त्रातारमिति मंत्रस्य भार्गव ऋषिस्त्रिष्टुप् छन्दो नरसिंहो देवता इन्द्रजयप्रीतये विनियोगः
‘त्रातारम्’ या मंत्राचा ऋषी भार्गव, छंद त्रिष्टुप, देवता नरसिंह असून, हा मंत्र इंद्राच्या विजयासाठी वापरावा.
रुद्रं ध्यायेच्छ्वेतवर्णं वृषभारूढविग्रहम्
रुद्राचे ध्यान करावे, जो शुभ्र वर्णाचा असून वृषभावर आरूढ आहे.
नमस्ते रुद्रेति मंत्रस्य गायत्री छंदस्त्र्यंबको देवता रुद्रप्रीतये विनियोगः
‘नमस्ते रुद्र’ या मंत्राचा छंद गायत्री, देवता त्र्यंबक असून, हा मंत्र रुद्राला प्रसन्न करण्यासाठी वापरावा.
रक्तं रुद्रं जयं ध्यायेद्रक्तपद्मोपरि स्थितम्
रुद्राचे ध्यान करावे, जो लाल वर्णाचा, जयस्वी असून लाल कमळावर बसलेला आहे.
त्र्यंबकमिति मन्त्रस्य गायत्रीच्छन्दो महेशो देवता रुद्रजयप्रीतये विनियोगः
‘त्र्यंबकम्’ या मंत्राचा छंद गायत्री, देवता महेश असून, हा मंत्र रुद्राच्या विजयासाठी वापरावा.
अपि श्वेतं ततो ध्यायेद्वराभयकरं परम्
पुन्हा, वरद आणि अभय देणाऱ्या हाताने युक्त असलेल्या परम शुभ्र रूपाचे ध्यान करावे.
ईशान इति मंत्रस्य मरीचिर्ऋषिः पंक्तिच्छन्दो वायुर्देवता अपां प्रीतये विनियोगः
‘ईशान’ या मंत्राचा ऋषी मरीचि, छंद पंक्ति, देवता वायू असून, हा मंत्र पाण्याला प्रसन्न करण्यासाठी वापरावा.
पद्मशंखधरं वामे वराभयकरं परम्
डाव्या हातात कमळ आणि शंख आहे, आणि त्याचा वरद व अभय देणारा हात परम आहे.
वरुणस्योत्तंभनमसीति मन्त्रस्य नरोत्तम ऋषिर्विराट् छन्दो वरुणो देवता आवयः प्रीतये विनियोगः ।।2.2.10.
‘वरुणस्योत्तंभनम्’ या मंत्राचा ऋषी नरोत्कृष्ट, छंद विराट, देवता वरुण असून, हा मंत्र पाण्याला प्रसन्न करण्यासाठी वापरावा.
कोणसूत्रस्योभयतः श्वेतकोष्ठद्वये पुनः
कोनाच्या दोन्ही बाजूंना पुन्हा दोन शुभ्र कोष्टके आहेत.
माला स्वाहेति मंत्रस्य भार्गव ऋषिर्गायत्रीछन्दो महादेवो देवता शर्वप्रीतये विनियोगः
‘माळा स्वाहा’ या मंत्राचा ऋषी भार्गव, छंद गायत्री, देवता महादेव असून, हा मंत्र शर्वाला प्रसन्न करण्यासाठी वापरावा.
गुहं ध्यायेत्पीतवर्णं पीतपद्मासनस्थितम
गुहाचे ध्यान करावे, जो पिवळ्या वर्णाचा असून पिवळ्या कमळावर बसलेला आहे.
स बोध इति मन्त्रस्य अगस्तिर्ऋषिर्गायत्री छन्दो हरो देवता गुहप्रीतये विनियोगः
‘स बोध’ या मंत्राचा ऋषी अगस्त्य, छंद गायत्री, देवता हर असून, हा मंत्र गुहाला प्रसन्न करण्यासाठी वापरावा.
अर्यम्णं द्विभुजं रक्तं रक्तमाल्योपशोभितम्
अर्यमाचा ध्यान करावे, जो दोन भुजा असलेला, लाल वर्णाचा असून लाल फुलांच्या माळेने शोभलेला आहे.
वातो वारेति मंत्रस्य काश्यप ऋषिरनुष्टुप्छन्दो वायुर्देवता अर्यमप्रीतये विनियोगः
‘वातो वा रेति’ या मंत्राचा ऋषी कश्यप आहे, छंद अनुष्टुप आहे, देवता वायू आहे आणि हा मंत्र अर्यमानाच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
ध्यायेच्च जम्भकं श्वेतं द्विभुजं कुटिलाननम्
जंभकाचा ध्यान करावे, तो पांढरा आहे, दोन हात आहेत आणि चेहरा वाकडा आहे.
कुविदोगवय इति मन्त्रस्य विश्वामित्र ऋषिर्जगती छन्दः सोमो देवता जंभकप्रीतये विनियोगः
‘कुविदोगवय’ या मंत्राचा ऋषी विश्वामित्र आहे, छंद जगती आहे, देवता सोम आहे आणि हा मंत्र जंभकाच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
पिलपिच्छं रक्तवर्णं रक्तमाल्यैरलङ्कृतम् 2.2.10.
त्याने मोरपिसे माळलेली आहेत, रंग लाल आहे आणि लाल फुलांच्या माळांनी सजलेला आहे.
देवस्य हेति मन्त्रस्य पंक्तिश्छंदः शची देवता पिलपिच्छप्रीतये विनियोगः
‘देवस्य हेति’ या मंत्राचा छंद पंक्ति आहे, देवता शची आहे आणि हा मंत्र मोरपिसे माळलेल्या व्यक्तीच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
पीतां च चरकीं ध्यायेद्रक्तमाल्यैरलंकृताम्
पिवळी चरिकी, जी लाल फुलांच्या माळांनी सजलेली आहे, तिचे ध्यान करावे.
तद्वर्षं इति मन्त्रस्य जटिल ऋषिर्बृहती छन्दो भवो देवता चरकीप्रीतये विनियोगः
‘तद्वर्षं’ या मंत्राचा ऋषी जटिल आहे, छंद बृहती आहे, देवता भव आहे आणि हा मंत्र चरिकीच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
श्यामां विदारिकां ध्यायेत्त्रिनेत्रां च चतुर्भुजाम्
श्याम वर्णाची, तीन डोळ्यांची आणि चार हातांची विदारिका हिचे ध्यान करावे.
श्रीश्च ते इति मन्त्रस्य वरुण ऋषिर्नृसिंहो देवता विदारिकाप्रीतये विनियोगः
‘श्रीश्च ते’ या मंत्राचा ऋषी वरुण आहे, देवता नरसिंह आहे आणि हा मंत्र विदारिकेच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
रक्तां च पूतनां ध्यायेत्पङ्कजस्थां सुशोभनाम्
लाल रंगाची, सुंदर आणि कमळावर बसलेली पूतना हिचे ध्यान करावे.
मयि गृह्णामीति मंत्रस्य विवस्वानृषिर्नारायणो देवता पूतनाप्रीतये विनियोगः
‘मयि गृह्णामि’ या मंत्राचा ऋषी विवस्वान आहे, देवता नारायण आहे आणि हा मंत्र पूतनाच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
पूर्वादिदिक्षु सर्वासु सार्धाद्यंतपदेषु च
पूर्वेकडील आणि इतर सर्व दिशांमध्ये, तसेच सुरुवातीच्या आणि शेवटच्या ठिकाणी.
त्रिनेत्रं वृषभारूढं नागहारो पशोभितम्
तीन डोळ्यांचा, वृषभावर बसलेला आणि नागाच्या माळेने शोभलेला आहे.
आयुःशीर्षाण इति मंत्रस्य वामदेव ऋषिर्बृहती छन्दो धरणीधरो देवता ईशानप्रीतये विनियोगः ।। 2.2.10.
‘आयुःशीर्षाण’ या मंत्राचा ऋषी वामदेव आहे, छंद बृहती आहे, देवता धरनीधर आहे आणि हा मंत्र ईशानाच्या समाधानासाठी वापरला जातो.
रक्तं ध्यायेच्च पर्जन्यं द्विभुजं पीतवाससम्
लाल रंगाचा, दोन हातांचा आणि पिवळे वस्त्र घातलेला परजन्य याचे ध्यान करावे.
कयानश्चेति मन्त्रस्य धर्म ऋषिर्बृहती छन्दो भवो देवता पर्जन्य प्रीतये विनियोगः
‘कयानश्च’ या मंत्राचा ऋषी धर्म आहे, छंद बृहती आहे, देवता भव आहे आणि हा मंत्र परजन्याच्या समाधानासाठी वापरला जातो.