वैराजं पौरुषं सूक्तं सौवर्णं रुद्रसंहिताम्
वैराज, पौरुष सूक्त, सौवर्ण आणि रुद्रसंहिता.
वामदेव्यं बृहत्साम तथा चैव रथंतरम्
वामदेव्य, बृहत्साम तसेच रथंतर.
गायंतं ब्राह्मणा ये च पूर्वादिद्वारदेशतः
गाणारे ब्राह्मण आणि पूर्व व इतर द्वारांपासून आलेले ब्राह्मण.
रुद्राध्यायं च पञ्चांगं रौद्र इत्यभिधीयते
पंचांग असलेला रुद्राध्याय 'रौद्र' म्हणून ओळखला जातो.
ईशावेत्यादि स्वांगं च कौष्मांडं दशमं स्मृतम्
'ईशा'ने सुरू होणारे त्याचे स्वतःचे अंग आणि कौष्मांड हे दहावे मानले जाते.
षोडशं तु विभ्राड् वृहत्सौरं सूक्तं प्रकीर्तितम्
सोळावे म्हणजे तेजस्वी बृहत्सौर सूक्त, असे प्रसिद्ध आहे.
रात्रिसूक्तं हि यज्वाग्ने रक्षोघ्नं शैवसूक्तकम्
रात्रसूक्त हे यजमान अग्नीकरिता, राक्षसांचा नाश करणारे आणि शैव सूक्त आहे.
पवमानं तु तद्विद्धि पावमानं तु षोडश तदर्द्धार्द्धं च आरामे कूपे त्वेकऋचं जपेत् ।। 2.2.19.
पावमाना हे असेच ओळखावे; पावमाना हे सोळावे आहे. त्याचा अर्धा किंवा एक ऋचा बागेत किंवा विहिरीवर जपावी.
स्वगृह्योक्तविधानेन प्रतिकुण्डेषु होमयेत्
आपल्या गृह्यसूत्रात सांगितलेल्या पद्धतीने प्रत्येक कुंडात होम करावा.
प्रज्वाल्याग्निं च विधिवद्धोमं कुर्यादनन्तरम्
अग्नी विधीपूर्वक प्रज्वलित करून, त्यानंतर नियमाने होम करावा.
यस्य देवस्य यो यागः प्रतिष्ठा यस्य कस्यचित्
ज्या देवतेसाठी यज्ञ आहे, आणि ज्या कोणासाठी स्थापन करायची आहे, त्यासाठी.
तिलाज्यैः पायसैर्वाथ पत्रपुष्पाक्षतेन च
तीळ आणि तुपाने, किंवा पायसाने, किंवा पान, फुले आणि अक्षता याने.
मरुद्भ्यो लोकपालेभ्यो विधिवद्विश्वकर्मणे
मरुत, लोकपाल आणि योग्य रीतीने विश्वकर्मा यांना.
इन्द्रेश्वरमारुतानां तिलाज्येन घृतेन वा
इंद्र, ईश्वर आणि मरुत यांना तीळ आणि तुपाने किंवा तुपाने.
दिगीशानां च प्रत्येकमष्टाष्टौ च विशेषतः
दिशांच्या प्रत्येक रक्षकासाठी खास आठ अर्घ्ये दिली जातात.
समित्त्रयं पलाशस्य अथवाश्वत्थसंभवम्
पळसाच्या तीन समिधा किंवा अश्वत्थाच्या काड्या वापराव्यात.
शिवं प्रजा पतिं विष्णुं दुर्गां च कमलामपि
शिव, प्रजापती, विष्णु, दुर्गा आणि कमळा (लक्ष्मी) यांना आवाहन करावे.
भूतेभ्योऽप्याहुतिं दद्यादेवं मासद्वयं क्रमात् 2.2.19.
भूतांसाठीही अशाच प्रकारे दोन महिने अर्घ्य द्यावे.
विष्णुं चैव तु वायव्ये दुर्गायाश्च तथोत्तरे
वायव्य दिशेला विष्णुची आणि उत्तरेकडे दुर्गेची पूजा करावी.
एककुण्डे तु एकस्मिन्होमं कुर्याद्यथाविधि
एका कुंडात योग्य पद्धतीने होम करावा.
पश्चिमे यस्य यागस्य दुर्गायाश्चोत्तरे दिशि !
यज्ञाच्या पश्चिमेला दुर्गेसाठी आणि उत्तरेकडेही व्यवस्था करावी.
विष्ण्वादिदेवतानां च अग्रकुंडे विधीयते द्वितीये पूजनं कुर्याद्धोमं कुर्याद्यथाविधि
विष्णु आणि इतर देवतांसाठी मुख्य अग्निकुंड असते; दुसऱ्या कुंडात पूजा आणि होम योग्य पद्धतीने करावा.
बलिदानं तृतीये तु चतुर्थीकं चतुर्थके त्र्यहसाध्ये तृतीये तु नवाहे त्वथ पंचमे
तिसऱ्या कुंडात बळी द्यावा; चौथ्या कुंडात चतुर्थिका विधी करावा; तीन दिवसांच्या विधीसाठी तिसऱ्या कुंडात, आणि नऊ दिवसांच्या विधीसाठी पाचव्या कुंडात करावे.
उदङ्मुखः प्राङ्मुखो वाप्यैशान्यादि क्रमेण तु मन्त्रपूर्वं साग्निकानां निरग्नेस्तुष्टिकेन तु
उत्तर किंवा पूर्व दिशेला तोंड करून, किंवा ईशान्यपासून क्रमाने, मंत्रांसह अग्निसहित आणि अग्निविना तुष्टीने अर्घ्य द्यावे.
त्रिकुशेन महायागे विवाहादौ द्विपत्रकम्
महायज्ञात तीन कुशांच्या पाती वापराव्यात, आणि विवाहादी कार्यात दोन पाती घ्याव्यात.
दिग्विदिक्षु परिस्तीर्य महायागेषु सर्वदा
महायज्ञात नेहमी सर्व दिशांना कुश पसरावेत.
अकृत्वा कर्म नित्यं च वृथा नैमित्तिकं भवेत् 2.2.19.
नित्यकर्म न केल्यास नैमित्तिक कर्म निष्फळ होते.
प्रायश्चित्ते वैश्वदेवे सायंप्रातः प्रतीषु च
प्रायश्चित्त, वैश्वदेव, संध्याकाळ आणि सकाळच्या अर्घ्यात, तसेच सर्व दिशांना अर्घ्य द्यावा.
मारणोच्चाटहोमेषु तथा संकल्पिताकृती १ प्रत्यवायकुले क्वापि तत्र नित्याकृतिं विना
मारण, उच्चाटन होम तसेच संकल्पपूर्वक विधीत, कुठेही कुटुंबात अडथळा आल्यास, तिथे नित्यकर्म न करता करावे.
शतार्द्धं जुहुयाद्यत्र तत्र नित्यं विवर्जयेत्
जिथे शंभर दीड आहुती द्यायच्या असतील, तिथे नित्यकर्म टाळावे.