मण्डूकस्थां द्विभुजां स्योना पृथिवीति चार्चयेत्
पृथ्वीला बेडकावर बसलेली, दोन हात असलेली आणि 'स्योना' असे नाव असलेली म्हणून पूजावे.
उत्पलं दक्षिणे हस्ते पद्मस्थं पीतवाससम्
उजव्या हातात निळे कमळ, कमळावर बसलेली आणि पिवळे वस्त्र घातलेली आहे.
स्वस्थां सरस्वतीं ध्यायेद्वरदाभयदायिनीम्
शांत, वर देणारी आणि भीती दूर करणारी सरस्वतीचे ध्यान करावे.
यामधा इति मन्त्रेण पूजयेत्सितचंदनैः
'यामधा' या मंत्राने पांढऱ्या चंदनाने पूजा करावी.
स्थापयेद्वामदिग्भागे कुंदपुष्पैः प्रपूजयेत्
तिला पश्चिम दिशेला ठेवून कुंदाच्या फुलांनी पूजा करावी.
अग्न्यादिषु च कोणेषु बहिर्भूतान्समाचरेत्
अग्नि वगैरे कोपऱ्यांत बाहेरच्या भूतांची व्यवस्था करावी.
निर्णासाश्चैव ते सर्वे रौद्रा विकृतरूपिणः
ती सर्व भुते नाक नसलेली, रौद्र आणि विचित्र रूपाची आहेत.
पूरयेत्कलशे तत्र सुवर्णादिविनिर्मितम् 2.2.19.
तेथे सोन्याचे किंवा इतर धातूचे कलश भरावा.
बृहत्पर्व प्रमाणेन राजतस्य च दुर्लभम्
मोठ्या आकाराचा आणि मापानुसार असावा; चांदी मिळवणे कठीण असते.
प्रौष्ठीमत्स्यं तथा कुर्यात्कुलीरं ताम्रनिर्मितम्
प्रौष्ठी जातीचा मासा आणि तांब्याचा कासव तयार करावा.
तथा मानेन मण्डूकं तां भूमिं मुनिसत्तमाः
त्याच प्रमाणात, त्या पृथ्वीकरिता बेडूकही तयार करावा, हे श्रेष्ठ मुनीहो.
अंगुलत्रयदीर्घं च यथा तस्याकृतिर्भवेत्
ती मूर्ती तीन बोटे लांब असावी, आणि तिचा आकार जसा असेल तशी करावी.
यावकैश्च विशेषेण बहुमंत्रविशारदान्
विशेषतः अनेक मंत्र जाणणाऱ्यांसाठी जौ वापरावे.
सासनौ पश्चिमे चाथ उत्तरेऽथर्वणौ स्मृतौ
पश्चिम दिशेला आसन असावे आणि उत्तर दिशेला अथर्वणाचे आसन मानले जाते.
स्थापयित्वा पृथक्सूत्रे सर्पं च मातरुद्दीपमेव च
वेगळ्या दोऱ्याने साप आणि मातृदीप ठेवावा.
जयाग्रतः पुरुषसूक्तमद्भ्यः संभूतमेव च
जयाच्या पुढे पुरुषसूक्त आणि पाण्यातून उत्पन्न झालेले ठेवावे.
यज्जाग्रतश्चाग्नेश्च विष्णोरराटमेव च
जागृत अवस्थेत असलेले अग्नीचे, तसेच विष्णूचे आणि राजाचे जे काही आहे, ते.
रात्रिसूक्तं च रौद्रं च पावमानं समुज्ज्वलम्
रात्रसूक्त, रौद्रसूक्त आणि तेजस्वी पावमाना सूक्त.
शाक्तं रौद्रं च सौम्यं च कूष्माण्डं जातवेदसम्
शाक्त, रौद्र आणि सौम्य सूक्त, कूष्मांड आणि जातवेदस.
वैराजं पौरुषं सूक्तं सौवर्णं रुद्रसंहिताम्
वैराज, पौरुष सूक्त, सौवर्ण आणि रुद्रसंहिता.
वामदेव्यं बृहत्साम तथा चैव रथंतरम्
वामदेव्य, बृहत्साम तसेच रथंतर.
गायंतं ब्राह्मणा ये च पूर्वादिद्वारदेशतः
गाणारे ब्राह्मण आणि पूर्व व इतर द्वारांपासून आलेले ब्राह्मण.
रुद्राध्यायं च पञ्चांगं रौद्र इत्यभिधीयते
पंचांग असलेला रुद्राध्याय 'रौद्र' म्हणून ओळखला जातो.
ईशावेत्यादि स्वांगं च कौष्मांडं दशमं स्मृतम्
'ईशा'ने सुरू होणारे त्याचे स्वतःचे अंग आणि कौष्मांड हे दहावे मानले जाते.
षोडशं तु विभ्राड् वृहत्सौरं सूक्तं प्रकीर्तितम्
सोळावे म्हणजे तेजस्वी बृहत्सौर सूक्त, असे प्रसिद्ध आहे.
रात्रिसूक्तं हि यज्वाग्ने रक्षोघ्नं शैवसूक्तकम्
रात्रसूक्त हे यजमान अग्नीकरिता, राक्षसांचा नाश करणारे आणि शैव सूक्त आहे.
पवमानं तु तद्विद्धि पावमानं तु षोडश तदर्द्धार्द्धं च आरामे कूपे त्वेकऋचं जपेत् ।। 2.2.19.
पावमाना हे असेच ओळखावे; पावमाना हे सोळावे आहे. त्याचा अर्धा किंवा एक ऋचा बागेत किंवा विहिरीवर जपावी.
स्वगृह्योक्तविधानेन प्रतिकुण्डेषु होमयेत्
आपल्या गृह्यसूत्रात सांगितलेल्या पद्धतीने प्रत्येक कुंडात होम करावा.
प्रज्वाल्याग्निं च विधिवद्धोमं कुर्यादनन्तरम्
अग्नी विधीपूर्वक प्रज्वलित करून, त्यानंतर नियमाने होम करावा.
thumb|300px|शुकरहस्योपनिषदेअङ्गुलिविन्यासः thumb|300px|शुकरहस्योपनिषदे अङ्गुलिविन्यासः पञ्चांगरुद्रस्य पुष्पदंत ऋषिर्गायत्री छन्दो वेदाहमेतद्बीजं श्रीश्चत्रिपाद् ऊर्ध्व उद् ऐत् पुरुषः पादो ऽस्येहाभवत् पुनः । - ते इति शक्तिर्नमस्ते रुद्र इति नायकः परमरुद्रो देवता परम स्तुतौ विनियोगः त्र्यंबकमिति अंगुष्ठाभ्यां नमः वेदाहमिति मध्यमाभ्यां वषट् यवागूं सोम इति कनिष्ठिकाभ्यां वौषट् यज्जाग्रत इति हृदयाय नमः अद्भ्यः संभूत इति शिखायै वषट् नमस्ते रुद्र इति नेत्रत्रयाय वौषट् चतुर्दिक्षु छोटिकांदानम् ) होमे प्रवर्तमाने तु सूक्तानन्यांश्च वै जपेत् 2.2.19.
शुकरहस्य उपनिषदामध्ये बोटांची मांडणी अशी आहे: पंचांग रुद्रासाठी पुष्पदंत ऋषी, गायत्री छंद, 'वेद अहं' हे बीज, श्री ही शक्ती, त्रिपाद वर आहे, पुन्हा पुरुषाचा पाय प्रकट झाला. 'ते' ही ऊर्जा, 'नमस्ते रुद्र' हा नायक, परमरुद्र ही देवता, आणि परम स्तुतीसाठी विनियोग. 'त्र्यंबकम्' अंगठ्यांनी नमस्कार, 'वेद अहं' मध्यम्यांनी वषट्, 'यवागूं सोम' कनिष्ठिकांनी वौषट्, 'यज्जाग्रत' हृदयाला नमस्कार, 'अद्भ्यः संभव' शिखेला वषट्, 'नमस्ते रुद्र' तिन्ही नेत्रांना वौषट्, चारही दिशांना चोटीचा दान. होम करताना इतरही सूक्ते जपावीत.