द्विसप्ततिर्दिनान्यस्य महास्तं पूर्वतो भवेत्
त्याच्यासाठी शुक्राच्या मोठ्या अस्तापूर्वी बहात्तर दिवस पाळावेत.
ऊनपञ्चाशदधिकं दिवसानां शतद्वयम्
पन्नास दिवसांपेक्षा थोडे कमी, किंवा थोडे जास्त, किंवा दोनशे दिवस पाळावेत.
एकर्क्षे गुरुणा युक्तो यावत्तिष्ठति भार्गवः
शुक्र आणि गुरु एकाच राशीत असतील, तोपर्यंत हे पाळावं.
ऋक्षभेदे त्वेकराशौ संपर्के यदि वानयोः
पण राशी बदलली, किंवा दोघेही एकाच राशीत असतील,
सिंहे राशौ स्थिते सूर्ये जीवे चास्तमुपागते 2.2.6.
सूर्य सिंह राशीत असेल आणि गुरु अस्त झाला असेल,
मिथुनस्थे यदा भानौ मलमासः पतत्यसौ
सूर्य मिथुन राशीत असताना तो अशुद्ध महिना येतो.
फलं चात्र मृतस्यौर्ध्वदेहिकं कर्म कुर्वता
मृत व्यक्तीसाठी जेव्हा आपल्याकडून उत्तरक्रिया केली जाते, तेव्हा त्याचे फळ त्या मृत व्यक्तीलाच मिळते.
आषाढद्वयसंयुक्तपूर्णमासीद्वयं तथा
त्याचप्रमाणे, जेव्हा दोन आषाढ महिने आणि त्या दोन्ही महिन्यांमध्ये दोन पौर्णिमा येतात—
भवेद्गौणो द्विराषाढो राशिस्तत्रैव संयुते
तेव्हा त्या ठिकाणी राशी जुळल्यावर गौण द्वि-आषाढ मानला जातो.
कर्कटे शयनं कुर्यादागमिष्यं परत्रके
कर्क राशीत, जे परलोकात जाणार आहेत त्यांच्यासाठी शय्येची व्यवस्था करावी.
दुर्गोत्थानं तुलायां तु विष्णुर्निद्रां जहात्यसौ
तुला राशी उदयास येते तेव्हा विष्णूची झोप संपते.
तिथिविधानवर्णनम् काले तान्येव कर्माणि फलं यच्छंति कुर्वताम्
योग्य वेळी तीच कर्मे करणाऱ्यांना त्यांचे फळ मिळते.
मुहुर्बाल्ये कर्मफलं त्रिकालेऽपि न विद्यते
बालपणी, तिन्ही काळातही कर्माचे फळ मिळत नाही.
कालस्तु गुणभावेन सर्वकालाश्रिता क्रिया
काळ आपल्या गुणांमुळे सर्व कर्मांना आधार देतो.
अतः कालं प्रवक्ष्यामि निमित्तं कर्मणामिह । काले ह्यमूर्तिर्भगवानेक एव तु यद्यपि
म्हणून मी आता येथे कर्माचे कारण असलेल्या काळाचे वर्णन करतो; जरी भगवंत निराकार आणि एकच असला, तरी काळ तोच आहे.
तिथिनक्षत्रवारादौ रात्रियोगादयोपि ये साधनानि भवन्त्येते स्वातन्त्र्येण न कस्यचित्
तिथी, नक्षत्र, वार, तसेच रात्रीचे योग—ही साधने आहेत, पण ती कोणासाठीही स्वतंत्रपणे कार्य करत नाहीत.
धर्मस्य वाप्यधर्मस्य मुख्यो व्यापार एव सः
धर्म असो किंवा अधर्म, मुख्य कारण म्हणजे कर्मच.
पालयन्स्वर्गमाप्नोति हित्वा प्राप्नोत्यधोगतिम्
ते पाळल्यास स्वर्गप्राप्ती होते; सोडल्यास अधःपात होतो.
कालभागो निःसहायो येऽपि स्युः कर्मसाधनाः
काळाचा भाग नसलेल्या कर्माच्या साधनांनाही काहीच सामर्थ्य राहत नाही.
एकोद्दिष्टं तु मध्याह्नव्यापिन्यां हि समाचरेत्
एकोदिष्ट श्राद्ध मध्यान्हाच्या वेळीच करावे.
न तु पूर्वाह्णमध्याह्नपराह्णेषु यथोचितम् 2.2.7.
पण पूर्वाह्न, मध्यान्ह किंवा अपराह्न या वेळी तसे करु नये.
एको हि कालः प्रातस्तु वृद्धिश्राद्धादिसाधने
वृद्धि श्राद्धासारख्या विधींसाठी सकाळीच एकच योग्य वेळ असते.
देवेभ्यो ब्रह्मणा दत्तः पूर्वाह्णस्तिथिभिः सह
पूर्वाह्न आणि तिथी ब्रह्मदेवाने देवांना दिल्या आहेत.
पूर्वाह्णमात्रसंप्राप्तौ ततो देवान्प्रपूजयेत्
फक्त पूर्वाह्न आला असेल, तेव्हा देवांची पूजा करावी.
खर्वा दर्पा तथा हिंस्रा तिथिश्च त्रिविधा भवेत्
तिथी या तीन प्रकारच्या असतात — खरवा, दर्प आणि हिंस्र.
हिंस्रा तु क्षयजा ज्ञेया कालभेदेन गृह्यते
हिंस्र तिथी ही क्षयामुळे निर्माण होते आणि ती काळाच्या फरकावरून ठरवली जाते.
शुक्लपक्षे परा ग्राह्या कृष्णे पूर्वा प्रशस्यते
शुक्ल पक्षात नंतरची तिथी घ्यावी, तर कृष्ण पक्षात आधीची तिथी श्रेष्ठ मानली जाते.
यथावास्ते रविर्भाति घटिका दश वापि वा
जसा सूर्य राहतो, तसा तो दहा घटिका किंवा त्याहून अधिक काळ प्रकाशतो.
शुक्ले वा यदि वा कृष्णे खर्वा दर्पा तिथिश्च या 2.2.7.
शुक्ल किंवा कृष्ण पक्ष असो, जी तिथी खरवा किंवा दर्प असेल ती घ्यावी.
दिनद्वयेऽपि कुतपे अस्तगां तिथिमाश्रयेत् व्रते च वृद्धिगामिन्यां यत्रोदयो रवेर्भवेत्
दोन दिवसांमध्येही, जी तिथी अस्ताला जाते ती घ्यावी; आणि वाढ करणाऱ्या व्रतात, जिथे सूर्याचा उदय होतो ती तिथी घ्यावी.