नियोजयेत्प्रतिष्ठायां नित्यनैमित्तिके शृणु
प्रतिष्ठापनेच्या वेळी, नित्य आणि नैमित्तिक अशा दोन्ही विधीसाठी अर्पण नेमावे; ऐक.
सप्ततेति द्वितीया स्याद्देहिमेति तृतीयिका
'सत्तर' हे दुसरे अर्पण; 'दे' हे तिसरे.
उत्थाय दद्यात्पूर्णां तु नोपविश्य कदाचन
उठूनच पूर्ण अर्पण करावे, बसून कधीही देऊ नये.
ग्रहहोमे शतांते च पूर्णा एका विधीयते
ग्रहहोमात, शंभर पूर्ण झाल्यावर एक पूर्ण अर्पण द्यावे.
सहस्रांते ददेदेकं पुष्पहोमे च सत्तमाः
हजार पूर्ण झाल्यावर एक अर्पण द्यावे; पुष्पहोमात सातवे अर्पण द्यावे.
मृदुपुष्पाकृतौ त्वेका केवले चेक्षुहोमके 2.1.20.
मृदू पुष्पाच्या आकारातील अर्पणात एकच अर्पण करावे; केवळ ऊसाच्या होमातही तसेच करावे.
सीमंतोन्नयने चैव प्रायश्चित्ताकृतीषु च
सीमंतोन्नयन विधीमध्ये आणि प्रायश्चित्ताच्या विधींमध्येही,
एवं स्रुचौ समौ कृत्वा उपर्युपरि विन्यसेत्
अशा प्रकारे दोन समिधा तयार करून, एकावर एक ठेवाव्यात.
ऋषिछंदादिकं श्रुत्वा प्रतिमंत्रस्य सत्तमाः
ऋषी, छंद आणि इतर माहिती ऐकून, प्रत्येक मंत्रासाठी,
सप्ततेति ब्राह्मणस्य ऋषिः कौंडिन्य ईरितः
'सप्तते' या मंत्रासाठी ब्राह्मणाचा ऋषी कौंडिन्य सांगितला आहे.
देहि मेति च मंत्रस्य प्रजापतिर्ऋषिः स्मृतः
'देहि मे' या मंत्राचा ऋषी प्रजापती मानला आहे.
पूर्णा दर्वीति मन्त्रस्य शतक्रतुर्ऋषिः स्मृतः
'पूर्णा दर्वी' या मंत्राचा ऋषी शतक्रतु मानला आहे.
पुनात्विति च मन्त्रस्य ऋषिः स्यात्पवनः स्मृतः
'पुनातु' या मंत्राचा ऋषी पवन मानला आहे.
तुर्यपूर्णा यज्ञमध्ये नकुले द्विजसत्तमाः
यज्ञाच्या मध्यभागी चौथी पूर्ण समिधा श्रेष्ठ द्विजांनो, नखुलासाठी असते.
ऋत्विक्छंदः स्पृशन्सम्यग्दक्षिणांगमथापि वा
ऋत्विज योग्य प्रकारे उजवे किंवा डावे अंग स्पर्श करतो.
विश्वामित्रोऽयुतं तत्र होमं कुर्याद्विचक्षणः 2.1.20.
तेथे, विद्वानाने विश्रामित्रासह दहा हजार वेळा होम करावा.
नागरंगं धातकीं च पूर्णायां च विवर्जयेत्
पूर्ण समिधेत नागरांग आणि धातकी टाळावीत.
तस्मात्प्रागेव सतिलान्गणित्वा स्थापयेत्पृथक्
म्हणून आधीच तीळ मोजून वेगळे ठेवावेत.
धातक्याश्च फलैः संख्या कर्तव्या फलमिच्छता
धातकीच्या फळांनी, फलाची इच्छा असणाऱ्याने मोजणी करावी.
नागरंगफलैरेव धातक्या बकुलैः फलैः
नागरांग, धातकी आणि बकुळ यांच्या फळांनीही मोजणी करावी.
कर्पूरचंदनैः कुर्याद्धोलिकां यज्ञसिद्धये
यज्ञसिद्धीसाठी कर्पूर आणि चंदनाने ढोलिका तयार करावी.
रक्तगुंजाफलैः संख्यां पुष्टिकामेषु योजयेत्
पुष्टीची इच्छा असणाऱ्यांसाठी, मोजणी लाल गुंजाच्या फळांनी करावी.
होता स्यादयुतेनापि एकाहे वेदसंख्यया
होता दहा हजारांसह असू शकतो, किंवा एकदिवसीय यज्ञात वेदांच्या संख्येनुसार असतो.
लक्षहोमे तु होतारः षडेव परिकीर्तिताः
लक्षहोमामध्ये मात्र फक्त सहा होताऱ्यांचा उल्लेख आहे.
नव पंच दशदशकं पंचविंशमथापि वा
नऊ, पाच, दहा, दहा किंवा पंचवीस.
नवग्रहमखे विप्राश्चत्वारो वेदवेदिनः 2.1.20.
नवग्रहांच्या यज्ञात, ब्राह्मणांनो, चार वेद जाणणारे ब्राह्मण आवश्यक असतात.
कार्यावयुतहोमे तु न प्रसज्येत विस्तरे
जर यज्ञ पूर्णपणे करता येत नसेल, तर तो विस्ताराने करू नये.
कर्तव्याः शक्तितस्तद्वच्चत्वारोऽपि विमत्सराः
शक्य तितके, तसेच चार मत्सररहित ब्राह्मण यज्ञात सहभागी करावेत.
एकमप्यर्चयेद्ब्रह्मा सहस्रे त्वेकब्राह्मणम्
एक ब्राह्मण जरी उपलब्ध असेल, तरी त्याची पूजा हजार ब्राह्मणांसारखी करावी.
लक्षहोमस्तु कर्तव्यो यदा वित्तं भवेत्तदा
संपत्ती उपलब्ध असेल तेव्हा लक्ष होम करावा.