चतुर्थं चैव गांधर्वं पैशाचं पंचमं विदुः
चौथ्या प्रकाराला गंधर्व म्हणतात, आणि पाचव्या प्रकाराला पैशाच म्हणतात.
अशीतिहस्तमानेन नलिन्या मणिरुच्यते
ऐंशी हस्त मोजमाप असलेल्या कमळाच्या तळ्याला 'मणि' असं नाव आहे.
षष्टिहस्तेन नलिनी प्रस्तावे तुर्यहीनकम्
साठ हस्त मापाचं कमळाचं तळं, चर्चा करताना, चौथा प्रकार नसलेलं मानलं जातं.
तुर्यहीनं च प्रस्तावे गर्ते मानं न विद्यते
चौथा प्रकार नसलेल्या तळ्याचं, चर्चा करताना, खड्ड्याचं मोजमाप धरलं जात नाही.
अग्नौ रोगो बंधुनाशश्च याम्यां मृत्युश्चोग्रः प्राप्यते राक्षसे च
अग्नीच्या दिशेला रोग येतो, नातेवाईकांचा नाश होतो, दक्षिणेला भीषण मृत्यू येतो, आणि राक्षसाच्या दिशेलाही तसंच होतं.
विप्रादीनां देवतानां समाजे मेरुस्थाने यत्र तत्रैव कुर्यात्
ब्राह्मण आणि इतर देवतांच्या समारंभात, मेरूच्या जागी किंवा जिथेही जमाव असेल तिथे विधी करावा.
यदा प्रतिष्ठां न करोति मूढः प्रासादवाप्यादिषु पापचेताः
जो मूर्ख आणि पापी मनाचा माणूस मंदिर, तळं वगैरे ठिकाणी प्रतिष्ठा करत नाही—
यदा तु दीर्घासरसीतडागप्रासादकूपादिषु निर्मितानि
पण जेव्हा लांब तलाव, नद्या, तळी, मंदिरे, विहिरी वगैरे बांधली जातात—
यदप्रतिष्ठेषु निपानकेषु प्रासादकूपेषु वनादिकेषु
जिथे प्रतिष्ठा केलेली नाही, अशा पाणवठे, मंदिराच्या विहिरी, जंगल वगैरे ठिकाणी—
तस्मात्प्रतिष्ठां विधिना जलादेः कुर्याद्यथेष्टं प्रयतो मनुष्यः 2.1.9.
म्हणून, प्रत्येकाने प्रयत्नपूर्वक, पाण्याची वगैरे प्रतिष्ठा नियमाप्रमाणे, इच्छेनुसार करावी.
प्रसादे मृन्मयं पुण्यं मयैतत्कथितं द्विजाः
मंदिरात मातीच्या मूर्तीचं पुण्य मी सांगितलं आहे, हे द्विजांनो.
तृणमये शतमयं तदर्धं नववल्कले
गवताची मूर्ती असेल तर तिचं पुण्य शंभरपट, आणि झाडाच्या सालाची असेल तर त्याचं अर्धं.
ततो दशगुणं प्रोक्तमिष्टिकारचिते शुभे
त्यापुढे, सुंदर विटांनी केलेल्या मूर्तीचं पुण्य दहा पट जास्त सांगितलं आहे.
ततश्च शतसाहस्रं सौवर्णे द्विजसत्तमाः
आणि त्यानंतर, सुवर्णाची मूर्ती असेल तर, हे श्रेष्ठ द्विजांनो, तिचं पुण्य शंभर हजार पट आहे.
यदतीतं भविष्यच्च कुलानामयुतं नरः
जे काही गेलं आणि जे येणार आहे, अशा प्रकारे माणूस दहा हजार कुलांना लाभ देतो.
कनिष्ठं मध्यमं श्रेष्ठं कारयित्वा हरेर्गृहम्
हरिचं घर लहान, मध्यम किंवा उत्तम असं बांधून—
हस्तानां पोडशैर्यावत्प्रस्थे स्यात्करहीनकम्
हातात एखादी बोट नसली, तर त्या हाताचा माप एक पोड इतकं प्रस्थात धरतात.
कनिष्ठं तारहस्तं स्यादुत्तमं पंचविंशतिः
लहान बोट असलेला हात 'तारहस्त' म्हणतात; सगळ्यात मोठं माप पंचवीस असतं.
पुरद्वारं च कर्तव्यं चतुरस्रं समं भवेत्
नगराचं मुख्य द्वार चौरस आणि सर्व बाजूंनी सारखं असावं.
सुरवेश्मनि यावंतो द्विजेन्द्राः परमाणवः 2.1.9.
देवतांच्या घरात जितके कण असतात, हे द्विजश्रेष्ठ, तेवढेच मोजले जातात.
कर्तुर्दशगुणं प्रोक्तमापानपरिपालकः
पाणी आणि पेय सांभाळणाऱ्या कर्त्याला दहा पट अधिक मान दिला जातो, असं सांगितलं आहे.
पतितं पतमानं च तथार्द्धस्फुटितं तथा
जे पडलेलं आहे, पडत आहे किंवा अर्धवट तुटलेलं आहे,
पतितस्य तु यः कर्ता पतमानस्य रक्षिता
जे पडलंय ते दुरुस्त करणारा, किंवा पडत असलेलं सांभाळणारा,
यः कुर्याद्विष्णुप्रासादं ज्योतिर्लिंगस्य वा क्वचित्
जो कुठेही विष्णूचं मंदिर किंवा ज्योतिर्लिंगाचं स्थान बांधतो,
स्वयं स्वकुलमुद्धृत्य कल्पकोटिं वसेद्दिवि
तो स्वतः आणि त्याचं कुटुंब उचलून कल्पकोटी काळ स्वर्गात वास करतो.
देवीलिंगेषु योनौ वा कृत्वा देवकुलं नरः
देवीच्या लिंगावर किंवा योनिस्थळी जो देवालय बांधतो,
प्रावृट्काले स्थितं तोयमग्निष्टोमफलं लभेत्
पावसाळ्यात साठवलेलं पाणी अग्निष्टोम यज्ञाचं फळ देतं.
निदाघकाले पानीयं यस्य तिष्ठति वापिनः
ज्याच्या तळ्यात उन्हाळ्यातही पाणी टिकून राहतं,
एकाहं तु स्थितं तोयं पृथिव्यां द्विजसत्तमाः
हे द्विजश्रेष्ठ, पृथ्वीवर एक दिवस टिकलेलं पाणी,
पूर्वं पितृकुले सप्त तद्वन्मातृकुले द्विजाः 2.1.9.
सुरुवातीला वडिलांच्या कुळात सात, आणि आईच्या कुळातही तितकेच, हे द्विजजन.