पूर्तनिर्णयवर्णनम् बहिर्वेदं तथैवोक्तं शस्तं स्याद्द्वापरे कलौ
पूर्णकर्माचा निर्णय सांगताना, वेदाबाहेरही तसेच सांगितले आहे आणि द्वापार व कलियुगात त्याचे मोठे महत्त्व आहे.
ज्ञानसाध्यं तु यत्कर्म अंतर्वेदीति कथ्यते
ज्ञानाने साध्य होणारे जे कर्म आहे, त्याला 'अंतर्वेद' असे म्हणतात.
प्रपापूर्तादिकं चैव ब्राह्मणानां च तोषणम्
विहिरी, तलाव बांधणे आणि ब्राह्मणांना संतुष्ट करणे अशी कृत्ये.
अकामेन कृतं कर्म कर्म च व्यसनादिकम्
इच्छेशिवाय केलेले कर्म आणि संकटामुळे केलेले कर्म.
धर्मस्य कारणं राजा धर्ममेतद्भवेन्नृपः
राजा म्हणजे धर्माचा कारण; हेच खरे धर्म आहे, राजन.
सप्ताशीतिर्बहिर्वेदी सारमेषां तृतीयकम्
सत्त्याऐंशी वेदाबाहेरील विधी आहेत; त्यात तिसरा उत्तम मेंढा आहे.
तडागकरणं चैव तृतीयं न चतुर्थकम्
तलाव बांधणे हे तिसरे आहे, चौथे नाही.
अधिवासः प्रतिष्ठा च देवतानामविक्रिया
देवतांचे अधिवास, प्रतिष्ठा आणि त्यांची अचलता.
त्रिविधा सा विनिर्दिष्टा उत्तमा चाथ मध्यमा
ती तीन प्रकारची सांगितली आहे: उत्तम, मग मध्यम.
त्रिधा भवति सर्वत्र प्रतिष्ठादिविधिर्मतः 2.1.9.
सर्वत्र प्रतिष्ठा वगैरे विधी तीन प्रकारचे मानले आहेत.
त्र्यहसाध्यविधानेन अष्टाविंशतिदेवताः
तीन दिवसांच्या पद्धतीने अठ्ठावीस देवतांची पूजा करावी.
प्रत्यहं पूजयेत्तत्र जापकास्तत्र षोडश
तेथे दररोज पूजा करावी; तिथे सोळा जप करणारे असतात.
चत्वारो याजकास्तत्र त्रयोविंशतिदेवताः
तिथे चार यजमान असतात आणि तेवीस देवता असतात.
एकाहेनैव पूजा च मध्यमः कथितो विधिः
एकाच दिवशी पूजा केली तर ती मध्यम पद्धत समजली जाते.
संपूज्य पूज्यते यत्र कनिष्ठोऽसौ विधिः स्मृतः
जिथे पूजा पूर्ण केली जाते, ती कनिष्ठ पद्धत म्हणून ओळखली जाते.
नलिनीदीर्घिकागर्तवापीमलप्रपादिकम्
कमळाच्या तळी, खोल तलाव, विहिरी आणि पाय धुण्याची जागा—
अग्निकार्यं ततः कृत्वा न कुर्याद्विधिविस्तरम्
तिथे अग्निकर्म केल्यावर विस्तृत विधी करू नये.
वाप्यादेः पुष्करिण्याश्च क्षिपेद्गंगाजलं ततः
तलाव किंवा सरोवरात गंगाजल ओतावे.
सेतुप्रासादवापीनां प्रतिष्ठां नैव कारयेत्
सेतू, राजवाडे किंवा तलाव यांची प्रतिष्ठा करू नये.
त्रिभिर्वर्णैः प्रतिष्ठार्हा जीर्णानां तु समुद्गताः 2.1.9.
जे जीर्ण झाले आणि पुन्हा उगवले, ती तीन रंगांनी प्रतिष्ठा करण्यास योग्य असतात.
तस्मान्मानं प्रवक्ष्यामि यन्मानं यादृशं फलम्
म्हणून मी आता माप सांगतो, आणि त्या मापानुसार काय फळ मिळते तेही सांगतो.
एकषष्टिहस्तमितं प्रासादं चोत्तमं विदुः
एकसष्ट हात मोजमाप असलेला राजवाडा उत्तम मानला जातो.
अथ वा देवमानेन कर्तव्यं भूतिमिच्छता
किंवा, जो कोणी संपत्तीची इच्छा करतो त्याने दैवी मापाने बांधकाम करावे.
सर्वं कुलं समुद्धृत्य स्वर्गलोके महीयते
संपूर्ण कुटुंब उन्नत करून, स्वर्गलोकात मान मिळतो.
पुनः पुनश्च संस्कार्यो लभते मौक्तिकं फलम्
पुन्हा पुन्हा संस्कार केल्याने मोत्यासारखे फळ मिळते.
द्विशतेन शतेनापि प्रासादस्यैष निश्चयः
राजवाड्याबद्दलचे हे निश्चित आहे, दोनशे किंवा शंभर असो.
तडागं तं विजानीयात्प्रथमं मानमीरितम्
त्या तळ्याचे माप प्रथम सांगितलेले आहे, ते तसेच समजावे.
कनिष्ठं त्रिशतं चैव प्रस्थे स्याद्विंशहीनकम्
कनिष्ठ माप तीनशे आहे, पण त्यात वीस कमी असतात.
तडागमानं विज्ञेयं त्रिवर्गफलदायकम्
तळ्याचं मोजमाप तीनही पुरुषार्थांचं फळ देणारं असं समजावं.
तडागे द्विगुणा नेमी मानार्धे गर्तमीरितम् 2.1.9.
तळ्यात व्यासाचं दोनपट परिघ असतो, आणि खोली मोजमापाच्या अर्ध्या भागाएवढी असते.