गशे राश्यंतरे सूर्यो यावद्गच्छति भानुमान्
सूर्य जेव्हा दोन राशींमध्ये जातो, तोपर्यंत तो तिथेच राहतो.
वर्धते तिथयो यावत्तुलां याति दिवा करः
सूर्य दिवसा तुला राशीत पोहोचेपर्यंत तिथी वाढत जातात.
स्वभावात्समगत्या तु यतः संक्रमते रविः निशास्वपि तु सौरे ता एकस्मिंस्तिस्र इत्यपि
स्वतःच्या स्वभावाने आणि सम चालाने, सूर्य संक्रांत करतो तेव्हा, रात्रीसुद्धा त्या सौर तिथी एकाच वेळी तीन होऊ शकतात.
संपूर्णत्रिंशत्तिथिभिर्मास्येकस्मिन्यदा भवेत्
जेव्हा एका महिन्यात तीस पूर्ण तिथी असतात.
भुक्तोच्छिष्टा तु तन्मासादसंस्पृष्टदिवाकरः 2.2.6.
त्या महिन्यातील उरलेले अन्न सूर्याने स्पर्श केलेले नसते.
सार्धवर्षद्वये पूर्णे पतत्येवं निशाकरः तिथयस्ते नियोक्तव्या नरो न स्यात्स पूरणः
दोन वर्षे आणि अर्धा वर्ष पूर्ण झाल्यावर, चंद्र खाली पडतो; त्या तिथी ठरवाव्यात, आणि मनुष्याने पूर्णत्वाचा अधिकारी होऊ नये.
नैर्ऋत्यांतं हितार्थाय जलकेतुर्निगच्छति
हितासाठी जलध्वज दक्षिण-पश्चिम टोकाकडे जातो.
अतः प्रेतक्रियाः सर्वाः कार्या मलिम्लुचेऽपि च
म्हणून सर्व प्रेतकर्मे, मलिन अवस्थेत असली तरी, करावीत.
तदिदानीं प्रवक्ष्यामि कथितं च प्रसंगतः मलमासेऽपि तत्कार्यं विशि नष्टि सपिंडनम्
आता मी सांगतो, जसं याआधी सांगितलं आहे, की अशुद्ध महिन्यातसुद्धा तो विधी करावा, विशेषतः सपिंडीकरण हे अवश्य करावं.
यदा तु द्वादशो मासो दैवान्मलिम्लुचो भवेत्। तत्रैव यत्नात्कर्तव्या क्रिया प्रेतस्य वार्षिकी
पण जेव्हा बारावा महिना दैवाने अशुद्ध होतो, तेव्हा त्या महिन्यातच मृत व्यक्तीसाठी वार्षिक विधी पूर्ण प्रयत्नाने करावा.
मासांतरे तु पतिते तस्मिन्नेव मलिम्लुचे
मध्यंतरीच्या महिन्यांमध्ये जर अशुद्ध महिना आला,
वर्ज्यं मासिकया श्राद्धमेकं तस्मिंस्त्रयोदशे
तर त्या तेराव्या अशुद्ध महिन्यात मासिक श्राद्ध एकदा वर्ज्य करावं.
कुर्यात्पत्याब्दिकं कर्म प्रयत्नेन मलिम्लुचे
अशुद्ध महिन्यात पतीसाठीचा वार्षिक विधी पूर्ण प्रयत्नाने करावा.
तीर्थस्नानमलभ्यं तत्तदाद्यं देवदर्शनम्
तीर्थस्नान, देवदर्शन आणि अशा प्रकारची पहिली पूजा या गोष्टी करायच्या नाहीत.
आर्तवर्जं पुंसवनं पुत्रादिमुखदर्शनम् 2.2.6.
कष्टामुळे कराव्या लागणाऱ्या गोष्टी वगळता, पुंसवन, मुलाचे पहिले दर्शन आणि इतर विधी टाळावेत.
मलमासेपि कुर्वीत नृपाणामभिषेचनम्
अशुद्ध महिन्यातसुद्धा राजांचा अभिषेक करावा.
मंत्रोपासां रहस्यं च महादानं सुमङ्गलम्
मंत्रांची उपासना, गुप्त विधी, मोठे दान आणि शुभकार्ये करता येतात.
उपग्रहं गवादीनामाश्रमांतरसंक्रमम्
गायींच्या अंगावर खूण करणे आणि इतर अशा गोष्टी, तसेच आश्रम बदलणे हे करता येतात.
वर्षवृद्धिवृषोत्सर्गकन्या द्विर्नयनादि च
दरवर्षी वाढ, वृषभांना सोडणे, कन्येला दोनदा देणे आणि अशा इतर गोष्टी करता येतात.
एवमस्तं गते शुक्रे वृद्धबाल्ये च संत्यजेत्
शुक्र अस्त झाला की, तसेच वृद्धापकाळात किंवा बालपणी, या गोष्टी सोडून द्याव्यात.
द्विसप्ततिर्दिनान्यस्य महास्तं पूर्वतो भवेत्
त्याच्यासाठी शुक्राच्या मोठ्या अस्तापूर्वी बहात्तर दिवस पाळावेत.
ऊनपञ्चाशदधिकं दिवसानां शतद्वयम्
पन्नास दिवसांपेक्षा थोडे कमी, किंवा थोडे जास्त, किंवा दोनशे दिवस पाळावेत.
एकर्क्षे गुरुणा युक्तो यावत्तिष्ठति भार्गवः
शुक्र आणि गुरु एकाच राशीत असतील, तोपर्यंत हे पाळावं.
ऋक्षभेदे त्वेकराशौ संपर्के यदि वानयोः
पण राशी बदलली, किंवा दोघेही एकाच राशीत असतील,
सिंहे राशौ स्थिते सूर्ये जीवे चास्तमुपागते 2.2.6.
सूर्य सिंह राशीत असेल आणि गुरु अस्त झाला असेल,
मिथुनस्थे यदा भानौ मलमासः पतत्यसौ
सूर्य मिथुन राशीत असताना तो अशुद्ध महिना येतो.
फलं चात्र मृतस्यौर्ध्वदेहिकं कर्म कुर्वता
मृत व्यक्तीसाठी जेव्हा आपल्याकडून उत्तरक्रिया केली जाते, तेव्हा त्याचे फळ त्या मृत व्यक्तीलाच मिळते.
आषाढद्वयसंयुक्तपूर्णमासीद्वयं तथा
त्याचप्रमाणे, जेव्हा दोन आषाढ महिने आणि त्या दोन्ही महिन्यांमध्ये दोन पौर्णिमा येतात—
भवेद्गौणो द्विराषाढो राशिस्तत्रैव संयुते
तेव्हा त्या ठिकाणी राशी जुळल्यावर गौण द्वि-आषाढ मानला जातो.
कर्कटे शयनं कुर्यादागमिष्यं परत्रके
कर्क राशीत, जे परलोकात जाणार आहेत त्यांच्यासाठी शय्येची व्यवस्था करावी.