भविष्यपुराणम्
न कालनियमस्तत्र न वारनियमः क्वचित्
त्यासाठी कोणताही काळ किंवा वार ठरलेला नाही.
त्रिकालं पूजयेद्देवं दिवा रात्रौ विशेषतः
तीन वेळा देवाची पूजा करावी, दिवस आणि रात्री विशेष करून.
दिवा तिथेरलाभे तु न कुर्याद्विधिवद्व्रतम्
दिवसा तिथी मिळाली नाही तर, व्रत नीट नियमाप्रमाणे करू नये.
सप्तमी सार्धयामं च रोहिणी वा न संस्पृशेत्
सप्तमी अर्ध्या यामापर्यंत पोहोचली किंवा रोहिणी नक्षत्र जुळले नाही, तर व्रत करू नये.
प्रागारंभं प्रकुर्वीत अधिमात्राधिके व्रती
व्रत ठरलेल्या प्रमाणापेक्षा जास्त झाले, तर लवकर सुरुवात करावी.
यत्र तत्रोपवासी स्याद्यामाष्टकव्रतं चरेत्
जिथे उपवास करणे आवश्यक असेल, तिथे यमाष्टक व्रत पाळावे.
तत्परे चाऽन्नजन्यं वा न कुर्यात्पारणं गृही
नंतर धान्यापासून बनवलेले अन्न खाऊन उपवास सोडू नये.
नक्षत्रयोगे ग्रहणे पूजयेत्परमेश्वरम्
नक्षत्र आणि ग्रहण एकत्र आले असता, परमेश्वराची पूजा करावी.
दिवाष्टम्यां मुहूर्ते वा प्राजापत्येन संयुतम् 2.2.8.
दिवसा अष्टमी किंवा योग्य मुहूर्तावर, प्रजापत्य योगाने—
मुहूर्तांते च मासांते अष्टम्यामपि रोहिणी
मुहूर्ताच्या शेवटी किंवा महिन्याच्या अखेरीस, अष्टमीला रोहिणी जुळली असल्यास—
नवम्यां च सदा पूज्याः प्रतिमासेऽयुतं द्विजाः
नवमीला, प्रत्येक महिन्यात, नेहमीच पूजा करावी, द्विजांनो.
कार्तिकस्य तु मासस्य दशमी शुक्लपक्षिका
कार्तिक महिन्यात, शुक्ल पक्षातील दहावी तिथी—
दशमी ज्येष्ठमासस्य सा चेद्दशहरा स्मृता
ज्येष्ठ महिन्यातील दहावी तिथी 'दशहरा' म्हणून ओळखली जाते.
एकादशी व्रतपरा सर्वपापप्रणाशिनी
एकादशीचे व्रत भक्तीने केल्यास, सर्व पापांचा नाश होतो.
दशम्यामेकभक्तस्तु संयतः स्याज्जितेन्द्रियः
दशमीच्या दिवशी एकदाच जेवावे, संयम ठेवावा आणि इंद्रियांवर ताबा ठेवावा.
द्वादश द्वादशीर्हन्ति तस्मात्तथाचरेद्बुधः
बारा द्वादशी नष्ट होतात; म्हणून शहाण्याने तसेच आचरण करावे.
न वर्धते द्वादशी तु तदा त्वेवं व्यवस्थितिः
द्वादशी वाढत नाही; हीच निश्चित नियम आहे.
पूर्वेवैकादशी त्याज्या वर्धते चेत्तिथिद्वयम्
जर दोन्ही तिथी वाढल्या असतील तर आधीची एकादशी सोडावी.
यदा तु पारणा योग्या द्वादशी नोपतिष्ठते 2.2.8.
जेव्हा पारण्याचा योग्य काळ येतो, तेव्हा द्वादशी येत नाही.
एकादशी कलायुक्ता सकला द्वादशी यदि
जर एकादशीला तिचा भाग मिळून पूर्ण द्वादशी असेल,
एकादशी द्वादशी च परेऽहनि न लभ्यते
तर पुढच्या दिवशी एकादशी आणि द्वादशी मिळत नाहीत.
एकादशी दशाविद्धा द्वादश्यां लिप्तिका यदा तदा दिनद्वये त्याज्या पारणं च नियोगतः
जेव्हा एकादशीला दशमीचा भाग लागतो आणि द्वादशीला थोडासा भाग असतो, तेव्हा दोन्ही दिवस सोडावे आणि पारण करावे.
षोडशीग्रहणं दृष्ट्वा द्वादशी लुप्तपारणा
सोळाव्या तिथीचा स्वीकार दिसल्यास द्वादशीचे पारण राहात नाही.
त्रयोदश्यां यद्विहितं पारणं न तु पुण्यदम्
त्रयोदशीला केलेले पारण पुण्य देत नाही.
यदि रुद्रा दशमित्रा परेऽह्निरविसंक्रमः
जर रुद्र आणि दहा मित्र पुढच्या दिवशी तसेच राहिले,
वज्रालोकनमात्रं तु दशमी संविशेद्यदि
जर दशमी वीज चमकावी तशी क्षणभरच येते,
तदा चेद्दशमीविद्धा समुपोष्या न दूषणम्
तेव्हा दशमीचा भाग लागला असेल तर तो दिवस उपवासासाठी योग्य आहे; त्यात दोष नाही.
द्वादश्यामुपवासं तु यः करोति नरोत्तमः
जो श्रेष्ठ पुरुष द्वादशीला उपवास करतो,
उपोष्य दशमीमित्रां मोहादेकादशीं नरः 2.2.8.
दशमीसह मित्रांसह उपवास करून, जर माणूस अज्ञानाने एकादशी करतो,
रविवारे शुक्रवारे संक्रान्त्यां तु दिनक्षये
रविवारी, शुक्रवारी किंवा संक्रांतीच्या वेळी, दिवस संपताना,