गन्धर्वं श्वेतं द्विभुजं पद्मासनस्थं ध्यात्वा यमबीजेन पूजयेत्
गंधर्व हा पांढऱ्या रंगाचा, दोन हातांचा, कमळासनावर बसलेला आहे असे ध्यान करून, यमबीज मंत्राने त्याची पूजा करावी.
भृङ्गराजं रक्तसिंहासनारूढं दिव्ययज्ञोपवीतिनं ध्यायेत्
भृंगराज हा लाल सिंहासनावर बसलेला, दिव्य यज्ञोपवीत घातलेला आहे असे ध्यान करावे.
होता यस्केति मन्त्रस्य भार्गव ऋषिर्गायत्रीछन्दो यशो देवता भृंगराजप्रीतये विनियोगः
'होता यस्क' या मंत्राचा ऋषी भार्गव, छंद गायत्री, देवता यश, आणि विनियोग भृंगराजाच्या प्रसन्नतेसाठी आहे.
मृगं पीतं मृगारूढं पीतवाससं ध्यात्वा
मृग हा पिवळ्या रंगाचा, हरणावर बसलेला, पिवळे वस्त्र घातलेला आहे असे ध्यान करावे.
नैर्ऋतार्द्धपदेषु च कैदाचनेति मन्त्रस्य पंक्तिश्छन्दः सविता देवता निर्ऋतिप्रीतये विनियोगः
नैरृताच्या अर्धपदांमध्ये, 'कैदाचन' या मंत्राचा छंद पंक्ति, देवता सविता, आणि विनियोग निरृतिच्या प्रसन्नतेसाठी आहे.
नैर्ऋतार्द्धपदेषु च दौवारिकं श्वेतशरभारूढं त्रिनेत्रं सर्वाभरणभूषितं ध्यात्वा
नैरृताच्या अर्धपदांमध्ये, द्वारपाल हा पांढऱ्या रंगाचा, शरभावर बसलेला, तीन डोळ्यांचा, सर्व अलंकारांनी सजलेला आहे असे ध्यान करावे.
श्यामं सुग्रीवं कृष्णमेषारूढं पीतवाससं ध्यात्वा
श्याम सुग्रीव हा काळ्या रंगाचा, काळ्या मेंढ्यावर बसलेला, पिवळे वस्त्र घातलेला आहे असे ध्यान करावे.
सुमित्रिया न इति मन्त्रस्य कन्दर्पऋषिः पङ्क्तिश्छन्दः सूर्यो देवता वरुणप्रीतये विनियोगः ।। 2.2.10.
'सुमित्रिया न' या मंत्राचा ऋषी कंदर्प, छंद पंक्ति, देवता सूर्य, आणि विनियोग वरुणाच्या प्रसन्नतेसाठी आहे.
पुष्पदंतं पीतं मेषारूढं पीतवाससं ध्यात्वा
पुष्पदंत हा पिवळ्या रंगाचा, मेंढ्यावर बसलेला, पिवळे वस्त्र घातलेला आहे असे ध्यान करावे.
असुरं कृष्णं कृष्णमाल्यैरलंकृतं कृत्वा
असुर हा काळ्या रंगाचा असून, काळ्या माळांनी त्याला सजवावे.
असुरं कृष्णं नागहारान्वितं पद्मासनस्थं ध्यात्वा
असुर, काळ्या रंगाचा, नागमणीच्या हाराने सुशोभित, कमळाच्या आसनावर बसलेला, असा ध्यान करून,
रोगं कृष्णं नीलेन्दीवरधरं श्वेतवृषभारूढं ध्यात्वा
रोग, काळ्या रंगाचा, निळ्या कमळाचा धारण करणारा, पांढऱ्या वृषभावर बसलेला, असा ध्यान करून,
वायुकोणादारभ्य पूजयेत् देवा इति मन्त्रस्य बृहती छन्दो यमो देवता नागप्रीतये विनियोगः
वायव्य दिशेकडून पूजा सुरू करावी. या मंत्राचा छंद बृहती आहे, देवता यम आहे, आणि नागांची प्रसन्नता साधण्यासाठी हा विनियोग आहे.
श्वेतं सोमं श्वेतवर्णासनस्थं ध्यात्वा भद्रबीजेन पूजयेत्
पांढऱ्या रंगाचा सोम, पांढऱ्या रंगाच्या आसनावर बसलेला, याचे ध्यान करून भद्रबीजाने पूजा करावी.
रक्तं भल्लाटं पीतवाससं ध्यात्वा वह्निबीजेन पूजयेत्
रक्तवर्णाचा भल्लाट, पिवळे वस्त्र परिधान केलेला, याचे ध्यान करून अग्निबीजाने पूजा करावी.
रक्तां दितिं नागहारान्वितां रक्तपद्मासनस्थां ध्यात्वा
रक्तवर्णाची दिती, नागमणीच्या हाराने अलंकृत, लाल कमळाच्या आसनावर बसलेली, असे ध्यान करून,
मानो त्वा इति मंत्रस्य भार्गव ऋषिः पंक्तिश्छन्दः पृथिवी देवता दितिप्रीतये विनियोगः
'मानो त्वा' या मंत्राचा ऋषी भर्गव आहे, छंद पंक्ति आहे, देवता पृथ्वी आहे, आणि हा विनियोग दितीच्या प्रसन्नतेसाठी आहे.
अदितिं पीतवर्णां सिंहारूढां पीतांबरधरां ध्यात्वा 2.2.10.
अदिती, पिवळ्या रंगाची, सिंहावर बसलेली, पिवळे वस्त्र घातलेली, असे ध्यान करावे.
एवं यथा विधायाथ होमं कुर्याद्यथाविधि
अशा प्रकारे सर्व विधीप्रमाणे करून, नंतर यथाविधी होम करावा.
तडागयागपक्षे तु सुवर्णं चार्धमेव वा
तडागयागाच्या वेळी, सोनं किंवा त्याच्या अर्ध्या प्रमाणात दान द्यावं.
पूजाक्रमवर्णनम् उत्तरे पश्चिमे वाथ पूर्वे चापि समाचरेत्
पूजेची क्रमवारी: उत्तर, पश्चिम किंवा पूर्व दिशेला पूजा करावी.
नदीतीरे नेमिप्रांते दशद्वादशसंख्यया
नदीच्या काठी किंवा वर्तुळाच्या कडेला, दहा किंवा बारा संख्येने.
त्रिभागं विभजेत्क्षेत्रं मध्यभागद्वयेन तु
क्षेत्र तीन भागांत विभागावं, त्यात मध्यभाग दोन भागांचा असावा.
उत्तराशे दक्षिणे चारत्निहस्तांतरेऽपि च
उत्तर आणि दक्षिण दिशेला, एक अरत्नी अंतरावर,
मूले सार्धं च शुक्लां च मेखलां तु तथैव च
मुळाशी, पांढऱ्या रंगासह, आणि तशीच मेखला (कंबरपट्टा) ठेवावी.
षट्सप्तांगुलिकां योनिं पश्चिमे मेखलोपरि
पश्चिमेला, मेखलेच्या वर, सहा किंवा सात बोटांची योनिचिन्ह काढावी.
श्राद्धं वृद्ध्यात्मकं कुर्यात्संकल्पं मानसं चरेत्
समृद्धीसाठी श्राद्ध करावं आणि संकल्प मनात करावा.
गयाश्राद्धार्थकं चाष्टतीर्थश्राद्धार्थमेव च
गयाश्राद्धासाठी आणि तसेच आठ तीर्थश्राद्धासाठीही.
मध्ये कुण्डे महांश्चैव विष्णुदेवं दिगीश्वरान्
मध्यभागी कुंडात मोठ्या विष्णुदेवाचे आणि दिशांचे रक्षकांचे ध्यान करावे.
प्राणायामं विधायाथ भूतशुद्धिं समाचरेत् 2.2.11.
नंतर प्राणायाम करून, भूतशुद्धीची क्रिया करावी.