कृतांजलिपुटस्थश्च नारदः कपिलस्तथा
नारद आणि कपिल यांनी हात जोडून उभे असावे.
यदुग्रं वासुदेवस्य तथा नारायणस्य च
वसुदेव आणि नारायण यांच्या उग्र रूपांचेही दर्शन असावे.
तीर्थे गिरौ तडागे च समीपे स्थापयेत्सुधीः
शहाण्या माणसाने ती मूर्ती तीर्थ, डोंगर किंवा तळ्याजवळ स्थापित करावी.
अविमुक्ते विशेषण सिद्धक्षेत्रे दशार्णके
अविमुक्त, विशेष जागा, सिद्ध क्षेत्रे आणि दशार्णक येथेही करावे.
कुलानि पूर्वं विप्रेंद्राः समुद्धरति नान्यथा
श्रेष्ठ ब्राह्मण आधी आपल्या कुलाचे उध्दार करतात, दुसऱ्या प्रकारे नाही.
चंदनागुरुभिः कुर्याद्बिल्वश्रीपर्णिकस्य च
चंदन, अगर आणि बेल व श्रीपर्णी यांच्या पानांनी पूजन करावे.
कुण्डनिर्माणविधिवर्णनम् तस्योद्धारं च संस्कारं शृणुध्वं द्विजसत्तमाः
आता त्या वेदीच्या बांधणी व संस्काराचे वर्णन ऐका, हे श्रेष्ठ द्विजांनो.
चतुरस्रं च वृत्तं च पादार्धं चार्धचंद्रकम्
ती वेदी चौकोनी, गोल, अर्धा पाऊल किंवा अर्धचंद्राकृती असू शकते.
सप्तार्धं च नवार्धं च कुंडं दशकमीरितम्
साडेसात, साडेनऊ आणि दहा हे वेदीचे ठरवलेले आकार आहेत.
भ्रामयेच्चोर्ध्वतस्तस्या भस्मांगाराणि यत्नतः
त्यातील राख आणि कोळसे काळजीपूर्वक वर हलवावेत.
स्थानं विमर्दितं कुर्यात्खनित्वा सेचयेज्जलैः
जमीन खणून ती समतल करावी आणि पाणी शिंपडावे.
अर्कांगुलमितं सूत्रं चतुरस्रं प्रकल्पयेत्
सूर्याच्या बोटाएवढ्या मापाच्या दोऱ्याने चौकोन आखावा.
मापयेत्तेन मानेन त्रिवृत्तं कुंडमुज्ज्वलम्
त्याच मापाने तीन फेऱ्यांचा गोल वेदी आखावा.
वृत्तानि कालिकादीनि बहिस्त्रीणि विवर्जयेत्
बाहेरील तीन वर्तुळे, जसे काळिका वगैरे, वगळावीत.
दशधा भेदयेत्क्षेत्रे उर्ध्वाधोर्ध्वांगुलद्वयम्
ती जागा दहा भागात विभागावी, प्रत्येक विभाग दोन बोट उंचीचा असावा.
पंचधा भेदिते क्षेत्रे कामं वा विभजेत्सुधीः 2.1.13.
जमीन पाच भागात विभागली असेल, तर शहाण्या माणसाने हवे तसे आणखी विभागू शकतो.
योनिस्थानं प्रतिष्ठाप्य अश्वत्थस्य दलाकृतिः
मूळ स्थान अश्वत्थाच्या पानासारखे करून ठेवा.
चतुरस्रं समुद्धृत्य सूत्रं संकल्पयोगतः
चौरस आखून, धागा योग्य पद्धतीने मांडावा.
शृंगाटकं युग्मपुटं षडस्रं कुंडत्रयं बुधाः
ज्ञानी लोकांनी शृंगाटक, दुहेरी पान, सहाभुज आणि तीन प्रकारची वेदी तयार करावी.
चतुस्रं भवेत्कुंडं द्विजसंस्कारकर्मणि
द्विजांच्या संस्कारासाठी वेदी चौरस असावी.
वसुंधरायोगभेदे प्रपंचे वर्तमादिशेत्
पृथ्वीच्या भेदानुसार आणि तिच्या संबंधानुसार जगात आरंभ दाखवावा.
अंकुरार्पणयागे च वैष्णवे यागकर्मणि
अंकुर अर्पणाच्या यज्ञात आणि वैष्णव यज्ञकर्मात,
मार्जारपौष्टिके वैरं रम्ये च शांतिके तथा
मांजर पोषणासाठी, वैरासाठी, रम्य विधीसाठी आणि शांततेसाठी,
पुरश्चरणकाम्येषु ज्वरादीनां विमोक्षणे
पुरश्चरणाच्या कामनेसाठी, ताप वगैरे रोग दूर करण्यासाठी,
देवतातीर्थयात्रादौ महायुद्धप्रवेशने
देवतांच्या तीर्थयात्रेच्या आरंभी आणि मोठ्या युद्धात प्रवेश करताना,
मारणोच्चाटने चैव तथा रोगोपशांतये 2.1.13.
मारण, उच्चाटन आणि रोग शमवण्यासाठीही हे विधी करावेत.
अष्टास्रमब्जकुंडं च सप्तास्रं निधिसाधने
आठ पाकळ्यांचे कमळासारखे कुंड आणि निधान मिळवण्यासाठी सात बाजूचे कुंड वापरावे.
यावन्निम्नं भवेदेव विस्तारस्तावदेव तु
वेदीची रुंदी आणि खोली सारखीच असावी, जेवढी ती खाली गेलेली नसेल.
अयुतादिषु होमेषु मेखलां योजयेत्सुधीः
मोठ्या होमांत सुज्ञाने मेखला वापरावी.
कोणवेदरसैर्मानं यथायोग्यमनुक्रमात्
कोपऱ्यांपासून आणि रेषांपासून योग्य त्या प्रमाणाने माप घ्यावे.