शुक्लां वा यदि वा कृष्णां पूर्वसंकल्पितामपि
शुक्ल किंवा कृष्ण पक्ष असो, पूर्वी संकल्प केलेला असला तरी,
नक्तेन वर्तयेत्कृष्णामिति शास्त्रविनिश्चयः तत्र कुर्यात्कृष्णपक्षे परा तिथिर्न गृह्यते
शास्त्रानुसार कृष्ण पक्षात रात्रीच उपवास करावा; तेथे कृष्ण पक्षात नंतरची तिथी घेतली जात नाही.
श्रावणी द्वादशी शुक्ला चांद्रभद्रे यदा हरौ
श्रावण महिन्यातील शुक्ल पक्षातील द्वादशी, चंद्र भाद्रपदात असताना, हरि यांना अर्पण केलेली असते.
श्रावणे चाश्विने चैव लभ्यते द्वादशीदिने
श्रावण आणि आश्विन या दोन्ही महिन्यांत द्वादशीचा दिवस मिळतो.
पुष्येण द्रादशीयुक्ता फाल्गुने विजया स्मृता
फाल्गुन महिन्यात पुष्य नक्षत्र आणि द्वादशी एकत्र आल्यास तिला विजयाद्वादशी म्हणतात.
या भाद्रे विजया प्रोक्ता श्रवणेन समायुता
भाद्रपदात जी द्वादशी विजयाद्वादशी म्हणून ओळखली जाते, ती श्रवण नक्षत्राशी एकत्र असते.
एकादश्यामुत्तरतो द्वादशी च दिवान्विता
जेव्हा एकादशी नंतर दिवसा द्वादशी येते—
सफला द्वादशी ज्ञेया उपोष्यैषा महाफला
ती द्वादशी फलदायी समजावी; त्या दिवशी उपवास केल्यास मोठे फळ मिळते.
द्वादश्यां विष्णुविद्धायां वासुदेवं प्रपूजयेत् 2.2.8.
विष्णूच्या स्पर्शाने पावलेली द्वादशी आल्यावर, वासुदेवाची योग्य रीतीने पूजा करावी.
द्वादशी कामविद्धा चेन्मन्यते नाप्युपोषणम्
द्वादशीवर कामाचा दोष असल्यास, त्या दिवशी उपवास करायचा नसतो असे मानले जाते.
प्रहरेप्रहरे स्नानं शर्वर्यां च विधीयते
रात्रीच्या प्रत्येक प्रहरात स्नान करावे असे सांगितले आहे.
एकादशीं द्वादशीं च प्राप्नोति श्रवणे यदि
श्रावण महिन्यात एकादशी आणि द्वादशी दोन्ही मिळाल्यास—
पारणं तु त्रयोदश्यां द्वादशी चेन्न लभ्यते
द्वादशी मिळाली नाही तर, त्रयोदशीला उपवास सोडावा.
यदा तु पारणायोग्या लभ्यते द्वादशी तदा
पण जेव्हा उपवास सोडण्यासाठी योग्य द्वादशी मिळते, तेव्हा—
एकादशी द्वादशी च श्रवणर्क्षेण संयुता
एकादशी आणि द्वादशी दोन्ही श्रवण नक्षत्राशी एकत्र आल्यास—
दशम्यां संयतो भूत्वा प्रातरेकादशीदिने
दशमीला संयम पाळून, एकादशीच्या सकाळी—
अनेन विधिना कृत्वा विजयायां व्रतोत्तमम्
या पद्धतीने विजयाद्वादशीचे उत्तम व्रत केल्यावर—
चतुर्युगानां दिव्यानां यावत्स्याद्विष्णुरूपधृक
विष्णू ज्या काळात रूप धारण करतो, त्या दिव्य चार युगांपर्यंत—
त्रेतायां दशजन्मानि मध्यदेशेषु भो द्विजाः पुत्रपौत्रधनैर्युक्तो लक्षदो नृपसन्निभः ।। 2.2.8.
त्रेतायुगात, हे द्विजांनो, मध्यदेशात दहा जन्मांमध्ये पुत्र, नातू आणि संपत्तीने युक्त, लक्षाधीश आणि राजासारखा जन्म मिळतो.
जायते दश जन्मानि त्रेतायां ब्राह्मणोत्तमः
त्रेतायुगात दहा जन्मांसाठी श्रेष्ठ ब्राह्मण म्हणून जन्म मिळतो.
भाद्रे मासि सिते पक्षे द्वादश्यां पृथिवीपतिम्
भाद्रपद महिन्यात, शुक्ल पक्षातील द्वादशीला पृथ्वीच्या अधिपतीची पूजा करावी.
शल्यशाल्मलिकस्यापि सप्तपर्णीयकस्य च
शल्य-शाल्मली आणि सप्तपर्ण या झाडांच्या लाकडाचा वापर करावा.
बृहत्कदंबवृक्षस्य द्विचत्वारिंशदंगुलैः त्रिव्यायामं च प्रथमं द्वाविंशहस्तमेव वा
किंवा मोठ्या कदंबाच्या झाडाचे, बयाळीस अंगुळ लांबीचे, किंवा तीन व्यायाम किंवा दोनवीस हात लांबीचे लाकूड घ्यावे.
हस्तः षोडशवारस्य गृहस्थस्य विशिष्यते
गृहस्थासाठी सोळा हात लांबीचे लाकूड योग्य मानले आहे.
अष्टहस्तं तु वैश्यस्य शूद्रस्य पञ्चहस्तकम्
वैश्यासाठी आठ हात आणि शूद्रासाठी पाच हात लांबीचे लाकूड घ्यावे.
घनसारसमायुक्तां कर्पूरमंडनान्विताम्
ते लाकूड घन आणि मजबूत असावे, तसेच कर्पूराच्या सजावटीने सुशोभित करावे.
मञ्चस्थां कारयेत्पूजां भक्त्या च सुदृढो नरः
मंचावर ठेवून, भक्तिभावाने आणि दृढ निश्चयाने पूजा करावी.
काकादीन्न स्पृशेज्जातु वैरपक्षे विशेषतः
कावळे वगैरे पक्ष्यांनी त्यास स्पर्श करू देऊ नये, विशेषतः कृष्ण पक्षात.
पताके निस्सृते भग्ने महिषाणां विनाशनम् 2.2.8.
पताका सुटली किंवा तुटली तर म्हशींचा नाश होतो.
तस्करश्च कुले तस्य प्रायश्चित्तं समाचरेत्
त्या कुटुंबात चोर उद्भवला तर प्रायश्चित्त करावे.