वाहयेत्सदा वृषभैस्तडागार्थेऽपि भूमिकाम्
तळ्यासाठीची जमीन नेहमी बैलांनी नांगरावी.
या भूमिर्ग्रहयागार्थे तन्न वाहैरपि स्पृशेत्
पण यज्ञशाळेसाठीची जमीन नांगरू नये.
वाहयेत्त्रिदिनं विप्राः पञ्चव्रीहींश्च वापयेत्
ब्राह्मणांनी ती जमीन तीन दिवस नांगरावी आणि पाच प्रकारच्या तांदळाची पेरणी करावी.
मुद्गमाषौ धान्य तिलाः श्यामाकश्चेति पञ्चमः
मुग, उडीद, धान्य, तीळ आणि श्यामाक हे पाच प्रकार आहेत.
सर्षपश्च कलायश्च मुद्गो माषश्चतुर्थकः
मोहरी, हरभरा, मुग आणि उडीद हे चौथे प्रकार आहेत.
सुवर्णमृत्तिका ग्राह्या वर्णानामनुपूर्वशः
सोन्याची माती रंगानुसार योग्य क्रमाने घ्यावी.
अरत्निमात्रं विज्ञेयं प्रशस्तं यष्टिहस्तकम्
एक गोट एवढ्या लांबीची काठी मोजणीसाठी योग्य समजली जाते.
क्षीरदारुगर्तयुतं द्वादशांगुलमेव च ।। ज्वालयेत्तिलतैलेन तथा केशरजेन वा
दूधाच्या झाडाच्या लाकडाने आणि बारा बोट खोल खड्डा करावा; तो तीळ तेलाने किंवा केसांच्या भुकटीने पेटवावा.
पूर्वदिक्प्रणवे सिद्धिः पश्चिमाशागतिः शुभा 2.1.10.
पूर्व दिशेला प्रणव उच्चारल्याने सिद्धी मिळते; पश्चिम दिशेला प्रस्थान करणे शुभ असते.
कल्पे विपत्करं विद्यात्तथा चैव च दिग्गते
विधीत कोणती गोष्ट अपशकुनकारक आहे आणि कोणती दिशा कशासाठी योग्य आहे हे जाणावे.
मासे घटे तथा मासं कुर्याद्भूमिपरिग्रहम्
मासाच्या योग्य वेळी भूमी मिळवण्याचा संकल्प करावा.
ततो वास्तुबलिं दद्यात्खनित्रं परिपूजयेत्
त्यानंतर वास्तूबलि द्यावा आणि फावड्याची योग्य प्रकारे पूजा करावी.
आज्येन मधुयुक्तेन गात्रमेकं प्रलेपयेत्
तूप आणि मध एकत्र करून त्याने एक अंगाला लेप लावावा.
ईशानाभिमुखेनैव कूपपक्षे विदुर्बुधाः
ज्ञानी लोक सांगतात की, ईशान्य दिशेला तोंड करून विहिरीच्या बाजूला विधी करावा.
तस्य वैवस्वतो राजा धर्मस्यार्धं निकृन्तति
तेथे वैवस्वत राजा धर्माचा अर्धा भाग कापतो.
गृहारंभे च विप्रेंद्रा दद्याद्वास्तु बलिं ततः ।। शालैश्च खादिरैश्चैव पलाशैः केशरस्य च
गृहनिर्माण सुरू करताना, श्रेष्ठ ब्राह्मणांनो, शाल, खदिर, पलाश आणि केशर यांच्या लाकडांनी वास्तूबलि द्यावा.
बिल्वस्य बकुलस्यैव कलौ यूपः प्रशस्यते
कलियुगात बिल्व किंवा बकुळ यांच्या लाकडाचा यूप श्रेष्ठ मानला जातो.
सर्पाकारस्तडागे च कूपे कुम्भाकृतिर्भवेत्
तळ्यात सर्पाच्या आकाराचा आणि विहिरीत कुंभाच्या आकाराचा असावा.
कुर्याच्छुनाकृतिं सेतौ विष्णुगेहे गदाकृतिम् 2.1.10.
सेतूवर कुत्र्याच्या आकाराचा आणि विष्णूच्या मंदिरात गदेसारखा करावा.
गोयागे च वृषाकारं गृहयागे ध्वजाकृतिम्
गोपूजनासाठी वृषभाच्या आणि गृहयज्ञासाठी ध्वजाच्या आकाराचा असावा.
चक्राकारो लक्षहोमे कोटिहोमे हलाकृतिः
लक्षहोमासाठी चक्राच्या आणि कोट्याहोमासाठी नांगराच्या आकाराचा असावा.
एवं शस्योदितां भूमिं शुद्धां पूर्वप्लवान्विताम्
अशा प्रकारे, स्तुत्य भूमी शुद्ध आणि पूर्वी पाण्याने भरलेली असावी.
सोमं च नागराजानं ततो बीजं सुशोधयेत्
सोम आणि नागराज यांना शुद्ध करून मग बीज स्वच्छ करावे.
दिनद्वयांतरे चैव मंत्रैश्च परिमंत्रयेत्
दोन दिवसांच्या अंतराने, मंत्रांनी त्याचे अभिषेक करावा.
एवमस्येति मंत्रेण त्रिधा जप्त्वा विमार्जयेत्
'एवमस्य' हा मंत्र तीनदा म्हणून ते स्वच्छ करावे.
इत्यगृहीतमनुना पञ्चधा परिमंत्रितम्
अस्वीकृत मंत्राने पाच वेळा अभिषेक केला जातो.
भार्यामृतुमतीं स्नात्वा पञ्चमेऽहनि सत्तमाः
अमृतमती नावाच्या पत्नीला स्नान घालून, पाचव्या दिवशी, हे सज्जनहो,
एवं वृक्षस्य संस्कारमध्येऽपि त्वनुगच्छति
झाडाच्या संस्काराच्या मध्येही, तुम्ही असेच पुढे जावे.
तुलस्या बीजमादाय वैष्णवर्क्षे द्विजोऽहनि 2.1.10.
तुळशीचं बी घेऊन, ब्राह्मणाने दिवसा वैष्णव वृक्षात ते लावावं.
एतां तु स्वर्गमाप्नोति सितकुंभे निपातयेत्
ती बी पांढऱ्या मडक्यात लावली, तर स्वर्गप्राप्ती होते.