द्वितीयेऽह्नि द्विसाहस्रं तृतीये तु सहस्रकम्
दुसऱ्या दिवशी दोन हजार, तिसऱ्या दिवशी एक हजार अर्पण करावे.
नवाहे कल्पयेल्लक्षमेकैकांगं दिने दिने
नऊ दिवसांच्या विधीत, प्रत्येक अंगासाठी दररोज लक्ष अर्पणांची व्यवस्था करावी.
कोटिहोमे च तिथ्यंगे शतभागेन कल्पयेत्
कोटीहोमात, तिथींच्या प्रत्येक अंगासाठी शंभर भागात विभागून अर्पण करावे.
नित्यमेकं दिने दद्यात्पृथङ्नित्यं न चाचरेत्
दररोज एक अर्पण नियमित द्यावा, आणि वेगवेगळ्या दिवशी वेगळा विधी करू नये.
अयुते लक्षहोमे च कोटिहोमे च सर्वदा
दहा हजार, लक्ष किंवा कोटी अर्पणांच्या विधीत नेहमीच—
महोत्सवे द्वितीये तु बलिदानं तथैव च
महोत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशीही बलिदान द्यावे.
पञ्चाहे तु तृतीयेऽह्नि बलिदानं प्रशस्यते 2.1.14.
पाच दिवसांच्या विधीत तिसऱ्या दिवशी बलिदान देणे उत्तम मानले आहे.
पञ्चाहे द्वादशाहे तु द्वात्रिंशत्षोडशेऽहनि
पाच, बारा, बत्तीस किंवा सोळा दिवसांच्या विधीत—
कुण्डसंस्कारवर्णनम् असंस्कृते चार्थहानिस्तस्मात्संस्कृत्य होमयेत्
कुंड शुद्धीकरणाचे वर्णन: कुंड शुद्ध नसेल तर हेतू साध्य होत नाही; म्हणून आधी शुद्ध करून मग होम करावा.
अष्टादश स्युः संस्काराः कुण्डानां तत्र दर्शिताः
कुंडांच्या अठरा शुद्धीकरणांची माहिती येथे सांगितली आहे.
त्रिसूत्रीकरणं पश्चाद्वृत्तसूत्रं निपातयेत्
तीन दोऱ्या तयार केल्यावर, गोलाकार दोरा ठेवावा.
जिह्वां प्रकल्पयेत्पश्चात्तस्मादग्निं समाहरेत्
त्यानंतर जिभेची तयारी करावी आणि मग अग्नी आणावा.
नदीपर्वतशालाभ्यः स्त्रीहस्तात्परिवर्जयेत्
नदी, डोंगर, झोपडी किंवा स्त्रीच्या हातून ते घेणे टाळावे.
तमग्निं प्रतिगृह्णीयादात्मनोऽभिमुखं यथा
तो अग्नी स्वतःकडे तोंड करून स्वीकारावा.
वागीश्वरीमृतुस्नातां वागीश्वरसमागताम्
मासिक पाळीनंतर स्नान केलेली किंवा वागीश्वरीशी एकरूप झालेली स्त्री,
कालबीजेन चैशान्यां योनावग्निं विनिक्षिपेत्
ती ईशान्य दिशेला, काळबीजासह, योनित अग्नी ठेवावा.
पितृपिङ्गल दहदह पंचयुग्ममुदीर्य च
'पितृपिंगळा, जळ, जळ' असे म्हणत आणि पाच जोड्या उच्चाराव्यात.
वह्निबर्हिषि संयुक्ताः सादियांताः सबिंदवः 2.1.15.
अग्नीवर कुशांसह, आहुती आणि थेंबांसह एकत्र केलेले ते.
जिह्वास्तास्त्रिविधाः प्रोक्ता यज्ञदत्तेन सत्तमाः
यज्ञदत्ताने तीन प्रकारच्या जिभा सांगितल्या आहेत, हे श्रेष्ठजनांनो.
त्रिमध्वक्तैर्यत्र होमं कर्णिकायां च होमयेत्
जिथे तीन प्रकारच्या मधाने होम केला जातो, तिथे मध्यभागी आहुती द्यावी.
बहुरूपातिरूपा च सात्त्विका योगकर्मसु
जी अनेक रूपांची आणि श्रेष्ठ रूपाची आहे, योगकर्मात सात्त्विक आहे,
लोहितास्यात्करालास्यात्कालीभासस्य इत्यपि
लाल तोंडाची, उग्र तोंडाची आणि काळीच्या रूपाचीही — असे सांगितले आहे.
समिद्भेदेषु या जिह्वास्तास्तु तेनैव योजयेत्
वेगवेगळ्या समिधांमध्ये असलेल्या जिभा, त्या त्याप्रमाणे वापराव्यात.
त्रिमध्वक्तैर्यथा होमं कर्णिकायां च होमयेत्
तीन प्रकारच्या मधाने जशी आहुती दिली जाते, तशीच ती मध्यभागी द्यावी.
बहुरूपा पुष्पहोमे कृष्णा चान्नेन पायसैः ।। इक्षुहोमे पद्मरागा सुवर्णा पद्महोमके
फुलांच्या होमात अनेक रूपांची, अन्न आणि पायसाने कृष्णवर्णी; ऊसाच्या होमात पद्मरागवर्णी, कमळाच्या होमात सुवर्णवर्णी.
लोहिता पद्महोमे च श्वेता वै बिल्वपत्रके
कमळाच्या होमात लालवर्णी, आणि बिल्वपत्रांसह श्वेतवर्णी.
लोहितास्या पितृहोमे ततो ज्ञेया मनोजवा
पितृहोमात लाल तोंडाची, त्यानंतर मनाने वेगवान अशी ओळखावी.
समानमाज्यहोमे च निषण्णं शेषवस्तुषु 2.1.15.
तूपाच्या होमात तीच, आणि उरलेल्या पदार्थांमध्ये बसलेली.
कर्णहोमे तु वै व्याधिर्नेत्रे तद्द्वयमीरितम्
कानात अर्घ्य दिल्यास आजार होतो; डोळ्यांत दिल्यास दोन्ही डोळ्यांना त्रास होतो, असं म्हटलं आहे.
पुत्रं विपत्करं चैव तस्मात्तत्र न होमयेत्
मुलाला संकट येतं; म्हणून तिथे अर्घ्य देऊ नये.