विलोमे दलसन्धीनि पूरयत्सुविचक्षणः
उलट क्रमाने, पानांच्या सांध्यांत शहाण्याने भर द्यावी.
पूर्वपश्चिमदिग्भागे शुक्लं स्याद्द्वारदेशतः
पूर्व आणि पश्चिम दिशेच्या दरवाजाच्या भागात पांढरा रंग असावा.
त्रिस्थाने सममध्ये च द्वादशांगुलप्रक्रमात्
तीन ठिकाणी आणि अगदी मध्यभागी, बारा बोटांची माप घ्यावी.
पञ्चाब्जमण्डलं ज्ञेयं चतुःस्वस्तिकभूषितम् ।। 2.2.2.
पाच कमळांची मांडणी ओळखावी, जी चार स्वस्तिकांनी सजलेली असते.
मूल्यकथनवर्णनम् अमानेन हतो यज्ञस्तस्मान्मानं प्रशस्यते
योग्य माप न वापरल्यास यज्ञ नष्ट होतो, म्हणून योग्य मापाचे नेहमीच कौतुक केले जाते.
यस्य यज्ञस्य यन्मानं तत्तु तेनैव योजयेत्
ज्या यज्ञासाठी जसे माप सांगितले आहे, तेच माप त्यात वापरावे.
आचार्यहोतृब्रह्माणो विधिज्ञः सहकर्तृकः
गुरु, होतारू, ब्राह्मण आणि विधी जाणणारा, तसेच त्याचे मदतनीस—
अशीतिभिर्वराटैश्च पण इत्यभिधीयते
ऐंशी वराट मिळून एक पणा असे म्हणतात.
राजतैश्चाष्टभिः स्वर्णं यज्ञादौ दक्षिणा स्मृता
यज्ञाच्या आरंभी आठ चांदीच्या नाण्यांना योग्य दक्षिणा मानली जाते.
तुलस्यामलकीयागे सुवर्णैकं प्रचक्षते
तुळशी किंवा आवळ्याच्या पूजेसाठी एक सुवर्णमुद्रा सांगितली आहे.
नवमे कोटिहोमे च देवतानां च स्थापने
नवव्या कोटिहोमात आणि देवतांच्या प्रतिष्ठापनेत—
तडागे पुष्करिण्यां च अर्धार्धं परि कीर्तितम्
तलाव किंवा पुष्करणीत अर्धे माप सांगितले आहे.
जीवतश्च वृषोत्सर्गे गयाश्राद्धे तथैव च
जिवंत असताना वृषोत्सर्ग करताना आणि गया श्राद्धातही—
दंपत्योश्च वृषोत्सर्गे मानमेकमुदाहृतम् 2.2.3.
दांपत्याने वृषोत्सर्ग केल्यास एकच माप सांगितले आहे.
राज्ञः करग्रहे चैव दीक्षायां दान कर्मणि
राजाने मालमत्ता जप्त केल्यावर, दीक्षा किंवा दानाच्या वेळी—
ग्रहयागे प्रतिष्ठायां सुवर्णशतरत्तिकः
ग्रहयाग किंवा प्रतिष्ठा यज्ञात सुवर्णाच्या शंभरपट माप सांगितले आहे.
देवानां ब्राह्मणानां च दानं यस्य प्रकल्पितम्
देवतांना किंवा ब्राह्मणांना ज्या दानाचे नियोजन केले आहे—
नानास्य किञ्चिद्दातव्यं संगभंगो भवेद्यतः
त्यात वेगळे काही देऊ नये, नाहीतर क्रमभंग होतो.
यज्ञेषु होमे यद्द्रव्यं काष्ठमाज्यादिकं च यत्
यज्ञ किंवा होमात ज्या वस्तू लागतात, जसे लाकूड, तूप वगैरे—
अनादिदेवतार्चायां पूजास्नानादिकर्मणि
अनादि देवतांच्या पूजेसाठी किंवा स्नानादी कर्मात—
प्रत्यक्षं दक्षिणां दद्याद्यज्ञदानव्रतादिके
यज्ञ, दान किंवा व्रतात ठरलेली दक्षिणा प्रत्यक्ष द्यावी.
अतो दत्तं पुरा दत्तं दातव्यं चैव संप्रति
म्हणून पूर्वी दिलेले, आताही दिलेले आणि सध्या द्यायचे ते—
दत्तानि विधिवत्पुंसां देवदानानि यानि हि
पुरुषांनी योग्य पद्धतीने दिलेली देवांना दानं,
दातव्यान्यपि तान्येव कारयेत्परिवर्त्तनम् 2.2.3.
तीच दानं पुन्हा द्यावीत आणि त्यांची योग्य देवाणघेवाण करावी.
वरणं च कदा कुर्यात्तन्त्रे कुर्याच्च दक्षिणाम्
कधी निवड करावी, हे ठरवावे आणि विधीनुसार दक्षिणा द्यावी.
कांचनस्य भवेद्रौप्यं रौप्ये कांचनमुद्विशेत्
सोन्यासाठी चांदी द्यावी, आणि चांदीसाठी सोनं परत द्यावं.
पानीयस्य तु पानीयं व्रीहीणां व्रीहिदक्षिणा
पाण्यासाठी पाणी द्यावं, तांदळासाठी तांदळाची दक्षिणा द्यावी.
पशूनां च चतुष्पादा देवस्य देवदक्षिणा
चार पाय असलेल्या जनावरांसाठी देवासाठीची दक्षिणा द्यावी.
आचार्यस्यैव भागैकं यजमानः प्रदास्यति
यजमानाने एक भाग फक्त आचार्याला द्यावा.
पात्राणामृत्विगादीनां भागत्रयमुदाहृतम्
ऋत्विज व इतर पात्रांसाठी तीन भाग ठरवले आहेत.