रत्नभानुर्गजानीके रूपानीके हि लक्षणः
रत्नभानू हा हत्तींचा सेनापती होता आणि त्यांच्या रूपरंगाची व खूणांची जबाबदारी त्याच्याकडे होती.
प्रद्योतश्चैव विद्योतो रत्नभानुं ररक्षतुः
प्रद्योत आणि विद्योत या दोघांनी रत्नभानूचे रक्षण केले.
भूपाः पदातिसैन्ये च संस्थिता मदविह्वलाः
राजे आपल्या पायदळ सैन्यात गर्वाने भरून उभे होते.
हया हयैर्मृता जाता गजाश्चैव गजैस्तथा
घोडे घोड्यांच्या हातून मारले गेले आणि हत्ती हत्तींच्या हातून मारले गेले.
भूपैश्च रक्षिताः सर्वे निर्भया रणमाययुः 3.3.6.
सर्वजण राजांच्या रक्षणाखाली निर्भयपणे युद्धात उतरले.
एवं पंचदिनं जातं युद्धं वीरजनक्षयम्
पाच दिवस असे युद्ध झाले ज्यात वीरांचा संहार झाला.
पंचलक्षं महीभर्तुर्हतास्तत्र पदातयः
त्या ठिकाणी पृथ्वीच्या अधिपतीचे पाच लाख पायदळ सैनिक मारले गेले.
कान्यकुब्जाधिपस्यैव गजा नवसहस्रकाः
कन्यकुब्जाच्या राजाचे नऊ हजार हत्ती मारले गेले.
एकलक्षं हयास्तत्र मृताः स्वर्गपुरं ययुः
त्या ठिकाणी एक लाख घोडे मारले गेले आणि ते स्वर्गात गेले.
दुःखितो मनसा देवं रुद्रं तुष्टाव भक्तिमान्
मनाने दुःखी होऊन भक्ताने देव रुद्राची भक्तीपूर्वक स्तुती केली.
प्रसन्नस्तु महीराजो गतः संयोगिनीं प्रति
राजा प्रसन्न होऊन संयोगिनीला भेटायला गेला.
संयोगिनी नृपं दृष्ट्वा मूर्च्छिता चाभवत्क्षणात्
संयोगिनीने राजाला पाहताच क्षणात बेशुद्ध पडली.
जगाम देहलीं भूपः सर्वसैन्यसमन्वितः
राजा आपल्या संपूर्ण सैन्यासह देहळीला गेला.
दृष्ट्वा नैव तदा दोलां प्रजग्मुर्वेगवत्तराः
डोली तिथे दिसली नाही म्हणून ते सर्वजण वेगाने निघून गेले.
अर्द्धसैन्यं च संस्थाप्य स्वयं गेहमुपागमत् 3.3.6.
अर्धे सैन्य तिथे ठेवून तो स्वतः घरी गेला.
सूकरक्षेत्रमासाद्य युद्धाय समुपस्थितौ
सूकरक्षेत्रात पोहोचून दोघेही युद्धासाठी सज्ज झाले.
स्वसैन्यैः सह संप्राप्य महद्युद्धमकारयन्
आपापल्या सैन्यासह एकत्र येऊन त्यांनी मोठे युद्ध केले.
संकुलश्च महानासीद्दारुणो लोमहर्षणः
ते युद्ध फारच भयंकर, घाबरवणारे आणि अंगावर काटा आणणारे होते.
भयभीता परे तत्र ज्ञात्वा रात्रिं तमोवृताम्
भीतीने ग्रासलेले इतर सर्व, तेथील काळोखाची रात्र ओळखून घाबरले.
प्रद्योताद्याश्च ते वीरा देहलीं प्रति संययुः
प्रद्योत आणि त्याचे वीर साथीदार दाराजवळ गेले.
धुंधुकारश्च प्रद्योतं हृदि बाणैरताडयत्
धुंधुकाराने प्रद्योताच्या छातीत बाण घुसवले.
भ्रातरं निहतं दृष्ट्वा विद्योतश्च महावलः
आपला भाऊ मारला गेला हे पाहून, बलवान विद्योत दुःखी झाला.
त्रिभिश्च तोमरैः सोऽपि मूर्छितो भूमिमागमत्
त्यालाही तीन भाले लागले आणि तो बेशुद्ध होऊन जमिनीवर पडला.
तदा कृष्णकुमारोऽसौ गजस्थस्त्वरितो ययौ
मग कृष्णकुमार हत्तीवर बसून झपाट्याने पुढे गेला.
भल्लेन तेन संभिन्नो मृतः स्वर्गपुरं ययौ 3.3.6.
त्याला एका बाणाने छेदले आणि तो मरून स्वर्गात गेला.
रत्नाभानुर्महावीरोऽयुध्यत्तेन समन्वितः
रत्नाभानू हा महान वीर त्याच्यासोबत लढला.
लक्षणं सहितं ताभ्यां क्रुद्धं तं समयुध्यत
लक्षणाने त्या दोघांसह रागाने त्याच्यावर तुटून पडला.
रुद्रास्त्रैर्मोहयामास लक्षणं बलवत्तरम्
त्याने रुद्रास्त्रांनी बलवान लक्षणाचा गोंधळ केला.
धुंधुकारं महीराजं वैष्णवैः सममोजयन्
धुंधुकार राजाला वैष्णवांसह त्यांनी हरवले.
उभौ समबलौ वीरौ गजपृष्ठस्थितौ रणे
दोन्ही वीर समशक्तीचे, हत्तींच्या पाठीवर उभे राहून लढले.