पक्वाम्रं रुधिरं चैव दाडिमानां प्रशस्यते
आंब्यासाठी पिकलेलं फळ आणि रक्त, तसेच डाळिंबासाठीही हेच उत्तम मानलं जातं.
क्षीरके बलवृद्धिः स्यात्तिंदुकः करमर्दकः
क्षीरक झाडासाठी ताकद वाढते; तिंडुकासाठी करमर्दक फळ योग्य आहे.
सपूतिमांसं सघृतं नालिकेरस्य रोहितम्
नारळासाठी सडलेलं मांस, तूप आणि लाल पदार्थ द्यावेत.
कपित्थबिल्वयोः सेकं गुडतोयेन सेचयेत्
कपित्थ आणि बेल झाडांना गूळ मिसळलेल्या पाण्याने पाणी घालावं.
गंधतोयसितकरं सर्पनिर्मोकधूपकम्
सुगंधी पाणी, पांढरे पदार्थ आणि सापाच्या कातड्याचा धूर द्यावा.
रथ्यावृक्षे प्रतिष्ठाप्य फलवाञ्जायते ततः
रस्त्याच्या कडेला झाडावर हे लावल्यावर ते फळधारक होतं.
दद्याद्धूपं धान्यमध्ये धान्यवृद्धिश्च जायते
धान्याच्या मध्ये धूर दिला तर धान्य वाढतं.
एरंडतैलयोगेन दद्याद्धूपं निशागमे 2.1.10.
एरंडेल मिसळून रात्री धूर द्यावा.
करिविष्ठामृच्छविष्ठां कृत्तिकायां समाहरेत्
कृतिका नक्षत्रात हत्तीचं आणि डुकराचं शेण गोळा करावं.
अश्वत्थमूले दशहस्तमात्रं क्षेत्रं पवित्रं पुरुषोत्तमस्य
अश्वत्थाच्या मुळाशी दहा हात मापाचं क्षेत्र पुरुषोत्तमासाठी पवित्र मानलं जातं.
बाहुविंशांतरे रोपेत्सहकारं स धर्मवित्
धर्म जाणणाऱ्याने वीस हात अंतरावर सहकाराचं झाड लावावं.
श्रैपर्णिकं च पुन्नागं श्रीवृक्षं द्विगुणं तरौ
श्रैपर्णिक, पुन्नाग आणि शुभ वृक्ष हे झाडापासून दुप्पट अंतरावर लावावेत.
शैलेष्टकादिरचिते चतुर्हस्ते तु संमिते
दगड, विटा किंवा अशा कुठल्याही वस्तूंपासून बांधलेले आणि चार हात लांबीचे असावे.
श्रीविष्णोर्वृक्षपक्षे च वरुणेष्टं च कूपके
श्रीविष्णूच्या झाडाच्या बाजूला, तसेच वरुणासाठी लहान विहिरीत करावे.
अग्निकार्यं विना कुर्यात्प्रकुर्याच्च सतां गतिम्
अग्निकर्म न करता हे कर्म करावे आणि त्यामुळे सत्पुरुषांचा मार्ग मिळतो.
अन्येषां चैव वृक्षे च तथा च तुलसीवने
इतर झाडांसाठी आणि तुळशीच्या बागेतही असेच करावे.
वृक्षान्वानेन संस्कृत्य वासोभिरभिवेष्टयेत्
झाडांना अशा प्रकारे संस्कार करून त्यांना वस्त्राने गुंडाळावे.
तुलस्याः सहकारस्य ब्रह्मवृक्षस्य चैव हि 2.1.10.
तुळशी, सहकार आणि ब्रह्मवृक्ष यांच्यासाठीही हेच करावे.
तन्त्रात्मकप्रतिष्ठावर्णनम् सूत उवाच अथ तंत्रविधिं वक्ष्ये पुराणेष्वपि गीयते
तान्त्रिक पद्धतीने प्रतिष्ठेचे वर्णन
शतवृक्षक्षुद्रवृक्षे दशद्वादश वृक्षके
सूतम्हणाले, आता मी तांत्रिक विधी सांगतो, जो पुराणांतही वर्णन केला आहे.
न कूपमुत्सृजेज्जातु वृक्षयागे कथंचन
शंभर झाडांसाठी, लहान झाडांसाठी किंवा दहा-बारा झाडांसाठीही हेच नियम आहेत.
न सेतुं देवयागे तु तडागं न समुत्सृजेत्
झाडांच्या यज्ञात कधीही विहीर सोडू नये.
तंत्रे श्राद्धं पृथङ्नास्ति कर्तुर्भेदे पृथग्भवेत्
देवतांच्या यज्ञात पूल किंवा तळे कधीही सोडू नये.
स्वदेशे वर्जयेत्तं तं स्वतन्त्रेण विधीयते
तान्त्रिक पद्धतीत वेगळे श्राद्ध नसते; करणारा वेगळा असेल तर वेगळे करावे लागते.
तडागे पुष्करिण्या वा आरामेऽपि द्विजोत्तमाः
स्वतःच्या भूमीत ते टाळावे; ते स्वतंत्रपणे सांगितले आहे.
द्विसहस्राधिकं यत्र तत्प्रतिष्ठां समाचरेत्
तळ्यात, पुष्करणीत किंवा बागेतही, हे श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, प्रतिष्ठा करावी.
प्रतिष्ठां बिल्ववृक्षे च अन्यथा कर्णवेधनम्
जिथे दोन हजारांपेक्षा जास्त असतील तिथे प्रतिष्ठा करावी.
अनंतरं प्रदातव्या लाजा मूर्ध्न्यक्षतादिकम् ।। 2.1.11.
बिल्ववृक्षावर प्रतिष्ठा केली तर ती खरी; अन्यथा ती केवळ कान टोचल्यासारखीच होते.
प्रतिमालक्षणवर्णनम् प्रतिमां लक्षणैर्हीनां गृहीतां नैव पूजयेत्
प्रतिमेची लक्षणे नसलेली मूर्ती कधीही पूजू नये.
शैलजा दारुजा ताम्री मृद्भवा सर्वकामदा
दगडाची, लाकडाची, तांब्याची किंवा मातीची मूर्ती सर्व इच्छांची पूर्ती करणारी असते.