आधारणं चाधिवासं वक्ष्ये तत्रानुसारतः
आता मी परंपरेनुसार आधार आणि अधिवासाची पद्धत सांगतो.
पञ्चभिर्ब्राह्मणैः सार्धं गन्धर्वा इति विस्मरन् 2.2.16.
पाच ब्राह्मणांसह, गंधर्वांचा विसर करून, असे सांगितले आहे.
याः फलिनीति च फलं पूगतानामवर्जनम्
'हे फळ देणारे असो' असे म्हणत फळ अर्पण करावे, पण अतिपक्व फळ टाळावे.
रूपेन वेति मन्त्रेण मुद्गरं च निवेदयेत्
'रूपाने' या मंत्राने मुसळ अर्पण करावे.
निर्मथनं ततः कार्यमिति साधारणो विधिः
मग मंथन करावे; ही सर्वसाधारण पद्धत आहे.
विनाधिवासनं विप्राः प्रतिष्ठानं समाचरेत्
अधिवास न करता, ब्राह्मणांनो, प्रतिष्ठा करावी.
ततः प्रयत्नतः कार्यं पूर्वाह्ने रात्रियोगतः
मग, काळजीपूर्वक, सकाळी किंवा रात्री विधी करावा.
स्थंडिले हस्त मात्रेण वालुकानिर्मितेऽपि च
हाताएवढ्या आकाराच्या वाळूच्या वेदीवर किंवा तशीच तयार केलेली वेदी असली तरी विधी करावा.
एकैकांगुलको विप्राः पीठे नास्ति विचारणा
ब्राह्मणांनो, आसन फक्त एका बोटाएवढे असले तरी हरकत नाही.
ततो दशांगुले पक्षे दशांगं शृणुत द्विजाः
दहा बोटांचे आसन असल्यास, द्विजांनो, त्याची माप ऐका.
अन्नं च परमान्नं च ह्यवेक्ष्यं तिलमेव च
भात, उत्तम भात आणि तीळ यांचा विचार करावा.
शैवे यवादितः कार्या शाक्ते पुष्पादितो भवेत् 2.2.16.
शैव विधीत ज्वारी वगैरे वापरावे; शाक्त विधीत फुले वगैरे अर्पण करावीत.
कृष्णे च करवीरादि श्रीफलानि च त्रैपुरे
कृष्णासाठी करवीर आणि अशा प्रकारची फुले, तसेच नारळाची फळे त्रिपुराच्या देवळात अर्पण करावीत.
देवध्यानवर्णनम् सर्वे शुद्धा लक्षिता लक्षणाद्यैरेकः कार्यो जापकोस्मिन्महात्मा
सर्वजण शुद्ध असावेत, शुभ चिन्हांनी युक्त असावेत; त्यात एक श्रेष्ठ व्यक्ती या विधीत मुख्य जप करणारा म्हणून नेमावा.
दिव्यैर्गंधैर्गंधमाल्यैः सुवर्णैस्तैलं कार्यं ब्राह्मणाः पञ्चविंशाः
दिव्य सुवासिके आणि हार, तसेच सोन्याच्या भांड्यातील तेल पंचवीस ब्राह्मणांनी तयार करावे.
नार्हयित्वा यथोक्तेन कश्चित्पत्रं निवेशयेत्
ज्याप्रमाणे सांगितले आहे त्या पद्धतीने आधी सन्मान न करता कोणीही पात्र ठेवू नये.
प्रतिष्ठादिषु सर्वेषु सम्यग्विप्रानथार्हयेत्
प्रतिष्ठा आणि अशा सर्व विधींमध्ये ब्राह्मणांचा योग्य सन्मान करावा.
प्रदद्यादर्हणं सम्यक्पश्चात्पात्रं निवेदयेत्
पूर्ण सन्मान दिल्यानंतरच पात्र अर्पण करावे.
प्रत्येकं ब्राह्मणा यज्ञे वेदमन्त्रेषु पारगाः
यज्ञात प्रत्येक ब्राह्मण वेद आणि मंत्रांमध्ये पारंगत असावा.
विशिष्टानामभावेऽपि कुर्यात्कुशमयान्द्विजान्
अशा श्रेष्ठ व्यक्ती उपलब्ध नसतील तर कुशाच्या ब्राह्मणांची नेमणूक करावी.
न कुर्याच्चरणोद्देशं तथा प्रहरसंहतिम्
या प्रसंगी पायांचे निर्देश करू नयेत, तसेच वेळा एकत्र करू नयेत.
तुलापुरुषदाने च तथा च हाटकाचले
तुलापुरुष दानात आणि तसेच सुवर्ण पर्वतावरही,
न पात्रं प्रतिकृत्यर्थं न चालं सोदकं तथा 2.2.17.
नकल करण्यासाठी पात्र वापरू नये, तसेच अपात्र किंवा पाण्याविना पात्र वापरू नये.
शूद्रसंस्कारकश्चैव कृपणो गणयाजकः
जो शूद्रांचे संस्कार करतो, कंजूष आहे किंवा समूहाचा यजमान आहे,
शूद्रगेहनिवासी च शूद्रप्रेरक एव च
जो शूद्राच्या घरी राहतो किंवा शूद्राला पाठवतो,
बन्धुद्वेषी गुरुद्वेषी भार्याद्वेषी तथैव च
जो नातेवाईकांवर, गुरूंवर किंवा पत्नीवर द्वेष करतो,
प्रतिग्राही च कुनखः पारदारिक एव च
जो अयोग्यरीत्या दान घेतो, ज्याचे नख विकृत आहेत किंवा जो परस्त्रीगामी आहे,
अदीक्षितः कदर्यश्च चंडरोगी गलद्व्रणः
जो दीक्षा घेतलेला नाही, कंजूष आहे, गंभीर आजाराने ग्रस्त आहे किंवा ज्याला वाहणारे जखम आहे,
वरणांते तु पात्राणां पूजामन्त्राञ्छृणु द्विज
पात्रांची निवड झाल्यावर आता सन्मानासाठीचे मंत्र ऐक, द्विजा.
ब्रह्ममूर्तिस्त्वमाचार्यः संसारात्पाहि मां विभो
आचार्य, तू ब्रह्मरूप आहेस; प्रभो, मला संसारातून वाचव.