तत्रैव जिह्वास्त्रिविधा ध्यायेन्मंत्रपुरःसराः
तेथे, मंत्रपूर्वक तीन प्रकारच्या जिभेचे ध्यान करा.
त्वमादिः सर्वभूतानां संसारार्णवतारकः
तू सर्व जीवांचा आद्य आहेस, संसाराच्या समुद्रातून तारणारा आहेस.
दद्यादासनमेतेन पुष्पगुच्छत्रयेण तु 2.1.16.
या फुलांच्या गुच्छाने आसन अर्पण करावे.
वैश्वानर नमस्तेऽस्तु नमस्ते हव्यवाहन
वैश्वानर, तुला नमस्कार असो; हव्यवाहन, तुला नमस्कार असो.
नमस्ते भगवन्देव आपोनारायणात्मक
भगवंत, देव, जलस्वरूप आणि नारायणस्वरूप असलेल्या तुला नमस्कार.
नारायणपरं धाम ज्योतीरूप सनातन
नारायणाचे परम धाम, प्रकाशरूप, सनातन असलेला तू.
जगदादित्यरूपेण प्रकाशयति यः सदा
जो सूर्यरूपाने जगाला नेहमी प्रकाशित करतो.
धनंजय नमस्तेऽस्तु सर्वपापप्रणाशन
धनंजय, तुला नमस्कार असो, सर्व पापांचा नाश करणारा.
हुताशन महाबाहो देवदेव सनातन
हुताशन, महाबाहू, देवांचा देव, सनातन.
ज्योतिषां ज्योतीरूपस्त्वमनादिनिधनाच्युत
तू प्रकाशांचा प्रकाश आहेस, अनादि, अनंत, अचल.
देवीदेवा मुदं यांति यस्य सम्यक्समागमात्
देव आणि देवता तुझ्या योग्य संगमाने आनंदित होतात.
त्वं विष्णुस्त्वं हि ब्रह्मा च ज्योतिषां गतिरीश्वर
तू विष्णू आहेस, तूच ब्रह्मा आहेस, प्रकाशांचा ध्येय, ईश्वर.
देवतानां पितॄणां च सुखमेकं सनातनम् 2.1.16.
तू देव आणि पितरांचा एकमेव सनातन सुख आहेस.
त्वमेकः सर्वभूतेषु स्थावरेषु चरेषु च
तू एकटाच सर्व स्थावर आणि जंगम प्राण्यांमध्ये आहेस.
नमोऽस्तु यज्ञपतये प्रभवे जातवेदसे
यज्ञाचे स्वामी, सर्वशक्तिमान जातवेद यांना माझा नमस्कार असो.
हुताशन नमस्तुभ्यं नमस्ते रुक्मवाहन
होता, तुला नमस्कार असो; सुवर्णासारख्या तेजाने झळकणाऱ्या तुझ्या रूपाला नमस्कार असो.
इत्यनेन तु मन्त्रेण दद्याद्दिव्येऽप्यधीतकम्
या मंत्राने, अगदी दिव्य पठणातही अर्पण करावे.
अग्निवर्णनम् यथावेदानुसारेण यथाग्रहण योजनम्
अग्नीचे वर्णन: वेदांप्रमाणे, जशी स्वीकृतीची पद्धत आहे, तशीच त्याची अंमलबजावणी होते.
शतार्धे वह्निरुद्दिष्टः शतार्धे काश्यपः स्मृतः
शंभराच्या अर्ध्या भागात अग्नी सांगितला आहे; त्याच अर्ध्या भागात कश्यपाची आठवण ठेवली जाते.
सहस्रे ब्राह्मणो नाम अयुते हरिरुच्यते
हजारात त्याला ब्राह्मण म्हणतात; दहा हजारात त्याला हरि म्हणतात.
वरुणः शांतिके ज्ञेयो मारणे ह्यरुणः स्मृतः
शांतीच्या विधीत वरुण ओळखावा; मारणाच्या विधीत अरुणाची आठवण ठेवावी.
लोहितश्चान्नयज्ञे यो ग्रहाणां प्रत्यनुक्रमात्
अन्नयज्ञात जो लाल आहे, तो ग्रहांच्या अनुक्रमानुसार ओळखावा.
प्रजापतिर्वास्तुयागे मंडपे चापि पद्मके
गृहयज्ञात आणि कमळाच्या आकाराच्या मंडपात प्रजापती असतो.
गोदाने च भवेद्रुद्रः कन्यादाने तु गोऽजकः
गायींचे दान करताना तो रुद्र होतो; कन्यादानात तो गोअजक असतो.
वृषोत्सर्गे भवेत्सूर्योऽवसानांते रविः स्मृतः
वृषोत्त्सर्गात तो सूर्य होतो; विधीच्या शेवटी त्याला रवि म्हणून ओळखतात.
त्रासने च भवेत्कालः क्रव्यादः शरदाहने
भीती दाखवताना तो काळ होतो; मृतदेह जाळताना तो मांसभक्षक असतो.
गर्भाधाने च मरुतः सीमंते पिंगलः स्मृतः 2.1.17.
गर्भधारणात तो मरुत असतो; सीमंतात त्याला पिंगळा म्हणतात.
नामसंस्थापने चैवमुपन्यस्ते च पार्थिवः
नाव ठेवताना आणि उपनयन करताना तो पृथ्वीवरचा असतो.
षडाननश्च चूडायां व्रतादेशे समुद्भवः
चूडाकर्मात षडानन असतो; व्रत सांगताना तो समुद्भव असतो.
उदरे जठराग्निश्च समुद्रे वडवानलः
पोटात तो जठराग्नी असतो; समुद्रात तो बडवानळ असतो.