तत्तु कुंडानुरूपं वा सुव्यक्तं सुमनोहरम्
ती कुंडासारखीच स्पष्ट आणि सुंदर बनवावी.
यावद्द्वयप्रमाणेन अर्धांगुलक्रमाद्बहिः
दुप्पट मापापर्यंत, प्रत्येक वेळी अर्ध्या बोटाने बाहेर वाढवावे.
तत्र तत्र भवेत्कुंडं बिंबशून्यं न होमयेत्
प्रत्येक ठिकाणी कुंडात मध्यभागी बिंब नसावे; तिथे होम करू नये.
अवटोपि उमादेवी बिंबः ख्यातः सदाशिवः
अवट म्हणजेच उमादेवी, आणि बिंब नेहमी सदाशिव म्हणून ओळखले जाते.
त्रयोदशांगुलं हित्वा वह्निहस्तमथापि वा
तेथे तेराबोटे किंवा अग्निहस्त सोडून द्यावे.
तस्य दक्षिणदिग्भागे अग्रतो मंडलं लिखेत् 2.1.13.
त्याच्या दक्षिण बाजूला, समोर वर्तुळ काढावे.
अर्कहस्तांतरे कुर्याच्छतोर्ध्वांते शतेन वा
अर्कहस्त आणि वरच्या शंभराव्या भागाच्या मध्ये ते करावे.
यज्ञमानविधानवर्णनम् अमानेन हतो यज्ञस्तस्मान्मानं न हापयेत्
माप चुकीचे घेतले तर यज्ञ नष्ट होतो; म्हणून माप कधीच कमी करू नये.
शतार्धं प्रथमं मानं शतसाहस्रमेव च
पहिले माप शंभर दीड आणि शंभर हजार असे असते.
अतः परं तु विभवे राजा वान्यो द्धिजोत्तमाः
यानंतर, आपल्या सामर्थ्यानुसार राजा किंवा दुसरे श्रेष्ठ द्विज पुढे जाऊ शकतात.
विपाकं कर्मणां सर्वं नरः प्राप्नोति सर्वदा
माणसाला नेहमी सर्व कर्मांचे पूर्ण फळ मिळते.
युक्ताश्चापि ग्रहास्तत्र नित्यं शांतिकपौष्टिके
तिथे योग्य असलेले ग्रह नेहमी शांतता आणि पोषण देतात.
अद्भुते च तथा शांतिं कुर्याद्भक्तिसमन्वितः
कोणत्याही अद्भुत गोष्टीसमोर भक्तीभावाने शांततेचा विधी करावा.
अद्भुतेषु च सर्वेषु अयुतं कारयेन्नरः
सर्व अद्भुत गोष्टींसाठी माणसाने दहा हजार अर्पणांची व्यवस्था करावी.
लक्षहोमं कोटिहोमं राजा कुर्याद्यथाविधि
राजाने नियमाप्रमाणे लक्षहोम आणि कोटीहोम करावा.
ग्रहाणां लक्षहोमस्तु कोटिहोमस्तथा कलौ
ग्रहांसाठी लक्षहोम करावा, आणि कलियुगात कोटीहोमही करावा.
यत्र यत्र जपः कार्यो होमो वा यत्र कुत्रचित् 2.1.14.
जिथे जप किंवा होम करायचा असेल, कुठेही असो—
युग्मसाध्यं न कर्तव्यं युग्मतो भयमादिशेत्
जो विधी जोड्यांसाठी असतो तो एकत्र करू नये; कारण जोड्यांमुळे भीती निर्माण होते असे सांगितले आहे.
एकत्रिंशद्दिनैर्वापि न कुर्याद्व्यत्ययं क्वचित्
एकतीस दिवसांच्या आत कधीही बदल करू नये.
तृतीये तु सहस्रं स्याद्ग्रहसाध्यः स्मृतो विधिः
तिसऱ्या दिवशी ग्रहांसाठी हजार अर्पणांचा विधी सांगितला आहे.
द्वितीयेऽह्नि द्विसाहस्रं तृतीये तु सहस्रकम्
दुसऱ्या दिवशी दोन हजार, तिसऱ्या दिवशी एक हजार अर्पण करावे.
नवाहे कल्पयेल्लक्षमेकैकांगं दिने दिने
नऊ दिवसांच्या विधीत, प्रत्येक अंगासाठी दररोज लक्ष अर्पणांची व्यवस्था करावी.
कोटिहोमे च तिथ्यंगे शतभागेन कल्पयेत्
कोटीहोमात, तिथींच्या प्रत्येक अंगासाठी शंभर भागात विभागून अर्पण करावे.
नित्यमेकं दिने दद्यात्पृथङ्नित्यं न चाचरेत्
दररोज एक अर्पण नियमित द्यावा, आणि वेगवेगळ्या दिवशी वेगळा विधी करू नये.
अयुते लक्षहोमे च कोटिहोमे च सर्वदा
दहा हजार, लक्ष किंवा कोटी अर्पणांच्या विधीत नेहमीच—
महोत्सवे द्वितीये तु बलिदानं तथैव च
महोत्सवाच्या दुसऱ्या दिवशीही बलिदान द्यावे.
पञ्चाहे तु तृतीयेऽह्नि बलिदानं प्रशस्यते 2.1.14.
पाच दिवसांच्या विधीत तिसऱ्या दिवशी बलिदान देणे उत्तम मानले आहे.
पञ्चाहे द्वादशाहे तु द्वात्रिंशत्षोडशेऽहनि
पाच, बारा, बत्तीस किंवा सोळा दिवसांच्या विधीत—
कुण्डसंस्कारवर्णनम् असंस्कृते चार्थहानिस्तस्मात्संस्कृत्य होमयेत्
कुंड शुद्धीकरणाचे वर्णन: कुंड शुद्ध नसेल तर हेतू साध्य होत नाही; म्हणून आधी शुद्ध करून मग होम करावा.
अष्टादश स्युः संस्काराः कुण्डानां तत्र दर्शिताः
कुंडांच्या अठरा शुद्धीकरणांची माहिती येथे सांगितली आहे.