तस्माद्वरिष्ठः श्रीवृक्षो जंबूवृक्षः प्रशस्यते
म्हणून श्रीवृक्ष श्रेष्ठ आहे; जांभूळाचे झाडही प्रशंसनीय आहे.
तिंदुकस्य त्रयश्चैव जंबूवृक्षस्य पंचकम् एवमुक्त्वा स धर्मात्मा कारयेत्कीदृशं बलम्
तीन तिंडूकाची झाडे आणि पाच जांभूळाची झाडे—असे सांगून त्या धर्मात्म्याने तशीच व्यवस्था करावी.
कल्पकोटिसहस्राणि कल्पकोटिशतानि च
असंख्य कल्पकोटींच्या हजारो आणि शेकडो कोटी कल्पांचा विचार केला आहे.
जन्मत्रयादिकं पापं विनाश्य स्वर्गमादिशेत्
तीन जन्मांपासूनचे पाप नष्ट करून, स्वर्गप्राप्ती होते.
तुलसीरोपणाच्चैत्र आधिव्याधियुतो भवेत्
चैत्र महिन्यात तुळशी लावल्यास आजार जडतात.
आषाढे कीर्तिमाप्नोति श्रावणे परमां गतिम् तुलसी त्रिविधा लोके कृते श्वेता प्रशस्यते
आषाढ महिन्यात कीर्ती मिळते; श्रावणात उत्तम अवस्था मिळते. तुळशीच्या तीन प्रकारांपैकी कृतयुगात पांढरी तुळस श्रेष्ठ मानली जाते.
किंचिच्छेदं च यः कुर्यादश्वत्थस्य वटस्य च
जो कोणी अश्वत्थ किंवा वडाच्या झाडाची किंचित फांदी कापतो—
मूलच्छेदेन विप्रेंद्राः कुलपातो भवेदनु सायं प्रातश्च घर्मांते शीतकाले दिनांतरे ।। 2.1.10.
मूळ कापल्यास, हे विप्रश्रेष्ठांनो, घराण्याचा नाश होतो. संध्याकाळी, सकाळी, उन्हाळा संपल्यावर, थंडीत किंवा दुसऱ्या दिवशी—
फलमामकुलत्थश्च माषो मुद्गास्तिला यवाः
आंब्याचे फळ, कुलथी, माष, मूग, तीळ आणि ज्वारी—
अविकाकसकृच्चूर्णं यवचूर्णानि यानि च
मेंढीच्या शेणाचे चूर्ण आणि ज्वारीचे जे चूर्ण असते—
तमेकं सर्ववृक्षाणां फलपुष्पादिवृद्धिदम्
ते एकच सर्व झाडांना फळफुलांची वाढ देणारे आहे.
तेनोदकादिसेकश्च कृतो वै वृद्धिमादिशेत्
त्याने पाणी वगैरे घालून झाडांना शिंपडल्यास, वाढ निश्चित होते.
तेनाशोके प्रसेकः स्यात्सहकारस्य वृद्धिमान्
त्याने अशोकाच्या झाडावर शिंपडल्यास, आंब्याच्या झाडाची वाढ होते.
दोहदं सर्ववृक्षाणां पूगादीनां विशेषतः
सर्व झाडांची इच्छा, विशेषतः सुपारीसारख्या झाडांची.
प्राक्प्रसूतिर्गवादीनां छागादिमहिषस्य च
गायी, शेळी, म्हैस वगैरे प्राणी जन्माला येण्याच्या आधी,
परस्य सहकारस्य फलं स्यान्नात्र संशयः
सहकाराच्या झाडाचं फळ दुसऱ्याचं असतं, यात काहीच शंका नाही.
तत्र मासैः सर्षपैश्च पूरयेन्मर्दयेत्ततः
तिथे महिन्याभर मोहरीच्या बिया भराव्यात आणि मग त्या दाबाव्यात.
मृतोऽपि जीवयेच्छीघ्रं म्रियमाणोऽपि जीवति 2.1.10.
मृत झालं तरी ते पटकन जिवंत होतं; मरत असतानाही ते जगतं.
क्षीरिकाताम्रकैः पत्रैर्धूमं दद्याद्दिनत्रयम्
क्षीरिकाताम्राच्या पानांनी तीन दिवस धूर द्यावा.
ततः प्राधान्यतो वक्ष्ये द्रुमाणां दोहदोऽन्यथा
आता मी झाडांच्या वेगळ्या इच्छा क्रमाने सांगतो.
पक्वाम्रं रुधिरं चैव दाडिमानां प्रशस्यते
आंब्यासाठी पिकलेलं फळ आणि रक्त, तसेच डाळिंबासाठीही हेच उत्तम मानलं जातं.
क्षीरके बलवृद्धिः स्यात्तिंदुकः करमर्दकः
क्षीरक झाडासाठी ताकद वाढते; तिंडुकासाठी करमर्दक फळ योग्य आहे.
सपूतिमांसं सघृतं नालिकेरस्य रोहितम्
नारळासाठी सडलेलं मांस, तूप आणि लाल पदार्थ द्यावेत.
कपित्थबिल्वयोः सेकं गुडतोयेन सेचयेत्
कपित्थ आणि बेल झाडांना गूळ मिसळलेल्या पाण्याने पाणी घालावं.
गंधतोयसितकरं सर्पनिर्मोकधूपकम्
सुगंधी पाणी, पांढरे पदार्थ आणि सापाच्या कातड्याचा धूर द्यावा.
रथ्यावृक्षे प्रतिष्ठाप्य फलवाञ्जायते ततः
रस्त्याच्या कडेला झाडावर हे लावल्यावर ते फळधारक होतं.
दद्याद्धूपं धान्यमध्ये धान्यवृद्धिश्च जायते
धान्याच्या मध्ये धूर दिला तर धान्य वाढतं.
एरंडतैलयोगेन दद्याद्धूपं निशागमे 2.1.10.
एरंडेल मिसळून रात्री धूर द्यावा.
करिविष्ठामृच्छविष्ठां कृत्तिकायां समाहरेत्
कृतिका नक्षत्रात हत्तीचं आणि डुकराचं शेण गोळा करावं.
अश्वत्थमूले दशहस्तमात्रं क्षेत्रं पवित्रं पुरुषोत्तमस्य
अश्वत्थाच्या मुळाशी दहा हात मापाचं क्षेत्र पुरुषोत्तमासाठी पवित्र मानलं जातं.