादि ब्राह्मणमुख्येभ्यः ममाग्निष्टोमाद्यनेकफलप्राप्तये इमं जलाशयं वरुणदैवतं सुपूजितं चतुर्मुखसहितं चतुःसत्त्वावच्छिन्नस्नानपानाद्युपभोगाय अमुकसगोत्रः अमुकदेवशर्माहमुत्सृजे जलाशयस्य मध्यं तु ऋत्विग्घोमं चरेत्ततः ।। 2.3.4.
‘ॐ अद्य’ आणि इतर मंत्र म्हणत, विष्णूच्या रूपासाठी, करुणेसाठी, वेद आणि व्यास यांनी सांगितलेल्या विधीनुसार, अग्निष्टोम यज्ञाचे फळ मिळावे म्हणून, कमळाच्या तलावाची स्थापना करताना, मी अमुक गोत्राचा अमुक देवशर्मा, सुवर्ण व रौप्याने बनवलेला, सुशोभित आणि नीट पूजा केलेला हा कमळाचा तलाव, माझ्या घरातील परंपरेप्रमाणे अर्पण करतो. ‘ॐ अद्य’ आणि इतर मंत्र म्हणत, अग्निष्टोमासह अनेक फळे मिळावीत म्हणून, मी अमुक गोत्राचा अमुक देवशर्मा, वरुणाला समर्पित, नीट पूजा केलेला, चतुर्मुखासह, चार जीवांसाठी स्नान, पिणे व इतर उपयोगासाठी हा जलाशय सोडतो. जलाशयाच्या मध्यभागी ऋत्विजाने सोमयज्ञ करावा.